Globaal
Stijn Jaspers
Defensie e.a.
Koningin Máxima als reservist onder de wapenen
Omdat de veiligheid van Nederland niet meer vanzelfsprekend is, heeft koningin Máxima besloten om reservist te worden. Zij is woensdag begonnen als soldaat bij de Koninklijke Landmacht.
De opleiding die de koningin volgt, bestaat uit alle praktische en theoretische militaire onderdelen die nodig zijn om reservist te worden. Denk aan fysieke weerbaarheid, zelfverdediging, schietvaardigheid, kaartlezen en militair recht.
Reservisten spelen een cruciale rol in de ondersteuning van de reguliere krijgsmacht. Ze zijn oproepbaar voor militaire dienst en actief bij alle onderdelen van defensie. Voor de 54-jarige koningin is het nu of nooit, want na haar 55ste is een aanstelling als reservist niet meer mogelijk. Als zij haar opleiding heeft afgerond, krijgt Máxima de rang van luitenant-kolonel.
Werken als reservist is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Er is een aantal verplichte bijeenkomsten zoals deelname aan oefeningen, theoriedagen en het bijhouden van militaire basisvaardigheden.
Bron: Defensie
NAVO begint voorbereidingen voor militaire missie Noordpool
De NAVO is begonnen aan de voorbereidingen voor een militaire missie in het Noordpoolgebied, waar ook Groenland ligt. Die gaat Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) heten, laat de hoogste commandant van de alliantie weten.
De militaire planning voor de ‘verhoogde bewakingsactiviteit’ in het gebied is op gang, zegt de woordvoerder van SACEUR Alexus Grynkewich, die de NAVO-verdediging van Europa leidt. “Het werk zal de slagkracht van de NAVO in het poolgebied en Hoge Noorden nog versterken.”
De plannen zijn ingegeven door de claim van de Amerikaanse president Donald Trump dat Groenland onder Deense bescherming niet veilig is en bij de VS zou moeten horen. Dat leidde tot onenigheid tussen de VS, de officieuze leider van de NAVO, en de meeste andere lidstaten.
Na bemiddeling van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte bond Trump in. Ze spraken af dat de VS en Denemarken verder bespreken hoe de Amerikaanse belangen op Groenland kunnen worden gewaarborgd. Ook zou er een gezamenlijke NAVO-missie komen om het poolgebied te beschermen.
Nederland heeft al laten doorschemeren mee te willen doen. Defensie heeft er de marineschepen voor, maar ook bijvoorbeeld F-35’s of in winterse omstandigheden getrainde mariniers zouden een optie kunnen zijn. Ook veel andere, met name Noord-Europese NAVO-landen hebben aangekondigd te willen deelnemen. Idealiter doen ook de VS mee.
Bron: AD.nl
VVD-leider Yesilgöz wordt minister van Defensie
VVD-leider Dilan Yesilgöz neemt plaats in het nieuwe kabinet-Jetten. Ze wordt daarin minister van Defensie. Daarnaast wordt ze vicepremier. De huidige minister van Defensie Ruben Brekelmans wordt juist fractieleider van de VVD in de Tweede Kamer.
De naam van Yesilgöz ging al langer rond voor die ministerspost. Vorige week zei de VVD-leider dat ze er nog niet over uit was en dat het "een grote puzzel" was. Inmiddels zijn de laatste stukken gelegd. "Mijn hart ligt bij veiligheid", zei Yesilgöz gisteren. "Als je kijkt naar wat nu echt de grote investeringen zijn en waar veel werk nodig is, is dat internationale veiligheid."
Yesilgöz is in het verleden al staatssecretaris en minister geweest onder Mark Rutte, haar voorganger als VVD-leider. Ze was staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in kabinet-Rutte III en minister van Justitie en Veiligheid in het kabinet-Rutte IV.
Met Yesilgöz' toetreden tot het kabinet kiest van de drie coalitiepartijen alleen het CDA ervoor de leider in de Kamer te houden. Henri Bontenbal maakte eerder al bekend de fractie te blijven leiden. D66-leider Rob Jetten wordt premier.
