Sla over en ga naar de inhoud
Generaal Jan Swillens met op de achtergrond een groot kanon.

‘Data is een wapen op zich’

Column C-LAS

“Vroeger beschermden we onze informatie met beton en staal. Een afgesloten ruimte, bewaakt door mensen, liefst gewapend. Simpel gezegd: wie binnenkwam, had toegang tot alles. Wie buiten bleef, tot niets.

Die tijd is voorbij. Onze data staat niet meer op 1 plek, maar verspreid over servers in datacenters. Deuren en sloten bepalen de toegang niet meer. Systemen en rechten wél. Je ziet alleen dat waartoe je geautoriseerd bent. Tegelijkertijd bemoeilijken nationale beveiligingseisen en dataversleutelingen onze connectiviteit en (internationale) interoperabiliteit.

Wie informatie het snelst en het best benut, ziet wat de vijand nog niet ziet. Op het gevechtsveld kan een informatievoorsprong het verschil maken.

Op het slagveld wordt constant informatie gedeeld. Wapensystemen, drones en communicatiemiddelen laten sporen achter. Elk signaal vertelt een verhaal.

Wie die signalen het snelst oppikt, analyseert en vertaalt naar effect, heeft een voorsprong. 

Wie vandaag en morgen het gevecht wil winnen, moet verder kijken dan het terrein of de tegenstander. Juist in het onzichtbare domein komt alle informatie samen: onze data. Drones en satellieten maken ons (fysieke) optreden zichtbaarder. Het elektromagnetisch spectrum speelt een steeds grotere rol. Zonder beheersing daarvan wordt ook het vechten met en tegen drones steeds moeilijker.  

Daarom investeren we in Cyber en Elektromagnetische Activiteiten (CEMA), zowel aanvallend als verdedigend: snel het spectrum afstruinen en data samenbrengen om inzicht in de tegenstander te krijgen. Waar bevindt hij zich? Hoe beweegt hij? Waar staan high value targets, zoals commandoposten? En hoe maken we onszelf onzichtbaar?

We moeten slimmer en sneller zijn dan de tegenstander. Dát is de kern van modern optreden. Data is een wapen op zich.

Tegelijkertijd groeit de uitdaging. Er is steeds meer data en de tegenstander past zich continu aan. Het gevechtsveld verandert en innoveert sneller dan ooit. 

De landmacht heeft tech-kennis van buiten de krijgsmacht nodig om sneller en slimmer te blijven dan onze tegenstander. Niet op afstand, maar als partners achter het front. Ik vraag bedrijven daarom niet af te wachten, maar nu al met ons mee te denken met wat vandaag beschikbaar is. Júist in dit nieuwe digitale domein.

Dat vraagt ook iets van ons. Begrijp deze ontwikkeling. Blijf investeren in onze mensen die met data werken. Met technologie alleen win je geen oorlog. Met de juiste mensen wél: de technician en de tactician. Hardware en software. Sensoren en shooters. Hightech en lowtech. Staal en data. Dataverwerving en dataverwerking. Snellere en betere besluitvorming. Kortom: het is en-en-en.”

Luitenant-generaal Jan Swillens
Commandant Landstrijdkrachten

Landmacht

Editie 04 | 2026