Sla over en ga naar de inhoud

Leeswijzer

6 min

Arno Marchand

Vliegbasis Woensdrecht 1946-1968, Vliegbasis De Peel 1957-1993 – Op de rand van Brabant

De productie van auteurs Dick Lohuis en Gijs Dracht en uitgeverij Geromy lijkt onbegrensd, want al weer is er een nieuw deel uit de Nederlandse vliegbasisserie. En na deze titel is ook het volgende boek al verschenen. Daarover in een volgende uitgave van de Vliegende Hollander meer.

Deze keer in een wat dunnere uitgave, en bovendien een combinatie van twee vliegbases, namelijk Woensdrecht en De Peel. Waarom samen? Simpelweg omdat van beide bases minder beeld beschikbaar is dan van andere Nederlandse velden. Voor Woensdrecht komt dat omdat de basis jarenlang slapend was, voor De Peel omdat er geen gebaseerde eenheid stond: het was een reservebasis, dan wel oorlogslocatie. Daarmee is de geschiedenis van beide bases ‘ongewoner’, zoals dr. Erwin van Loo van het Nederlands Instituut voor militaire Historie in zijn voorwoord terecht aangeeft. Toch hebben de auteurs weer een evenzo interessant boek samengesteld van deze twee bases op de rand van Brabant, zoals ook de ondertitel van het boek luidt. 

Na het voorwoord en de inleiding wordt op een kleine tachtig pagina’s Woensdrecht behandeld, gevolgd door zo’n zestig pagina’s De Peel. Beide delen kennen verschillende indelingen in (niet genummerde) hoofdstukken. Bij Woensdrecht gaan die over algemene geschiedenis, gebaseerde eenheden, industrie, Open Dagen en bezoekers (visitors). Woensdrecht was – en is nu weer, c.q. nog steeds – vooral een opleidingsbasis. Dat zie je in de foto’s van vooral Gloster Meteors, S.11’s, Tiger Moths en T-33’s. In de hoofdstukken industrie en Open Dagen zie je allerlei typen voorbijkomen.

Bij De Peel gaan de hoofdstukken na de algemene geschiedenis over detacheringen, oefeningen, één Open Dag en visitors. Thunderstreaks, Starfighters, F-16’s (in die volgorde), maar ook diverse helikoptertypen sieren de pagina’s waarbij vooral de Open Dag in 1980 en de visitor-pagina’s een keur aan typen voorbij laat komen. 

Bij deze boeken gaat het naast het (korte verhaal) vooral om het beeld. En dat is wederom een lust voor het oog. Op naar het volgende deel over Leeuwarden.

‘Vliegbasis Woensdrecht 1946-1968, Vliegbasis De Peel 1957-1993 – Op de rand van Brabant’ met ISBN 9789083312286 is samengesteld door Dick Lohuis en Gijs Dragt. Het boek is uitgegeven door Uitgeverij Geromy b.v. in Nieuwegein. 

De hardback op formaat 25 x 30 cm telt 160 pagina’s en is voorzien van Nederlandse tekst en honderden zwartwit- en kleurenfoto’s en afbeeldingen. Het boek kost € 44,95 en is onder meer te koop bij de uitgever. Kijk daarvoor op www.luchtvaartboeken.com.

