Veiligheid voor alles
Evert Brouwer
Kick Smeets
Inzet Marechaussee bij Marengo-proces
Het Marengo-proces, een van de grootste strafzaken in de Nederlandse rechtsgeschiedenis, houdt Nederland al zo’n acht jaar in de ban. De zaak is gericht tegen een criminele organisatie die wordt verdacht van grootschalige drugshandel, liquidaties, witwassen en corruptie. Sinds 2024 vindt het hoger beroep in deze zaak plaats in een extra beveiligd deel van het Justitieel Complex Schiphol (JCS).
De Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) zorgt voor de beveiliging. Hierin werken onder meer de Nationale Politie, Koninklijke Marechaussee en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) samen. De Gewapende Beveiliging Burgerluchtvaart (GBB), het eskadron Hoog Risico Beveiliging (HRB) en de Politiedienst (PD) zorgen namens de Koninklijke Marechaussee al twee jaar voor de veiligheid tijdens het proces. “Het is voor de Marechaussee een enorme inspanning, die we met gezamenlijke inzet voor elkaar krijgen”, zegt majoor Peter*, een van de leidinggevenden.
De voorbereiding op de dienst start al uren voordat de zaak in het JCS begint. Na een uitgebreide briefing maakt elke marechaussee zich gereed door de uitrusting en wapens te controleren. Daarna volgt een test van alle verbindingen en worden de posities ingenomen. “De kans dat je een marechaussee onder deze omstandigheden alleen ziet patrouilleren, is nul. Op elk moment van de dienst – ook onderweg naar hun positie – zijn er collega’s in de buurt. Overigens is dit wel een heel fraaie foto die de fotograaf in de mist heeft gemaakt”, vindt ook Peter.
Als de ‘pakketjes’ (verdachten) in aantocht zijn, gaat de boel ‘op slot’. Zodra de verdachten zijn afgeleverd in het JCS, kunnen de dagelijkse activiteiten weer doorgaan. Met de hand aan de spreeksleutel van zijn radio voert een marechaussee de voertuigcontrole uit. Heeft de chauffeur hier wel wat te zoeken? Alle in- en uitgaande voertuigen ondergaan een dergelijke controle, zoals taxi’s en vrachtauto’s die passagiers of gekoelde waren in de omgeving moeten afleveren. Want ook dat moet gewoon doorgaan. “Je kunt moeilijk de bevoorrading van bedrijven in de omgeving de hele dag stil leggen”, verklaart Peter.
“Er zijn tal van risicomomenten”, zegt Peter. Het ‘pakketje’ moet bijvoorbeeld vanuit de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught naar het JCS worden gebracht. Dat is een afstand van honderd kilometer. Vanuit ‘Vught’ komt dan een aantal voertuigen van het Bijzonder Ondersteuningsteam (BOT) in gesloten formatie naar Schiphol. Ook de Dienst Speciale Interventies (DSI) zorgt voor de beveiliging van dit transport. Vanaf de rondweg bij Schiphol neemt de Koninklijke Marechaussee deze taak over.
Tijdens procesdagen staat de veiligheid voorop. Daarom zijn er zwaarbewapende teams aanwezig, zoals de GBB en de HRB. Deze collega’s houden toezicht op de toegangswegen en controleren bezoekers. Daarnaast krijgen ze ondersteuning van extra middelen, zowel op de grond als in de lucht. Het Marengo-proces, waarin topcrimineel Ridouan T. de bekendste verdachte is, staat het meest in de schijnwerpers. “Maar er zijn steeds meer zaken die vanwege de mogelijke dreiging in het JCS worden behandeld”, weet Peter. “Dat legt een grote druk op de eenheden van de Marechaussee. We moeten ook onze reguliere taken op en rond Schiphol blijven uitvoeren.”
In principe is de GBB de eenheid die voor dit soort werk is opgeleid. De HRB springt bij waar nodig. Deze marechaussees hebben hun eigen beveiligingsopleiding. Voor de taken bij het JCS op Schiphol krijgen ze een interne aanvullende training met praktische tips en trucs. De marechaussees zijn dik twee jaar bezig met de beveiliging van het proces, maar dat betekent niet dat het een routineklus is geworden. “We leren nog elke dag en verbeteren waar nodig”, legt Peter uit. “Dat kan een verandering in tactiek zijn, maar vooral de snelle innovaties in technische oplossingen spelen een steeds grotere rol. Goede inlichtingen zijn cruciaal.”
De in het zwart gehulde GBB’ers of HRB’ers zijn goed zichtbaar, maar bij de beveiliging van het JCS is ook de politiedienst betrokken. Ieder heeft z’n eigen taak, dit gebeurt weloverwogen en gecoördineerd. Peter: “Het is heel belangrijk dat er op elk moment goed wordt samengewerkt en dat er duidelijke plannen klaarliggen voor het geval zich onverwachte situaties voordoen.”
De marechaussees zijn pas klaar met hun dienst als de laatste ‘pakketjes’ Schiphol hebben verlaten. “Er staan altijd minimaal twee marechaussees op post: een buiten, gewapend met het persoonlijk wapen (de HK416, red.), de ander in het voertuig. We zorgen ervoor dat iedereen rugdekking heeft en ze waar nodig een interventie kunnen plegen. Veiligheid gaat voor alles”, besluit Peter.
*De naam van de geïnterviewde is om veiligheidsredenen gefingeerd.