Sla over en ga naar de inhoud
Vier drones staan op open veld in bosrijke omgeving.

Globaal

6 min

Haytze Teerink

Defensie e.a.

Landmacht zet vol in op dronespecialisten 

De Koninklijke Landmacht breidt haar gevechtseenheden zo snel mogelijk uit met dronefuncties. In een eerste fase gaat het om zo’n zeshonderd plekken. Vechten mét en tégen drones is een vereiste in het huidige gevechtsveld. Dat laat ook de oorlog in Oekraïne zien. Een 'dronedag' op de kazerne in Oirschot markeerde woensdag deze belangrijke stap. 
 
Binnen de NAVO maken militairen al decennia gebruik van dronetechnologie. Toch is die nergens zó in het gevecht verweven als op het slagveld in Oekraïne. Onbemenste systemen kregen hier definitief een bepalende plek in het militair optreden. 
 
Drones hebben invloed op alle aspecten en dimensies van de strijd. De krijgsmacht moet volgens Commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim daarom alle facetten beheersen. “We moeten ons tegen drones kunnen verdedigen, maar ze ook zelf op alle mogelijke manieren inzetten. En daarbij de razendsnelle innovatiecyclus in de vingers krijgen.” 
 
Daar zet de krijgsmacht dan ook vol op in. Dit gebeurt met speciale camouflage- en computerondersteunde richtmiddelen voor de individuele soldaat. Verder komen er verkennings- en aanvalsdrones voor de groep en grotere verbanden. Eenheden op bataljonsniveau krijgen de beschikking over een mobiel innovatie-element dat mee kan naar het front. Hiermee werken technici met gebruikers doorlopend aan het verbeteren van drones
 
Want ook dat maakt de oorlog in Oekraïne duidelijk. De dronestrijd wordt voor een belangrijk deel achter de frontlinie uitgevochten, in het samenspel van militairen en innovatieve bedrijven die dichter dan ooit op de strijd zitten. “Degene met de snelste innovatiecyclus heeft de overhand”, aldus Eichelsheim. Defensie werkt dan ook nauw samen met Nederlandse bedrijven en kennisorganisaties als TNO. 
 
Bron: Defensie 

Oekraïne test Europees alternatief voor Patriot-luchtafweer 

Oekraïne leunt momenteel steeds meer op Europese luchtverdedigingssystemen. Door de oorlog in het Midden-Oosten is er namelijk een schreeuwend tekort is ontstaan aan de Amerikaanse Patriot-raketten. Het door Frankrijk en Italië ontwikkelde SAMP/T-systeem wordt momenteel getest door Oekraïne, zegt vicepremier Taras Kachka.
 
Door de oorlog in het Midden-Oosten gaan Amerikaanse Patriot-raketten nu vooral naar die regio en de Verenigde Staten is de enige leverancier. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky toert nu langs de golfstaten om hen hulp aan te bieden tegen de Iraanse droneaanvallen, omdat geen land daar meer ervaring mee heeft dan Oekraïne. In ruil hoopt Zelensky zo Patriot-raketten los te peuteren bij deze landen. 

Dat Oekraïne de Europese luchtverdedigingssystemen gebruikt, was al bekend. Maar dat die blijkbaar goed genoeg presteren dat het land ermee kan experimenteren ter vervanging van Patriot is nieuw. Dat zegt Europaverslaggever Geert Jan Hahn. “Eigenlijk zou het systeem niet moeten kunnen tippen aan Patriot. Maar we weten dat Oekraïne wel vaker Europese wapens modificeert.” 

De resultaten van de SAMP/T zouden bovendien goed zijn, al maakt het land daarover geen details bekend. “Als het daadwerkelijk een alternatief blijkt, is dat geweldig nieuws. Niet alleen voor Oekraïne, maar ook voor Europa en de wereld. Want dan zijn er alternatieven”, zegt Hahn.

Al sinds het begin van het uitbreken van de oorlog in 2022 is de Oekraïense afhankelijkheid van Patriot-systemen een onderwerp. Sinds eind 2022 zit de strijd aan het front zo goed als vast. De Russische strategie bestaat er dan ook uit om dagelijks luchtaanvallen uit te voeren met drones en raketten op Oekraïense steden en energievoorzieningen. 
 
Tot nu toe wordt het Patriot-systeem beschouwd als de enige doeltreffende luchtverdediging tegen ballistische raketten. Landen als Nederland hebben hun systemen aan Oekraïne uitgeleend, ten koste van hun eigen luchtverdediging. 
 
