KAP Saminna van den Bulk
Archief Mediacentrum Defensie
Een gevecht in meerdere dimensies
Met op het hoogtepunt 7.000 militairen op de been is Fighter Lion in Duitsland een oefening van formaat. De landmacht traint in juni op volle breedte voor een grootschalig conflict. Daarin spelen dreigingen uit de lucht, de ruimte, cyber en het elektromagnetisch spectrum een grote rol. “Op deze schaal hebben we de afgelopen 20 jaar niet meer getraind”, aldus luitenant-kolonel Jon van Weelden (G7 CLAS).
Wanneer het fictieve Murinus de NAVO aanvalt, trekken diens strijdende troepen van het oosten naar het westen over het Europese continent. De aanval komt in het Duitse Bergen en Munster tot een hoogtepunt. Nadat de vijandelijke eenheden met succes een bruggenhoofd over de rivier de Oder weten te slaan, breken zij door naar het westen.
Landmachtbreed
Tijdens Fighter Lion speelt aan Nederlandse zijde 43 Gemechaniseerde Brigade (43MECHBRIG) de hoofdrol, ondersteund door het Operationeel Ondersteuningscommando Land (OOCL), 13 Lichte Brigade (13LTBRIG) en militairen van de Duitse 1e Pantserdivisie.
Militairen van het OOCL voeren tijdens de eerste van de 3 runs van de training hun Combat Readiness Evaluation uit. Dit is een evaluatieproces van de NAVO die de gevechtsgereedheid van de eenheid toetst.
Het is het even onheilspellende als realistische scenario van Fighter Lion. De niveau-6 oefening in Duitsland is er een die de landmachter op vele vlakken uitdaagt. De militairen van 13LTBRIG krijgen de opdracht om (als onderdeel van de Duitse 10e Pantserdivisie) de flank te beveiligen. Hierna passeert 43MECHBRIG (als onderdeel van de Duitse 1e Pantserdivisie) en deelt de genadeklap uit.
Het oefenterrein in Duitsland is te klein om een hele brigade te ontplooien. Daarom gebeurt de inzet van neveneenheden gesimuleerd.
Manoeuvre in meerdere dimensies
Dit wordt een Forward Passage of Lines genoemd, legt de Duitse kolonel Christian von Blumröder (hoofd G7 CLAS) uit. “De eenheid passeert de andere in een tegenaanval. Dit is complex en vereist veel coördinatie.” Maar dat is niet het enige wat de operatie moeilijk maakt. De eenheden krijgen te maken met alle dreigingen van het huidige gevechtsveld.
Van Weelden: “Om een oorlog te winnen, moeten we grootschalig leren optreden onder de nieuwe condities.”
“De nadruk ligt op het ‘vechten’ in de 3e en 4e dimensie”, zegt Van Weelden. “De strijd is klassiek ‘staal op staal’. Maar de oorlog in Oekraïne leert ons dat zowel de lucht en de ruimte, als ook cyber en het elektromagnetisch spectrum van grote invloed zijn op het gevecht.” Zo worden drones ingezet voor verkenning, maar ook voor de aanval. De eenheden mogen de vijand jammen en uitpeilen. Tegelijkertijd moeten ze zelf zo onzichtbaar mogelijk blijven in het elektromagnetisch spectrum. Want eenmaal onderkend, heeft de vijand je snel gevonden.
Het gevecht is klassiek ‘staal op staal’, maar ook in het elektromagnetisch spectrum. Zo is de Bushmaster uitgerust met een speciaal systeem dat dit spectrum in kaart kan brengen.
Zichtbaar op de weg
De oefening gaat in Nederland niet ongemerkt voorbij. Fighter Lion begint namelijk bij alarmering en voorbereiding, waarna de deployment volgt. Eenheden van 13LTBRIG gaan via Amersfoort naar Assen, waar ze de grens over gaan. 43MECHBRIG gaat over de weg naar ’t Harde. Daar worden de voertuigen op de trein geladen.