Wie staatssecretaris van Defensie wordt, is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat deze post bij een CDA’er terechtkomt.
Bron: NOS.nl
Oekraïne mag cruciale wapens kopen in VS met EU-lening
Oekraïne mag met de nieuwe EU-lening van 90 miljard euro ook cruciale wapens kopen in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. EU-lidstaten hebben daarover woensdag een akkoord bereikt.
Vooral Frankrijk heeft zich de afgelopen weken stevig verzet tegen wapenaankopen buiten de EU. Parijs probeert in zoveel mogelijk regels ’buy European’ als norm door te drukken, niet in de laatste plaats om de eigen industrie te steunen. In een compromis is afgesproken dat Oekraïne zonder al te veel gedoe wapens moet kunnen kopen in Amerika en het Verenigd Koninkrijk. Dat kan zodra het land die snel nodig heeft of als die niet kunnen worden aangekocht binnen de EU.
Voor Oekraïne is de deal van levensbelang om zich te kunnen verdedigen tegen Poetins luchtaanvallen. De Oekraïners hebben voor de Patriot-luchtafweersystemen bijvoorbeeld Amerikaanse raketten nodig en dat is ook het geval voor de door Nederland geschonken F-16-gevechtsvliegtuigen.
Voor aankopen in Canada en Noorwegen zijn andere afspraken gemaakt. Oekraïne mag voor ’gewoon wapentuig’ ook aankloppen in het Verenigd Koninkrijk, maar Londen zal dan wel een bijdrage moeten leveren aan de rentekosten van de gezamenlijke EU-lening van 90 miljard euro.
De afgelopen weken heeft onder andere Nederland hard gelobbyd om allerlei obstakels voor wapenaankopen te verminderen. Ook NAVO-chef Mark Rutte heeft opgeroepen om de regels voor Oekraïne zo flexibel mogelijk te maken.
Bron: Telegraaf.nl
Anti-drone radars op vierwiel-aangedreven voertuigen
Op tientallen Ford 4x4 voertuigen worden vanaf maandag geavanceerde radarsystemen gemonteerd. Daarmee zijn defensielocaties beter te bewaken. De radars waarschuwen vroegtijdig voor naderende drones. Ook valt sneller te reageren in het geval van ongewenste indringers.
De systemen kunnen vogels en andere bewegende objecten onderscheiden van drones.
Defensie bestelde vorig jaar diverse radars en ontving in november de eerste exemplaren. De laatste systemen zijn naar verwachting voor het eind van het jaar geleverd.
Bron: Defensie
Russisch gebruik van Starlink lijkt ten einde, Oekraïne ziet al resultaat
De maatregelen die SpaceX heeft genomen om het gebruik van Starlink door Rusland te stoppen, lijken effect te hebben. Dat schrijft CEO Elon Musk zondag op X. Volgens hem is het satellietnetwerk van zijn bedrijf niet langer bruikbaar voor Russische militaire toepassingen, zoals het aansturen van drones.
Musks bericht volgde op meldingen van Oekraïne afgelopen week dat Russische strijdkrachten Starlink-terminals zouden hebben gebruikt bij drone-aanvallen. Oekraïne nam daarop contact op met SpaceX. Volgens de Oekraïense minister van Digitale Zaken en Defensie, Mychajlo Fedorov, leveren de eerste maatregelen inmiddels ‘echte resultaten’ op. Welke maatregelen precies zijn genomen, is niet bekend.
Volgens Federov zou Oekraïne nu verder samenwerken met SpaceX aan een aanvullend systeem waarmee alleen geautoriseerde Starlink-terminals binnen Oekraïens grondgebied kunnen functioneren. Niet-geregistreerde terminals zouden automatisch worden uitgeschakeld.
Starlink speelt sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in 2022 een cruciale rol voor Oekraïne. Het leger maakt op grote schaal gebruik van het satellietnetwerk voor communicatie aan het front en bij drone-operaties. Kyiv beschikt over tienduizenden terminals.
