kapitein Saminna van den Bulk
sergeant-majoor Jan Dijkstra
Bereden Brigade scherpt vaardigheden aan tijdens IBT-certificering
Hoe je een wapenstok moet gebruiken, dat is de meeste collega’s wel bekend. Maar hoe doe je dat op een bewegend paard met een langere wapenstok? Daarop werden acht ruiters van de Koninklijke Marechaussee eerder deze maand getoetst tijdens een certificering van de Integrale Beroepsvaardigheidstraining (IBT). Bovendien trainden de ruiters onder meer technieken om mensen staande te houden te paard en op te treden tijdens opstootjes.
De IBT vindt plaats op een manege van de politie in Groningen. De ruiters maken gebruik van politiepaarden. De training wordt gegeven door twee instructeurs van de politie. “Zij hebben de expertise om collega’s in het blauw op te leiden in het veilig en professioneel omgaan met diverse geweldsmiddelen te paard”, zegt eerste luitenant Peter, pelotonscommandant van de Bereden Brigade.
Na het opzadelen is het tijd om warm te rijden in de paardrijbak. Eerst oefenen de ruiters in het trekken en bergen van de lange wapenstok. Dat klinkt misschien simpel. Peter: “In stap gaat dat soepel, maar als het paard draaft, beweegt alles. Daarbij moet je als ruiter met meer zaken rekening houden. Zo wil je niet dat je het hoofd van het paard raakt, als je de stok tevoorschijn haalt.”
Tijdens operationele inzetten kunnen ruiters en hun paarden van grote meerwaarde zijn. “Denk bijvoorbeeld aan een opstootje, waarbij meerdere mensen in beweging komen. Paarden maken indruk door hun formaat. “Ook kun je hierdoor mensen makkelijker op afstand houden ”, vertelt Peter. Een van de geweldsmiddelen te paard is de wapenstok. Een keer per jaar trainen de ruiters hoe hiermee om te gaan. Het gaat om een langere wapenstok dan die collega’s op straat dragen. “Anders kun je er door de hoogte van het paard niet bij.”
Dan begint het optreden met de stok. In de bak staat een paal, bekleed met kussens, die ongeveer het formaat heeft van een mens. In een cirkel rijden de ruiters voorbij en slaan de pop. “Net als bij tennis kennen we hierin een voorwaartse en een achterwaartse slag”, legt Peter uit. “Het raken van de schouders en de benen mag wel, maar het hoofd en de nek moet je zien te vermijden om onnodig letsel te voorkomen.”
Een ander geweldsmiddel dat de ruiters bij zich dragen, is pepperspray. Wederom staat er een pop in het midden. Na het meermaals trekken en bergen van de spraybus, is het tijd om de ‘verdachte’ op de grond te benaderen en gericht spray toe te dienen. Net als bij het gebruik van de wapenstok draait alles hierbij om nauwkeurigheid. “Dat maakt dat de ruiter moet trainen om de hand in een zo stabiel mogelijke lijn naar de ogen van het personage op de grond te brengen.”
Hierbij geldt weer: hoe sneller het paard beweegt, hoe lastiger de uitvoering. Bovendien moet de ruiter het paard nu met één hand te besturen. Dat vergt ervaring. Wanneer alle ruiters de wapenstok juist weten te gebruiken in de diverse gangen, zijn ze gecertificeerd. “Het liefst gebruik je de stok natuurlijk niet”, benadrukt Peter. “Maar mocht de situatie erom vragen, dan moet je geoefend zijn en weten hoe deze op een veilige manier in te zetten.”
Operationele inzet van de ruiters gebeurt overigens in binnen- én buitenland. Op verzoek van de Fransen patrouilleren er momenteel vier collega’s in Parijs en bij de kust van Normandië. Zij ondersteunen de Garde Républicaine in verband met het toeristenseizoen, dat nu in volle gang is. De Bereden Brigade leverde al eerder ondersteuning in Frankrijk, toen het land in 2024 de Olympische Zomerspelen organiseerde.
De training wordt buiten vervolgd voor een aanvullende IBT-les te paard. Dat begint met het ‘opsluiten’ van een verdachte. “We trainen hoe ons te positioneren en controle te houden. We rijden aan en maken een V-form tegen de muur, waarbij de hoofden van de paarden bij elkaar komen. Dit vormt een driehoek waar de verdachte niet meer uit kan”, vertelt Peter. Daarna komt er assistentie. Het staande houden is namelijk een taak voor de ruiters, de aanhouding doen de andere collega’s. “We willen te allen tijde te paard blijven voor het overwicht en het overzicht.”
Bovendien beoefenen de ruiters hoe een verdachte te begeleiden naast het paard, ook wanneer er een opstootje ontstaat. Op zo’n moment schermen de ruiters de menigte af van de verdachte met hun paard, als een soort natuurlijk scherm. Naarmate de dag vordert, wordt de tegenstand van de figuranten heftiger.
Zelf figureerde Peter overigens ook als relschopper op de grond. Leerzaam, want: “Te paard heb je al het overzicht. Eenmaal op de grond zie je pas hoe een verdachte een begeleiding te paard ervaart. Ik kan me voorstellen dat dat behoorlijk indrukwekkend kan zijn. Daarbij ervoeren we beter wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn als je bereden optreedt.”
Met een certificering en een bak aan ervaring op zak, zijn de ruiters weer klaargestoomd voor inzet. “Voor de meesten van ons is de Bereden Brigade een neventaak”, besluit Peter. “We vinden het ontzettend leuk om samen met de paarden aan de slag te gaan en onze vaardigheden continu aan te scherpen, bijvoorbeeld tijdens een training als deze.”
