Sla over en ga naar de inhoud

Genisten gaan als een trein

5 min

Evert Brouwer 

Sergeant Wessel Zuijderduin en Evert Brouwer 

102 Constructiecompagnie leeft zich uit in Marnewaard

Het oefenterrein in de Marnewaard ondergaat als het aan 102 Constructiecompagnie ligt de komende jaren een flinke verandering. De oefenende eenheden, die zo langzamerhand vrijwel elke vierkante meter van het gebied in hun geheugen hebben staan, kunnen de komende tijd voor flinke verrassingen komen te staan. Niet alleen hebben de genisten in korte tijd een kilometer spoor aangelegd op het terrein, ook zijn in het oefendorp diverse huizen aangepakt. 
 
“We kunnen hier de komende jaren nog heel veel doen”, voorspelt commandant majoor Jeroen. Hij verwacht regelmatig terug te keren in het noordelijkst gelegen oefenterrein. “Ik wil hier graag een jaarlijkse oefening draaien. Dit kan bijvoorbeeld wanneer het oefendorp dicht is voor onderhoud. Daarvoor is deze eenheid geknipt.” 
 
Omdat Defensie zich meer richt op de eerste hoofdtaak - het verdedigen van het eigen grondgebied en dat van de NAVO - is het karakter van de constructiecompagnie veranderd. En dat is te zien tijdens deze oefening Beaver Mobility. Waar het voorheen voornamelijk ging om technische vaardigheden, is onder druk van de omstandigheden meer oog voor het ‘groene’ aspect. Hoewel er tijdens deze oefening geen oefenvijand opduikt, loopt iedereen hier rond in compleet tenue en het persoonlijk wapen bij de hand.  

‘Soms moet je tevreden zijn met een zesje’

“We hebben ook ’s nachts doorgewerkt in het pikkedonker. Dat was voor sommigen wel even wennen om focus te houden”, schetst de commandant met een brede glimlach. “Het militair-zijn staat nu op de eerste drie plaatsen, daarna komt pas de shovel en de hamer. In de hoofdtaak 1-setting komt bovendien kwantiteit boven kwaliteit. Waar we voorheen een tien eisten bij de constructie, moet je in sommige gevallen tevreden zijn met een zesje. Als je dekking om een Pantserhouwitser wil maken, hoeft echt niet iedere plank recht te zitten. Dat zit nog niet bij iedereen in het ‘koppie’.”

Het ‘groene’ optreden voert de hoofdtoon, maar grondverzet is vanzelfsprekend een belangrijke taak voor de genisten.

Brug van zestig meter

Twee van de nu in het oog springende taken van 102 zijn het bouwen of herstellen van bruggen en het aanleggen of repareren van het spoor. “We hebben deze week een brug gelegd, waarover ook de zwaarste voertuigen kunnen rijden. Zo’n overspanning, in militaire termen een line of communication bridge, is essentieel voor de manoeuvre-eenheden. Die discipline zit er bij ons goed in. De paneelbrug van zestig meter bouwden we in drieënhalve dag. Dat is veel sneller dan gedacht.”  
 
Dat mag een compliment zijn aan het peloton van opvolgend pelotonscommandant sergeant Stefan. “De drie constructiegroepen hebben in shifts gewerkt, zodat we 24 uur per dag konden doorpakken. Best bijzonder, want deze bruggen hebben we nog niet bij de landmacht.” 

102 Constructiecompagnie legde een spoorbaan van zo’n 100 meter in Marnewaard. Wellicht dat er ook een treinstel op komt te staan.

Belangrijke verbinding 

Het spoor krijgt weer de aandacht die het verdient. Voor deze oefening is voor een kilometer aan (gebruikte) rails, bielzen, grond en steen aangevoerd. “Samen met Asset Rail, een bedrijf dat werkt met ProRail, hebben we de draad nu weer stevig opgepakt”, zegt majoor Jeroen.  

‘We hopen hier ook een treinstel neer te zetten’

“We helpen elkaar trouwens waar het kan. Onlangs hebben we in het kader van gereedstelling een deel van het spoor bij Amersfoort ijsvrij gemaakt. Hier in de Marnewaard zijn ook twee man van Asset Rail aanwezig om ons de kneepjes van het vak bij te brengen. We kennen in korte tijd een mega stijgende leercurve.” 

Zwaar handwerk voor de genie bij het leggen van de rails. De vonken spatten er af tijdens de oefening van de constructiecompagnie.

De aandacht voor het spoor is zeker in de regio noord-Groningen niet onbegrijpelijk, want tussen Meppel en Eemshaven ligt een voor Defensie belangrijke verbinding. Veel materieel voor oefeningen en inzet gaat via die weg uiteindelijk richting Scandinavië en de Baltische staten.  
 
Maar wordt ook gedacht aan de andere eenheden van de krijgsmacht die er komen oefenen? “We hopen ook een treinstel hier neer te zetten en spoorbrug te bouwen”, merkt Jeroen op. “En laat de infanterie hier maar tekeer gaan en met een pantservoertuig de boel een keer aan gort rijden. Dat betekent weer oefenstof voor ons.” 

Twee genisten met zandzakken aan het werk in de Beaver Bunker.

Aannemer van Defensie 

De genie is de aannemer van Defensie. 101 Geniebataljon bouwt en onderhoudt complete (militaire) infrastructuur. Denk aan wegen, gebouwen, bruggen, omheiningen, elektra, water en gas.

Het bataljon bestaat uit 101 Stafcompagnie; 102 en 103 Constructiecompagnie en 105 Geniecompagnie Waterbouw. Waar 102 is gespecialiseerd in het leggen van bruggen en spoorbanen, is 103 aangewezen om vliegvelden bruikbaar te houden. Dat kan ook gaan om het aanleggen van geïmproviseerde velden. 

Het bataljon is, behalve van 105 Geniecompagnie Waterbouw, gelegerd op de Prinses Margrietkazerne in Wezep. Er zijn zo’n vijfhonderd militairen werkzaam. 101 Geniebataljon maakt deel uit van het Operationeel Ondersteuningscommando Land.  

Soldaat-1 Tim stapelt zandzakken in de Beaver Bunker. Dat gebeurt niet zomaar, maar met de waterpas erbij.

Beaver Bunker 

 Maar ook de gewone werkzaamheden gaan door. Terwijl de brug wordt afgebroken, is het tweede peloton druk bezig met het fortificeren van een ‘huis’. Met zandzakken en hesco's (draagkorven) maken de genisten een zware beschermingsconstructie. Drie dagen is er hard aan gewerkt: er zijn duizend zandzakken waterpas stapelen, tien stempels geplaatst en tien ‘kuub’ zand in de hesco’s geschept. Het gebouwtje is inmiddels omgedoopt tot de Beaver Bunker; de bijnaam van 102 is immers ‘bevercompagnie’. 

‘We werken nu met kippengaas voor de ramen tegen drones’

“We werken nu ook met kippengaas en netten, die voor de ramen komen. Dat is nieuw vanwege de inzet van drones”, legt soldaat-1 Fabio uit. Ook het dak, de bovendekking, is door de compagnie verhoogd en verstevigd met het oog op luchtaanvallen.  
 
“Het dorp is het terrein van de manoeuvre-eenheden en daarvoor doen we dit”, schetst sergeant-majoor (operaties) Hendrie. “We denken samen met de commandant van dit terrein verder over meer seizoensgebonden opstellingen, waardoor je diverse scenario’s krijgt. Bovendien wil je niet dat de oefenende eenheden al uit ervaring weten hoe de huizen er van binnen uitzien.” 

Defensiekrant

Editie 02 | 2026