Van wereldkampioen tot anti-dopingmanager 

Aan de muur van zijn kantoor in Brussel hangt het tricot waarmee hij vorig jaar de wereldtitel binnenhaalde. Op het bureau ligt informatie over het Conseil International du Sport Militaire (CISM), het internationale militaire sportcomité waarvan Nederland in 1948 een van de oprichters was. Maar er ligt ook leeswaar over doping. In de militaire sport? “Dat komt net als in de burgermaatschappij ook bij ons voor. Vergeet niet dat een groot aantal topsporters militair is”, zegt sportofficier kapitein Luuk Nissen, manager anti-doping bij CISM. 

Kapitein Nissen (43) voelt zich als een vis in het water in de Belgische hoofdstad en bij de internationale militaire sportorganisatie. “Ik moet nog weleens uitleggen dat ik niet bij de EU of de NAVO werk. Dat zijn natuurlijk grote organisaties, maar als je kijkt naar het aantal landen dat lid is, zijn het in feite kleintjes vergeleken met CISM.” 

Dat CISM organiseert sportevenementen voor de strijdkrachten van de liefst 142 lidstaten. Behalve de jaarlijkse wereldkampioenschappen in tal van sporten, zijn dat om de vier jaar ook de Military World Games. Bij al die evenementen zijn dopingcontroles. “In 2003 heeft CISM het handvest van de wereld anti-dopingorganisatie WADA ondertekend”, weet Nissen. “Het betekent dat je als organisator van een groot sportevenement de voorwaarden moet scheppen om goede controles te houden. Daarvoor ben ik nu dus de aangewezen persoon.” 

In deze functie heeft de kapitein zich verder verdiept in de materie van doping. Zo volgde hij modules bij de nationale dopingautoriteit en woonde in 2024 de WADA Education Conference in Cannes bij. Dat is niet voor niets. “CISM organiseert evenementen waar wereldtoppers aan meedoen. Tijdens de Militaire Wereldspelen in China liepen er veel deelnemers rond met een nieuwe tatoeage van de Olympische Spelen. Duitsland en Italië bijvoorbeeld hebben veel topsporters bij de krijgsmacht ondergebracht. Net zoals Nederland begin deze eeuw had met de Defensie Topsportselectie.” 

Als anti-dopingmanager is Nissen verantwoordelijk voor de handhaving van de WADA-code (Wereld Anti-Doping Autoriteit). “Als zich een AAF (adverse analytical finding, red.) voordoet, een dopinggeval, is CISM de testautoriteit. Ik moet ervoor zorgen dat alles goed is georganiseerd. Dus dat de dopingautoriteit aanwezig is.”  

Namen en rugnummers noemt Nissen vanzelfsprekend niet. Uit openbare stukken is wel bekend dat in juli 2023 tijdens de eerste CISM World Military Functional Fitness Challenge een atleet is betrapt. De schorsing: twee jaar voor alle CISM-evenementen, met ongeldigverklaring van alle resultaten. “We handhaven de hoogste normen”, benadrukt Nissen. “Sportiviteit en ethisch gedrag staan voorop.” 

Bij CISM heeft Luuk Nissen twee petten op. Behalve anti-dopingmanager is hij ook president of CISM Sports Comite Cycling. “Het zijn twee geweldige functies. Ik praat met de nationale dopingautoriteit van 140-plus landen, maar ook met de wielerbonden. Waaronder een aantal die je in deze tijden wellicht niet zou verwachten.  

Het motto van CISM is ‘Friendship Through Sports’ en dat wordt heel serieus genomen. Mijn buurman hier bij CISM in Brussel bijvoorbeeld, Reza Baghari Koli, komt uit Iran. We praten regelmatig over de situatie in zijn land. Dat zijn intensieve gesprekken, kan ik je vertellen. Ik lig vanwege onze vriendschap wel eens wakker van wat daar gebeurt."

Er wacht de kapitein de komende maanden veel werk. Niet alleen als anti-dopingmanager maar ook als directeur van de militaire wielerbond. Dit jaar is het bijvoorbeeld het WK Functional Fitness in sportcentrum Kardinge (Groningen) en organiseert Nissen het WK Wielrennen voor militairen in Spanje.  

Volgende zomer zijn de achtste wereldspelen in Charlotte (Verenigde Staten). “Ik ben net terug van de locatie waar de spelen plaats hebben om alles voor te bereiden wat de dopingcontroles betreft. Ja, ik heb een prachtbaan. Ik wilde toch al wat meer aan de kant van de wedstrijdsport. Dan kom je bij Defensie uit bij BIMS: het Bureau Internationale Militaire Sport. Of dus hier in Brussel. Er zijn in de loop der jaren diverse Nederlanders bij het CISM geweest in allerlei rollen.” 

“Ik zou het persoonlijk heel mooi vinden als we hier permanent een stoel krijgen. Als je ziet welke contacten je hier opdoet en met hoeveel landen je samenwerkt, ook landen waar je normaal niet snel mee aan tafel zit. Dat maakt het een diplomatieke functie in optima forma, met duidelijke strategische meerwaarde voor Defensie en Nederland.”