Bepantsering Scania
Stijn Jaspers
SM Aaron Zwaal
Gryphus krijgt pantsercabine tijdens ‘ombouwoperatie’
Elke week voorzien Bart, Mark en Gijs 3 Scania Gryphus-transportvoertuigen van een gloednieuwe pantsercabine. De monteurs van 303 Materieellogistiekpeloton werken sinds september vorig jaar fulltime mee aan de ombouwoperatie van 293 Scania’s.
De werkplaats van ‘303’ op de Generaal-Majoor de Ruyter van Steveninckkazerne ligt er netjes bij. Nergens slingeren onderdelen of gereedschap rond. Terwijl de eenheid hier een monsterklus uitvoert. In Oirschot werken monteurs aan de opbouw van 4.500 kilo zware pantsercabines op de Gryphus. “Ik veeg de vloer nog even voor de foto’s”, zegt Gijs. Het is niet meer dan een klein hoopje. Hier werken ze schoon, snel en efficiënt.
De 3 monteurs van ‘303’ zijn trots op hun werk en vinden de ombouwoperatie ‘een gave klus’. V.l.n.r.: Gijs, Mark en Bart.
‘Normaal voeren we onderhoud uit. Nu runnen we een project’
Ombouwoperatie
Monteur Bart vertelt tijdens een rondleiding waarom dit zo’n gave klus is. “Normaal voeren we onderhoud uit. Nu runnen we een project. We bouwen 60 Scania’s om voor 13 Lichte Brigade.”
Het plaatsen van de pantsercabines verloopt volgens vaste stappen. Eerst demonteren monteurs de oude cabines. Daarna worden ze afgevoerd en opgeslagen voor een eventuele terugbouwactie. Scania levert de nieuwe pantsercabines af in Oirschot. Buiten op het parkeerterrein staat altijd een voorraad. Een pantsercabine zet je niet zomaar op de Scania Gryphus. Daar gaat een ombouwoperatie aan vooraf.
Buiten de werkplaats staat altijd een voorraad pantsercabines klaar. Zo kunnen de monteurs doorlopend ombouwen.
De oude cabines van de Scania Gryphus worden afgevoerd, opgeslagen en gebruikt voor hun reserveonderdelen.
“Hierin zit de belangrijkste hardware voor de ombouwoperatie”, zegt Bart terwijl hij op een doos met onderdelen wijst. “Voor elke cabine is er een. Er zitten onder meer 4 verzwaarde steunen in om de cabine te dragen, het hydraulisch systeem waarmee je de cabine met een druk op de knop kantelt en bumpstops. Deze voorkomen dat de assen of de vering bij maximale invering hard tegen het chassis slaan, en beschermen zo het voertuig en de lading tegen schade.”
Het chassis van de Scania Gryphus wordt aangepast om de pantsercabine te kunnen dragen. De monteurs werken tegelijkertijd aan de binnen- en buitenkant van de nieuwe cabine.
’We hebben een aparte kast voor het gereedschap van Scania’
Zwaar materieel vergt zwaar gereedschap. Mark plaatst een magnetische kolomboormachine om een gat door het chassis te boren.
Loodzware apparatuur
Het standaardgereedschap in de werkplaats is niet toereikend. Bart: “Om de verzwaarde steunen te monteren, boren we dwars door het staal van de ophanging. Daar gebruiken we een magnetische kolomboormachine voor.” Gijs pakt hem erbij. Het apparaat is loodzwaar. “Na een dag in de werkplaats hoeven wij niet meer naar de sportschool”, grapt de monteur. “We hebben een aparte kast voor het Scania-gereedschap. Alles wat we nodig hebben, bestellen we via de supervisor van Scania.”
Gijs gebruikt een speciale krik om de accu van de Scania op te tillen en weg te rijden. Dankzij dit speciale gereedschap kan één monteur veel werk verzetten.
Naast de boormachine gebruiken de specialisten ook een speciale hefinstallatie om de loodzware pantsercabine op te tillen. En om het hydraulisch systeem voor de cabine te monteren, moet de accu eruit. Deze wordt met een speciale krik opgetild en weggereden.
State Owned Workshop
De supervisor van Scania is om de dag aanwezig in de werkplaats. Niet alleen om bestellingen voor gereedschap op te nemen. Hij is ook aanspreekpunt voor alles waar de mannen in de werkplaats tegenaan lopen. “De stekker van het aircosysteem in de pantsercabine paste niet op het chassis”, vertelt Bart. “De standaardoplossing was om de complete bedrading te vervangen. Maar dan moet die hele pantsercabine open. Wij bedachten een oplossing waarbij we alleen het stekkertje vervangen.”
De supervisor van Scania is om de dag aanwezig in de werkplaats. Hij is aanspreekpunt voor alles waar de monteurs tegenaan lopen. Ook controleert hij of een ombouw goed is uitgevoerd.