Bron: BNR 

Ruiming explosieven Deelen tijdelijk gestopt vanwege broedseizoen 

Een duizend pond zware brisantbom, honderden granaten, duizenden patronen en meer dan veertienduizend stuks kleinkalibermunitie. Dit materiaal vernietigde de Explosieven Opruimingsdienst Defensie de afgelopen drie maanden op en rond Vliegbasis Deelen. De ruimingen zijn deze week gestopt vanwege het broedseizoen, maar gaan daarna weer verder. 
 
De Duitse Luftwaffe gebruikte Deelen in de Tweede Wereldoorlog. Daarom hebben de geallieerden het veld zwaar gebombardeerd. De niet gesprongen explosieven zijn dan ook voornamelijk van Engelse en Amerikaanse makelij. 
 
Defensie werkt sinds 2021 in fases aan het opschonen van het terrein. Dat is nodig omdat de krijgsmacht de activiteiten op Deelen wil uitbreiden en de infrastructuur moderniseert. 
 
Defensie houdt zoveel mogelijk rekening met de natuur. Veel militaire terreinen hebben een hoge ecologische waarde. Ook rond Deelen leven bijzondere planten, dieren en paddenstoelen. Doordat defensieterreinen weinig worden betreden, vinden zeldzame soorten hier vaak een veilige plek. Die wil Defensie blijven bieden. 
 
Zo werd deze maand nog een zeldzame nachtvlinder gesignaleerd op Vliegbasis Gilze-Rijen. 
 
Bron: Defensie 

VS in onderhandeling over drie militaire bases op Groenland 

De Verenigde Staten is in onderhandeling met Denemarken over de toegang tot militaire bases op Groenland, meldt The New York Times op basis van Amerikaanse defensiebronnen. Het zou gaan om drie nieuwe bases, waarvan er twee eerder door de VS werden gebruikt. 
 
Een van de bronnen, een Amerikaanse generaal, zegt tegen de krant dat de toegang tot de bases nodig is 'met het oog op de toegenomen dreiging en het strategische belang van Groenland'. Eerder dreigde president Donald Trump om Groenland met geweld in te nemen. Door een al bestaand Deens-Amerikaans verdrag zou dit een nieuwe manier zijn om controle over het eiland te krijgen. 

Het zou in ieder geval gaan om een basis in het zuiden van Groenland. Deze heeft een haven die toegankelijk is voor grote schepen. Daarbij zou het gaan om een locatie in het noorden, waar al een landingsbaan ligt. Beide bases werden eerder door de Amerikanen gebruikt en respectievelijk na de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog verlaten en grotendeels ontmanteld. 
 
Bron: AD 

Zr.Ms. Evertsen schakelt drone uit tijdens luchtverdedigingsoefening 

Het luchtverdedigings- en commandofregat (LCF) Zr.Ms. Evertsen heeft een vliegende drone uitgeschakeld. Dit gebeurde tijdens een luchtverdedigingsoefening in een schietgebied in de buurt van het Griekse eiland Kreta. Het fregat trainde het optreden tegen dreigingen vanuit de lucht tijdens de huidige operatie. 
 
Zr.Ms. Evertsen zette bij het testen van de luchtverdedigingsketen meerdere wapensystemen in. Het schip lanceerde een luchtdoelraket om luchtdoelen op korte afstand uit te schakelen, zoals drones, raketten en vliegtuigen. Ook werd het snelvuurkanon goalkeeper ingezet om doelen dichtbij onschadelijk te maken. 
 
Het oefenen met luchtverdedigingsmiddelen is tijdens een operatie gebruikelijk en belangrijk. Zo blijft de bemanning zo goed mogelijk getraind om haar taak uit te voeren en altijd gereed te staan. Daarnaast is een lancering als deze nuttig om systemen te testen. 
 
Het schip is momenteel ingezet in het oosten van de Middellandse Zee en onderdeel van de Franse Carrier Strike Group. Zr.Ms. Evertsen heeft als taak het vlootverband en Cyprus tegen dreigingen vanuit de lucht te beschermen. 
 
Deze week werd ook bekend dat het luchtverdedigings- en commandofregat nog tot begin mei in de Middellandse Zee blijft.  
 