Die afhankelijkheid leidde eerder tot spanningen met Musk, toen hij nog diende als adviseur voor de Trump-regering en er berichten naar buiten kwamen dat de VS zouden hebben gedreigd Starlink in Oekraïne uit te schakelen, tenzij Kyiv instemde met een deal over mineralen. Musk ontkent dat hij ooit heeft overwogen de toegang tot het netwerk voor Oekraïne af te sluiten.
Bron: Volkskrant.nl
Nederlandse troepen in Litouwen onder Duits bevel
Nederlandse militairen die deel uitmaken van de Multinational Battlegroup in Litouwen (MNBG LTU), staan sinds deze week onder het bevel van 45. Pantserbrigade uit Duitsland. Dat gebeurde symbolisch door de overdracht van een NAVO-vlag in het ijskoude en zonnige Kaunas. De commandowisseling werd vanochtend gevierd met een grote militaire parade.
45. Pantserbrigade Litauen, zoals de naam officieel luidt, is een zware gemechaniseerde brigade. Deze wordt permanent in Litouwen gestationeerd om de oostflank van de NAVO te versterken. De brigade moet eind 2026 volledig operationeel zijn en wordt voor het grootste deel gevestigd in de buurt van Vilnius. Uiteindelijk moet de troepenmacht bestaan uit ongeveer vijfduizend militairen, die permanent in Litouwen wonen en werken.
"Het is een versterking met veel impact", zegt plaatsvervangend commandant luitenant-kolonel Marco Gaakeer van MNBG LTU. Hij is de Senior National Representative namens het Nederlandse contingent in Litouwen. “De doelstelling van NAVO blijft het afschrikken van Rusland, het geruststellen van de bevolking en het verdedigen van het NAVO-grondgebied”, zegt Gaakeer. “De versterking van bataljon naar volledige pantserbrigade, laat zien hoe belangrijk NAVO die taken vindt.”
Fysiek verandert er voor de ongeveer 270 Nederlandse militairen in Litouwen niets. Zij blijven onderdeel van de battlegroup. Wel is het zo dat MNBG LTU formeel geen deel meer uitmaakt van de Litouwse krijgsmacht. De afgelopen negen jaar viel het multinationale bataljon onder de Litouwse Iron Wolf Brigade.
Bron: Defensie
Militaire top moet leiden tot 'ethisch AI-gebruik'
Meer dan honderd landen praatten de afgelopen dagen in Spanje over het militaire gebruik van kunstmatige intelligente (AI). Het belangrijkste agendapunt: hoe ervoor te zorgen dat militair AI-gebruik binnen ethische grenzen blijft?
Het is de bedoeling om tijdens de derde REAIM-top in A Coruña tot internationale overeenstemming te komen. Nederland wil dat er zo vaak mogelijk een mens betrokken blijft bij militaire beslissingen. Deskundigen noemen dat een 'human in the loop'. Militaire AI mag dan dus niet zelf besluiten nemen, maar is er uitsluitend om militairen te voeden met informatie of opdrachten uit te voeren.
Defensieminister Brekelmans zegt daarover tegen de NOS: "AI speelt een steeds grotere rol op het gevechtsveld. Dat biedt kansen om militairen en burgers beter te beschermen, maar vraagt ook om duidelijke grenzen en menselijke sturing. Op de REAIM-top maakt Nederland zich sterk voor verantwoorde militaire AI."
AI wordt al gebruikt in oorlogssituaties. Israël gebruikte bijvoorbeeld een systeem dat doelwitten in Gaza bepaalde en op het slagveld in Oekraïne wordt gevochten met drones die door AI zelfstandig kunnen vliegen.
Ook de Nederlandse krijgsmacht gebruikt al AI en experimenteert met nieuwe toepassingen. Soms wordt AI in Nederland toegepast om een simpel handje te helpen, bijvoorbeeld door erop te wijzen dat een tank aan onderhoud toe is. Maar Defensie experimenteert ook met het vaststellen van militaire doelwitten. "We voeren verschillende innovatieprojecten uit op dit thema", zegt een woordvoerder.
Bron: NOS.nl
Disclaimer: de rubriek Globaal betreft een verzameling van berichten uit interne en externe media. De berichten zijn niet altijd bedoeld als uiting of vertaling van defensiebeleid.