Van niche naar operationeel middel
Mika Mulder
Defensiejournaal
Motor eist plek op militair slagveld weer op
Motoren keren terug op het militaire toneel. Waar ze lange tijd vooral binnen een klein enduroteam werden gebruikt, onderzoekt Defensie nu serieus hoe dit middel breder operationeel ingezet kan worden. Aanleiding zijn onder meer recente conflicten, waarin snelheid, wendbaarheid en flexibiliteit opnieuw van grote waarde blijken.
Op het moderne slagveld maken niet alleen zware voertuigen het verschil. Juist kleinere, snelle middelen winnen aan relevantie. Motoren bieden militairen de mogelijkheid om zich snel te verplaatsen, ook op terrein waar andere voertuigen niet of moeilijk kunnen komen. Die ontwikkeling is onder meer zichtbaar in de oorlog in Oekraïne, waar motoren op uiteenlopende manieren worden ingezet. Voor Defensie is dat aanleiding om opnieuw te kijken naar de eigen capaciteiten.
In verschillende delen van de krijgsmacht lopen daarom momenteel pilots. Onder andere bij de Pathfinders van 11 Luchtmobiele Brigade (11LMB), het Korps Commandotroepen en de Koninklijke Marechaussee wordt getest hoe motoren effectief kunnen bijdragen aan militaire operaties.
“Je ziet dat klein en wendbaar weer belangrijk is,” zegt luitenant-kolonel b.d. Peter Hageman, oprichter van het Luchtmobiel Enduro Team. “Met een motor kun je snel bewegen en kom je op plekken waar andere middelen afhaken. We hebben meerdere quads gekocht maar daarmee kom je bepaalde hellingen niet op, die je met een motor makkelijk haalt. Ik vind ze ondergewaardeerd binnen de organisatie.”
Luitenant-kolonel b.d. Hageman (tweede van rechts) is al jaren een drijvende kracht op het gebied van motorgebruik bij Defensie.
Van A naar B; en dan begint het pas
De inzet van motoren draait niet alleen om snelheid, maar ook om inzetbaarheid na aankomst. Militairen gebruiken de motor om zich te verplaatsen naar een inzetgebied, waarna hun daadwerkelijke taak begint. Dat stelt hoge eisen aan de rijder. Tijdens trainingen ligt de nadruk daarom niet alleen op rijvaardigheid, maar ook op uithoudingsvermogen en mentale weerbaarheid.
“Het is fysiek zwaar en je moet continu scherp blijven,” vertelt korporaal der eerste klasse Colin van 11 LMB. Hij is één van de motorrijders die onlangs meedeed aan een oefening in het buitenland. “Het belangrijkste is dat je fit aankomt. Daarna moet je nog optreden.”
De motor is bezig aan een stille terugkeer binnen Defensie
Om die vaardigheden te ontwikkelen, wordt getraind in terrein dat meer aansluit bij mogelijke inzetgebieden. Militairen zoeken daarom buiten Nederland omstandigheden op met hoogteverschillen, rotsen en moeilijk begaanbare paden.
Daar wordt duidelijk wat de motor daadwerkelijk kan toevoegen binnen een militaire context. Niet als doel op zich, maar als middel voor verkenning, snelle verplaatsing of het leggen van verbindingen tussen eenheden. Ook praktische aspecten komen aan bod, zoals onderhoud in het veld en het opereren onder verschillende omstandigheden.
Militairen zoeken buiten Nederland omstandigheden op met hoogteverschillen, rotsen en moeilijk begaanbare paden.
Tactische meerwaarde
Motoren zijn niet nieuw binnen Defensie, maar het gebruik bleef lange tijd beperkt en versnipperd. De huidige ontwikkelingen markeren een verschuiving: van een niche binnen een kleine groep liefhebbers naar een serieus onderzocht operationeel middel.
De komende periode moeten de lopende pilots uitwijzen hoe motoren structureel kunnen worden ingezet. Daarbij wordt gekeken naar de tactische meerwaarde, inzetmogelijkheden en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. Wat nu al duidelijk is: de motor is bezig aan een stille terugkeer binnen Defensie. Niet als bijzaak, maar als een middel dat opnieuw zijn plek opeist op het moderne slagveld.
De motoren in actie zien? Bekijk dan onderstaande video van het Defensiejournaal.