Daarbij richt het OOCL een Logistic Support Area (LSA) en het National Support Element-Land in op de Marnewaard, waar ze via Stroe, Amsterdam en de Afsluitdijk naar zullen afreizen. Alles om de zichtbaarheid in eigen land te vergroten.
Experimenteren
Fighter Lion is ook een proeftuin. Landmachters gaan aan de slag met zeker 30 experimenten om te kijken wat de nieuwe technologie betekent voor hun optreden. ‘Kortcyclisch innoveren’ noemt Van Weelden dat. “In totaal voeren we 3 runs uit, waarvan de laatste 2 in het teken staan van het innoveren. De lessen uit de vorige ronde nemen de militairen mee in de volgende ronde.” Zo leren de militairen de kansen en de grenzen van de technologie.
De landmacht traint de volledige keten. Van onder meer alarmering, voorbereiding, deployment, besluitvormingsproces tot inzet.
Schouder aan schouder
De oefening biedt zo een realistisch beeld van de oorlog van vandaag. Van soldaat tot generaal: iedereen krijgt te maken met dreiging in alle dimensies. In de brigadecommandopost komt alle informatie samen. Coördinatie is daar het sleutelwoord. Het is namelijk aan de commandanten om het gevecht zo goed mogelijk vorm te geven. Met drones, jamming en alle moderne dreigingen van dien. Hierin worden zij ondersteund door specialisten.
Maar in een grootschalig conflict redden we het niet met de Nederlandse brigades alleen. Dat is juist de reden waarom de Duitse 1e Pantserdivisie meedraait op commandoniveau (HICON). Dit is de divisie waar 43MECHBRIG deel van uit maakt, waar 13LTBRIG onderdeel is van de Duitse 10e Pantserdivisie.
“Brigades zullen bij een grootschalig conflict nooit geïsoleerd ingezet worden”, legt Von Blumröder uit. “Juist daarom oefenen we nu samen. Zo raken we ingespeeld op elkaars procedures, met alles wat het huidige gevechtsveld met zich mee brengt. De inzet van drones, vechten in het elektromagnetisch spectrum… deze dreigingen overstijgen vaak de brigade, dat doen we in oorlog samen binnen de divisie.”
“De Role 2 Basic, het basic veldhospitaal, opereert voor de veiligheid van onder de grond vanaf run 2. Een situatie die je in Oekraïne ook terugziet en wij ook willen gaan toepassen”, aldus Van Weelden.
Orde in de chaos
Gecompliceerde manoeuvres, het experimenteren met nieuwe technologie en vechten op hoog niveau. Fighter Lion biedt uitdaging op vele fronten. Het is veel, erkent Von Blumröder. “Maar oorlog brengt altijd een vorm van chaos met zich mee. Het is onze taak als militair om orde in die chaos te brengen. We halen alles uit de kast om er lessen uit te leren.” Het devies? “Ready to fight tonight.”
De experimenten met nieuwe technologie hoeven niet te slagen. Het gaat erom dat de militairen merken wat de kansen zijn en wat er beter kan.
Veiligheid
Net als bij iedere landmachtoefening staat veiligheid voorop. Tegelijkertijd bereidt de krijgsmacht zich voor op een hoofdtaak 1-scenario. Trainingen worden grootschaliger en moeten een realistisch beeld schetsen van het gevechtsveld. Daar zijn echter ook risico’s aan verbonden. Een ongeluk is niet altijd te voorkomen. In de afgelopen 1,5 jaar kwamen 3 militairen om bij oefeningen.
Om zoveel mogelijk risico’s te voorkomen, is er voor Fighter Lion een complete veiligheidsorganisatie gebouwd door alle lagen van de oefening heen. Op alle niveaus dacht een werkgroep op het gebied van veiligheid mee. Deze nam ook lessons learned uit voorgaande oefeningen mee. Zo doet de landmacht er alles aan om de training zo veilig mogelijk te laten verlopen voor het personeel.