Elke dag Veteranendag
Op 27 juni is het weer Veteranendag, voor de 22e keer. Dan bedanken we iedereen die zich heeft ingezet voor vrede en veiligheid.
CDS generaal Onno Eichelsheim in gesprek met een Irak-veteraan.
Elke veteraan heeft een eigen verhaal. Neem Patrick Coopmans, oud-groepscommandant. Hij werd uitgezonden naar Bosnië en later naar Afghanistan. In 2007 verloor hij 2 kameraden, Martijn en Tim. Patrick bleef een hele nacht op zijn post bij het lichaam van Martijn, tot het licht werd. Hij zegt achteraf: "En toch ga je gewoon door met waar je mee bezig bent, omdat datgene waar je met elkaar aan werkt een hoger doel heeft.”
Operatiekamer
Of voormalig anesthesiemedewerker Luisa Bonanno. Zij werd 10 keer uitgezonden, onder meer naar Irak en Afghanistan. In de operatiekamer gaf Luisa medische hulp aan gewonde militairen. Jaren later kreeg ze de diagnose PTSS. "Ik heb mijzelf tekortgedaan door er niet over te praten." Ze schreef er een boek over en helpt andere veteranen het taboe te doorbreken.
Zelf vloog ik midden jaren '90 in Bosnië als helikopterpiloot mijn eerste uitzending in een Bo-105. Ik zag wat mensen elkaar aan kunnen doen. Die beelden, geluiden en geuren staan 30 jaar later nog in mijn geheugen gegrift. Ze zijn ook de reden dat ik tot op de dag van vandaag liever niet door Bosnië reis.
Pijnlijke kloof
Patrick en Luisa behoren tot de circa 101.000 mannen en vrouwen die (minstens 30 dagen op rij) zijn uitgezonden voor vrede en veiligheid. De een keert terug met littekens die je niet altijd ziet. De ander met een ervaring die voor het leven vormt en verrijkt. Soms is het allebei.
Wat blijft is de inzet die je leverde. De wetenschap dat je er was toen het erop aan kwam. En de verbondenheid met elkaar. Want de kameraadschap blijft ook als je je uniform uittrekt.
Toch laat de nieuwe Veteranenmonitor een pijnlijke kloof zien: 63% vindt het belangrijk om als veteraan waardering te krijgen. Maar slechts 44% voelt zich ook daadwerkelijk gewaardeerd.
Elke militair stelt zich in dienst van het land, ook onder de moeilijkste omstandigheden. Zij verdienen allemaal erkenning, waardering en waar nodig zorg. Dat geldt ook voor de ruim 25.000 uitgezonden militairen die vandaag nog het uniform dragen. Want ook zij zijn veteraan.
Gastlessen
Gelukkig gebeurt er het nodige. Zoals kortingen in bedrijven en winkels, gastlessen van veteranen aan kinderen en de introductie van het Draaginsigne voor Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers: een zichtbaar teken van erkenning voor wie gewond terugkeerde.
En vorige week liepen 2.800 mbo-studenten van de opleiding Veiligheid en Vakmanschap een mars door hun eigen regio. Op 24 plekken in Nederland bezochten ze oorlogsmonumenten, luisterden naar de verhalen van veteranen en brachten zo een eerbetoon.
Nu oorlog terug is in Europa gaat een nieuwe generatie zelf meemaken wat veteranen uit eigen ervaring weten. Dat vrijheid en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn, in ons land en ver daarbuiten.
Op Veteranendag eren we onze veteranen. Ik ben er zelf bij en roep jullie allemaal op dat ook te doen. Het is een mooi moment om je collega’s weer even te zien.
Maar veteranen verdienen meer dan 1 dag per jaar erkenning. Wat mij betreft is het elke dag Veteranendag.
Als Commandant der Strijdkrachten is generaal Onno Eichelsheim de hoogste militair binnen Defensie. Hij schrijft regelmatig weblogs over wat er speelt binnen de krijgsmacht. Vanaf juni 2026 ook op DefensieDichtbij.nl.