Jagers van de Nacht 1 – Nachtjacht, Bunker Diogenes en de Blitzmeisjes

Jagers van de Nacht 2 – De lange weg naar vrijheid

Misschien niet voor iedereen bekend, maar Vliegbasis Deelen is voor de Duitsers de grootste en belangrijkste vliegbasis in Nederland in de luchtoorlog tegen de geallieerden. Niet alleen vanwege de vliegtuigen die op de Fliegerhorst staan, maar vooral vanwege de bunker met codenaam Diogenes en bijbehorende radar. In de bunker met drie tot vier meter dikke muren en stalen luiken voor de ramen, bevindt zich het Duitse luchtgevechtsleidingscentrum. 24 uur per dag worden daar de eigen en vijandelijke vliegtuigbewegingen van de luchtoorlog geprojecteerd op een kaart van Noordwest-Europa van twaalf bij negen meter. Achter het scherm zitten honderden meisjes die zorgen voor de projecties, de zogenoemde Blitzmädel. De hoofdpersoon in de stripboeken is er één van.
Want inderdaad gaat het om een stripboek. Niet gemakkelijk om te tekenen en in te kleuren omdat veel acties in de nacht gebeuren. Het tweeluik vertelt het waargebeurde verhaal van de nachtjacht boven Nederland, de luchtoorlog boven Nederland en de gebeurtenissen die voorafgaan aan de Slag om Arnhem. Tekenaar en scriptschrijver Hennie Vaessen richt zijn vizier daarbij op de inzet van Duitse vliegers op Deelen en de inzet van meer dan vierhonderd jonge vrouwen tussen de twintig en dertig jaar die op de basis leven en in de bunker werken. De Slag om Arnhem maakte overigens een einde aan alle Duitse activiteiten op Fliegerhorst Deelen. Achter in beide boeken is ook een informatiepagina te vinden.
Vaessen schreef en tekende al meer boeken over historische gebeurtenissen zoals het tweeluik ‘De Slag om Arnhem September 1944’ en het boek Strijd om de Grebbeberg. Tine Bouwhuis zorgt standaard voor het inkleuren. Wil je dus eens wat anders lezen over de militaire luchtvaart in Nederland, dan zijn deze boeken zeker een mogelijkheid. Het tweeluik historische stripboeken is een aanrader voor liefhebbers van historie, luchtvaart en strips.

‘Jagers van de Nacht 1 – Nachtjacht, Bunker Diogenes en de Blitzmeisjes’ met ISBN 9789490000219 en ‘Jagers van de Nacht 2 – De lange weg naar vrijheid’ met ISBN 9789490000226 zijn geschreven en getekend door Hennie Vaessen, ingekleurd door Tine Bouwhuis en uitgeven door hun gezamenlijke uitgeverij Pelikaanpers. 

De hardbacks op formaat 31,5 cm x 23,6 cm tellen 48 pagina’s, zijn voorzien van een verhaal in Nederlandse tekst en full colour tekeningen. Beide delen kosten €19,- per stuk en zijn verkrijgbaar bij boekhandels en op de site van de uitgever. Kijk daarvoor en voor andere historische stripboeken op www.pelikaanpers.nl.

Dutch Profile: Lodestar – Militaire Luchtvaart Koninklijk Indisch Leger Luchttransport, Royal Neth. Indies Army AF Air Transport

Het leuke van de Dutch Profile-serie is dat er geregeld ook wat onbekendere typen uit de Nederlandse militaire luchtvaartgeschiedenis voorbijkomen. Zo ook de Lockheed C-60 Lodestar, zoals het toestel het meest wordt aangeduid.

Het model 18-40, zoals de fabrieksaanduiding luidt, is een licht transportvliegtuig dat eind jaren 30 is ontwikkeld. Als de Militaire Luchtvaart van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (ML-KNIL) begin jaren veertig snel versterking zoekt, komt men op dit type uit. Een bestelling voor twintig stuks wordt geplaatst, met het voorbehoud dat Nederland zelf de motoren levert. Juist die zijn schaars in die tijd, maar de ML-KNIL vindt ze deels in gereviseerde exemplaren. De vliegtuigen en motoren worden nog net voor de oorlog met Japan geleverd. 

Dit en meer valt te lezen in het handzame boekje van 56 pagina’s dat de (aanloop naar de) aanschaf, de ingebruikname, oorlogsinzet, het Australiëtijdperk en de tijd terug in Nederlands-Indië behandelt. Zoals gebruikelijk wordt het verhaal halverwege het boek herhaald, maar dan in het Engels. Het boek is verder voorzien van veel (onbekende) foto’s met Nederlandse en Engelse bijschriften, diverse kleurenprofielen, een overzicht van de registraties van alle 26 militaire en twee civiele C-60’s en een pagina met trivia. Wederom een handzaam boekje over een wat onderbelicht type uit de Nederlandse militaire luchtvaart.

‘Dutch Profile: Lodestar – Militaire Luchtvaart Koninklijk Indisch Leger Luchttransport, Royal Neth. Indies Army AF Air Transport’ met ISBN 9789490092627 is geschreven door Max Schep en samengesteld en uitgegeven door Luuk Boerman/Dutch Profile. 

De softback op formaat 20,5 x 29,5 cm telt 56 pagina’s en is voorzien van 115 zwart-witfoto’s en afbeeldingen 5 in kleur, en 6 pagina’s kleurenprofielen (inclusief die op de omslag). De uitgave is onder andere te bestellen bij de uitgever en kost (inclusief verzending) € 17,95. Kijk voor meer info op www.dutchprofile.nl.

de Vliegende Hollander

Editie 02 | 2026