Elke aanpassing moet met Scania worden afgestemd. Zij zijn als autofabrikant eindverantwoordelijk. De korte lijntjes via de supervisor werken goed. De mannen in Oirschot delen hun oplossingen met de werkplaatsen van het bedrijf in Zwolle en Drachten. Dit zijn de 2 andere locaties waar pantsercabines een facelift krijgen.
Binnenkort wordt de werkplaats in Oirschot een zogenaamde State Owned Workshop (SOW) van Defensie. In deze werkplaatsen werken defensiemonteurs onder begeleiding van Scania. In de toekomst heeft Defensie 6 SOW’s voor Scania Gryphus-transportvoertuigen.
In de werkplaats is het meeste gereedschap voor de ombouwoperatie voorhanden. Via Scania kan speciaal gereedschap direct worden besteld.
Het monteren van de speciale onderdelen van een pantsercabine vraagt om speciale training.
Opleiding, stage en examen
Werken met de hard- en software van de Scania Gryphus doet een monteur niet zomaar. De monteurs van Defensie volgen eerst een 4 weken durende opleiding bij Scania in Zwolle. Daarna loopt een monteur een maand stage bij een Scania-dealer. Tot slot volgt een proef van bekwaamheid. Voor het plaatsen van de pantsercabine is een 5-daagse training in Drachten verplicht.
Groen hart
Voor de leek is het misschien niet direct te zien, maar Bart, Mark en Gijs dragen geen rangonderscheidingstekens. Zij zijn burgermedewerkers met een ‘groen hart’.
“Ik had veel eerder naar Defensie moeten gaan”, zegt Mark. “Als monteur werk ik hier met de meest bijzondere en complexe voertuigen. En je doet het ook echt ergens voor. Een personenauto is leuk, maar de Scania Gryphus wordt ingezet om Nederland en bondgenoten te verdedigen.”
‘Ik ben al jaren reservist bij 13 Lichte Brigade en sinds 2023 ook burgermedewerker’
Mark werkt sinds 2023 op de werkplaats in Oirschot, maar is al jaren reservist bij 30 Infanteriebataljon Bewaken Beveiligen Korps Nationale Reserve (Infbat BB KNR). Hij is voor zo’n 400 uur per jaar inzetbaar. “Reservist zijn is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Ik doe het graag en neem het heel serieus." Bart werkt pas sinds een jaar bij Defensie, maar gaat zich na de enthousiaste verhalen van Mark ook aanmelden bij 30 Infbat BB KNR. Hij wil als reservist-monteur aan de slag.
Is driemaal ook op de werkplaats scheepsrecht? Jazeker. Gijs denkt ook serieus na om reservist te worden. Hier wacht hij nog wel even mee. Hij verwacht dit jaar zijn eerste kindje. “Eerst even de slapeloze nachten afwachten”, grijnst de vader in spe.
De Scania Gryphus is een modern voertuig met complexe software. De monteurs zorgen ervoor dat de pantsercabine en de rest van het voertuig ‘dezelfde taal spreken’.
Brein pantsercabine
Na het sleutelen aan de hardware, is het tijd voor de software. “Ik test nu ‘het brein’ van de pantsercabine.”, legt Bart uit als hij met een aangesloten laptop in de cabine zit. “De cabine moet dezelfde taal spreken als de rest van het voertuig. Dat is na de opbouw nog niet het geval. Ik update nu de elektronische regeleenheid die de verschillende systemen, zoals de motor, transmissie en remmen, synchroniseert voor optimale prestaties.” Na de update klimt Bart uit de Scania. “Nu nog de airco- en koelvloeistof bijvullen, luchtleidingen en elektriciteit aansluiten en de pantserplaten op de voorkant bevestigen.” En weer rolt een bepantserde Gryphus de werkplaats uit.
‘Indien nodig hebben we ruimte voor 100 extra pantsercabines’
Wie: Luitenant-kolonel Maurice Scheers
Wat: Projectmanager Materieellogistiek Commando
“Het ombouwen van de Gryphus is onderdeel van de focus op hoofdtaak 1. Defensie heeft bepantserde Scania’s nodig om Nederland en onze bondgenoten te verdedigen. De pantsercabines bieden tijdens inzet betere bescherming aan het personeel en vergroten het voortzettingsvermogen omdat de cabines minder snel beschadigd raken. Dat we de operatie zo snel uitvoeren, heeft niet alleen met de onzekere geopolitieke situatie te maken.
Chauffeurs en monteurs moeten de voertuigen leren besturen en repareren. Hoe sneller we ombouwen, hoe meer tijd we hiervoor hebben. Indien nodig hebben we ruimte voor 100 extra pantsercabines. De samenwerking met Scania loopt goed. Ik merk sowieso dat bedrijven een groeiende verantwoordelijkheid voelen voor Defensie. En niet alleen omdat Defensie grote contracten met ze afsluit. Met Scania bijvoorbeeld zijn wij in gesprek hoe zij ruimte aan medewerkers kunnen geven om reservist te worden.”
Ongebouwde Scania Gryphus-transportvoertuigen mét pantsercabine staan klaar op de parkeerplaats. Gereed voor inzet.
