Mijnenjagers
De hoofdtaak van de mijnenjagers is het mijnenvrij houden van de zee, kustwateren en havenmondingen. Daarnaast beschermen ze marine-eenheden in mijngevaarlijke gebieden op de wereld.
De schepen worden wereldwijd ingezet ter ondersteuning van landoperaties vanuit zee. Denk aan het mijnenvrij maken van een kuststrookdeel voor een amfibische landing. Maar ook dichter bij huis voor het opsporen en ruimen van zeemijnen en explosieven op zee in het Nederlandse deel van het continentaal plat.
Daarnaast maken Nederlandse mijnenjagers permanent deel uit van de NAVO-mijnenbestrijdingsflottielje SNMCMG 1 (Standing NATO Mine Counter Measures Group 1). En de schepen kunnen worden ingezet om scheepswrakken en vermiste containers die een gevaar vormen op te sporen.
Mijnenjager Zr.Ms. Zierikzee.
Specificaties
bemanningsleden: 28 tot 38
waterverplaatsing: 543 ton
lengte: 51,5 meter
breedte: 8,9 meter
Mijnenjagen
De mijnenjagers van de Koninklijke Marine hebben altijd een sonar. Hiermee zoekt een mijnenjager de zeebodem af. Met deze sonarapparatuur kunnen niet alleen mijnen, maar bijvoorbeeld ook scheepswrakken en vermiste containers worden opgespoord.
SeaFox
Als een explosief is ontdekt, gaat de SeaFox het water in. Deze Unmanned Under Water Vehicle (UUV) vaart naar het contact toe. Behalve de Sea Fox kunnen ook duikers een contact verkennen en er een explosief aan vast maken.
Bemanning
De omvang van de bemanning is afhankelijk van de uit te voeren taken. Het totaal wisselt tussen 28 en 38 bemanningsleden. Iedereen aan boord heeft zijn eigen taken en specialiteit. Daarnaast heeft ieder bemanningslid een specifieke rol bij bijzondere situaties, zoals calamiteiten als brand en averij.
Bijzondere constructie
Het opvallendste aan een mijnenjager is de volledige afwezigheid van staal: de romp is van polyester en de opbouw van aluminium. Dit is gedaan omdat veel zeemijnen reageren op verstoringen van het magnetische veld. Hiervoor werden mijnenbestrijders van hout gebouwd, wat veel onderhoud vraagt.
Niet alleen de polyesterromp was tijdens het ontwerpen in de jaren ’70 van de vorige eeuw een geavanceerde noviteit, dat gold ook voor de besturings- en andere systemen. Een mijnenjager moet binnen zeer kleine marges kunnen opereren. De ontwerpers bouwden een systeem met precisie-navigatiemiddelen, automatische piloot, actieve roeren en boegbesturing, waarmee het schip via een computer automatisch nauwkeurig is te manoeuvreren.
Goede leefomgeving
Ook is op de schepen aandacht besteed aan een goede leefomgeving. De schepen hebben actieve stabilisatie, permanente NBC-bescherming over het hele schip, airco, vrieskamer en een wasserij. Ze zijn voorzien van duikinstallaties, waaronder een eenpersoons-decompressietank, die door een helikopter van boord kan worden gehaald. Zo kan een slachtoffer veilig naar een ziekenhuis worden gebracht.
Gezamenlijk ontwerp van 3 landen
De mijnenjagers van de Alkmaarklasse zijn gezamenlijk ontworpen door Nederland, België en Frankrijk. Zo heeft Frankrijk de apparatuur geleverd, België het elektronische systeem en de voortstuwing is Nederlands. Vanwege deze samenwerking tussen 3 landen is de internationale naam van deze scheepsklasse de Tripartite-klasse.
In dienst bij Defensie zijn:
Zr.Ms. Schiedam (M860);
Zr.Ms. Zierikzee (M862);
Zr.Ms. Willemstad (M864).
Toekomst van de vloot
De mijnenjagervloot wordt vervangen. De nieuwe schepen hebben een revolutionair ontwerp. Dat zit in de systemen, maar ook in de manier van opereren. Ze krijgen bijvoorbeeld moderne sensoren. Daarnaast bevatten de schepen een toolbox met onbemande en autonome varende en vliegende drones. Deze zijn op, boven en onder het water in te zetten. Zo hoeven de schepen met hun bemanning niet meer een gebied in met mogelijk zeemijnen of andere explosieven.
Nederland en België trokken samen op bij de aanschaf van de schepen. Die worden vernoemd naar de havenplaatsen Vlissingen, Scheveningen, IJmuiden, Harlingen, Delfzijl en Schiedam.
De Vlissingen is als eerste nieuwe mijnenbestrijdingsvaartuig op 19 oktober 2023 te water gelaten. Op 27 februari 2026 voer het schip de haven van Den Helder binnen. Na een periode van testen en opwerken, komt De Vlissingen officieel in dienst en krijgt het de letters Zr.Ms. voor de naam. De levering van de laatste mijnenjager is gepland voor 2030.