Bron: Defensie 

Europese landen reageren op Trumps dreigement om de NAVO te verlaten 

Ministers van meerdere Europese landen hebben gereageerd op Trumps dreigement om de NAVO te verlaten. Volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Tom Berendsen, heeft de VS 'alle reden' om lid te blijven van de NAVO. Berendsen hoort vooral een 'uitnodiging' om zorgen te bespreken die al langer leven bij de Amerikanen, zegt hij tegen persbureau ANP. 
 
Volgens Berendsen is de NAVO niet alleen voor Nederland van groot belang, maar ook voor de VS. Hij noemt het land 'een belangrijke partner'. De Amerikaanse regering zinspeelde niet eerder zo openlijk op een vertrek uit de NAVO, maar Berendsen gelooft niet dat het zo'n vaart zal lopen. 
 
Volgens een woordvoerder van de Duitse regering is dit 'niet de eerste keer dat Trump dit doet. Trump vindt dat de Europese NAVO-lidstaten te weinig verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen verdediging en veiligheid. Daarom zei hij deze week dat de VS 'sterk overweegt' uit de NAVO te stappen. 

"Ik hoop dat er een moment van kalmte komt in de emoties rond de Amerikaanse president vandaag", zei de Poolse defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz. Hij wees erop dat de NAVO ook in het belang van de VS is. "Er is geen NAVO zonder de VS, maar er is ook geen sterke VS zonder bondgenoten, zonder ons. Het werkt twee kanten op." 
 
Volgens de Franse onderminister van Defensie, Alice Rufo, is de alliantie niet bedoeld om in te zetten bij een situatie zoals in Iran. "Laat me je eraan herinneren wat de NAVO is. Het is een militair bondgenootschap dat over de veiligheid van de Euro-Atlantische regio gaat. Het is niet ontworpen om operaties uit te voeren in de Straat van Hormuz, wat een schending van het internationaal recht zouden zijn." 
 
Bron: NOS 

Nieuw drijvend materieel overbrugt rivieren 

Troepen die ergens in vijandelijk gebied het water moeten oversteken als een brug ontbreekt of kapot is geschoten. De landmacht is nu in staat een oever-tot-oeververbinding tot stand brengen van maximaal 225 meter. Opleidings- en Trainingscentrum Genie en 105 Brugcompagnie Waterbouw van de genie in Hedel hebben deze week de nieuwe brugslagcapaciteit ontvangen.  
 
Het eerste systeem was al sinds eind 2024 in handen van de genisten om ermee te leren werken. 105 Brugcompagnie Waterbouw beschikt inmiddels over de volledige nieuwe brugslagcapaciteit. 
 
Het gaat om een modulair systeem om snel tijdelijke overgangen over waterpartijen te realiseren. De brugslagcapaciteit bestaat onder meer uit midden- en eindpontons en duwboten. Met deze duwboten zijn brugdelen te verplaatsen of in positie te houden. Ook is er een speciaal systeem om brugdelen te lanceren of uit het water te halen. 
 
De drijvende brugdelen zijn afkomstig van General Dynamics European Land Systems – Bridge Systems uit Duitsland. Het Commando Materieel en IT (Commit) is verantwoordelijk voor de verwerving. 
 
Bron: Defensie 

Frankrijk vraagt om overleg VN-Veiligheidsraad na dood blauwhelmen 

Frankrijk heeft gevraagd om een spoedoverleg van de VN-Veiligheidsraad wegens de dood van drie blauwhelmen in Libanon. Buitenlandminister Jean-Noël Barrot laat weten dat Frankrijk de 'uiterst ernstige incidenten' veroordeelt. 
 
Hij verwijst naar de beschietingen die zondag een Indonesische blauwhelm het leven kostte. Drie andere militairen van de VN-vredesmacht UNIFIL raakten gewond. Maandag stierven twee blauwhelmen, eveneens uit Indonesië, door een explosie en raakten twee anderen gewond. 

Het zijn de eerste doden onder blauwhelmen sinds de oplaaiing van het geweld tussen Israël en de Libanese groepering Hezbollah op 2 maart. UNIFIL onderzoekt de incidenten. De VN-missie wijst erop dat opzettelijke aanvallen op vredeshandhavers ernstige schendingen zijn van het internationale humanitaire recht en een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. 
 
Bron: Het Parool 

Disclaimer: de rubriek Globaal betreft een verzameling van berichten uit interne en externe media. De berichten zijn niet altijd bedoeld als uiting of vertaling van defensiebeleid. 

Defensiekrant

Editie 12 | 2026