F-35 Lightning II-jachtvliegtuig
De F-35 Lightning II is een multimissiegevechtsvliegtuig. Dit betekent dat het toestel verschillende taken kan uitvoeren en geschikt is voor uiteenlopende missies. De F-35 heeft het F-16-jachtvliegtuig vervangen dat eind september 2024 afscheid nam. De F-35 is een vijfdegeneratiegevechtsvliegtuig en heeft moderne sensoren en stealth-eigenschappen.
Sinds het najaar van 2019 is de F-35 Lightning II in gebruik als gevechtsvliegtuig van Defensie. Het toestel kan verschillende soorten missies uitvoeren en informatie verzamelen en delen met andere eenheden. De F-35 is gestationeerd op Vliegbasis Leeuwarden, Vliegbasis Volkel en Luke Air Force Base in de Amerikaanse staat Arizona.
Foto's: internationale oefening Ramstein Flag, Vliegbasis Leeuwarden (april 2025)
Foto’s: internationale oefening Red Flag, Las Vegas (maart 2024)
Hoofdtaken
De 6 hoofdtaken van de F-35 zijn:
Offensive counter air/sweep: het bevechten van luchtoverwicht, onder meer door het aanvallen van vijandelijke vliegbases en vliegtuigen.
Defensive counter air/cruise missile defence: het behouden van luchtoverwicht door het verdedigen tegen vijandelijke inkomende vliegtuigen en kruisraketten. Hier valt ook de bewaking van het eigen luchtruim onder.
Suppression/destruction of enemy air defences (SEAD/DEAD): het onderdrukken of uitschakelen van vijandelijke luchtverdedigingssystemen en bijbehorende systemen op de grond.
Air interdiction: het aanvallen van logistieke en communicatielijnen in vijandelijk gebied.
Close air support: het verlenen van directe steun aan grondtroepen die in contact zijn met vijandelijke troepen.
Non-traditional intelligence, surveillance, reconnaissance: het verzamelen van inlichtingen, bewaken van een gebied en uitvoeren van verkenningsmissies. Ook het delen van informatie en inlichtingen met eigen troepen maakt hier deel van uit.
Foto’s: missie boven de Noordzee (februari 2024)
Foto's: 322 Squadron oefent met de Quick Reaction Alert (december 2023)
Uitvoering
Nederland maakt gebruik van de F-35A, de zogenoemde CTOL-uitvoering (conventional take-off and landing). Dit type toestel start en landt op reguliere start- en landingsbanen.
Sterke eigenschappen
De F-35 is een vijfdegeneratiegevechtsvliegtuig waarin verschillende moderne technologieën zijn samengebracht. Het toestel beschikt onder meer over stealth-eigenschappen, moderne sensoren en systemen waarmee informatie kan worden verzameld en gedeeld. Hierdoor kan de F-35 verschillende taken binnen 1 missie uitvoeren en samenwerken met andere eenheden.
Foto's: Enhanced Air Policing-missie Polen (maart 2023)
Keuze voor F-35
Nederland heeft voor de F-35 gekozen als opvolger van de F-16, die na tientallen jaren dienst aan vervanging toe was. Ook de betrokkenheid van het Nederlandse bedrijfsleven speelde een rol bij de keuze voor de F-35.
Met de F-35 kocht Nederland het zogenoemde Air System. Hierbij horen onder meer simulatoren, reservedelen, infrastructuur, meet- en testapparatuur en opleidingen.
De F-35 is ontstaan uit het Joint Strike Fighter-programma (JSF) van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Dit programma was bedoeld om de F-16 en andere tactische gevechtsvliegtuigen te vervangen door een nieuw vijfdegeneratiegevechtsvliegtuig. De X-35 werd hiervoor geselecteerd, waarna het JSF-programma verderging als het F-35 Lightning II-programma.
