‘Het kan altijd erger’

Ja, het was flink warm met meer dan dertig graden. En ja, de route was daardoor met vier kilometer ingekort. Maar dat weerhield zo’n tweehonderd studenten van het Veiligheid & Defensie College van het ROC Midden Nederland in Nieuwegein er vorige week vrijdag niet van mee te doen aan de jaarlijkse VeVa Marcheert-mars. Tijdens de tocht van 13,5 kilometer mét bepakking vroegen ze aandacht voor veteranen én zamelden ze geld in voor stichting Hulp voor Helden. 

Zet tweehonderd tieners bij elkaar en dan is het natuurlijk vooral lachen, gieren, brullen geblazen. Grapjes over wie het ijsje het verst in z’n mond kan stoppen en muziek die uit de boxen knalt onderweg; geef ze eens ongelijk. Maar de studenten zijn zich er wel degelijk van bewust waarom ze meedoen aan deze mars. Dat blijkt al snel tijdens een rondgang. “Ik vind het cruciaal dat veteranen met PTSS (posttraumatische stressstoornis, red.) de juiste zorg krijgen”, vertelt Robin. Hij loopt voor het eerst mee. “We trainden niet speciaal hiervoor, maar ik ben gewoon fit. Dus het is lopen en gaan.” 

Ook voor medestudent Matthijs is het zijn debuut bij VeVa Marcheert. Het onderwerp PTSS komt af en toe voorbij tijdens de lessen op school, vertelt hij. De tiener vindt het een belangrijk onderwerp. “Het is iets waar veel militairen onder lijden. Daarom wilde ik vandaag meelopen. Het gaat om mensen die streden voor ons land en veel meemaakten dat ze niet meer van hun netvlies krijgen.” Zelf hoopt Matthijs volgend jaar bij de pantsergenisten van 13 Lichte Brigade aan de slag te kunnen. “Het is nog afwachten of er plek is.” Of hij een plan B heeft? “Voorlopig alleen een plan A”, vertelt hij lachend. 

Iemand die al wel weet waar hij terechtkomt, is Vink. In september start hij bij het Korps Mariniers. Samen met een groepje andere tweedejaars legt hij de tocht speedmarsend af. Een goede voorbereiding op zijn opleiding straks. “Het is een mooie uitdaging en een kleine test voor hoe ik ervoor sta. Door de warmte is het alleen pittiger”, laat hij bij het rustpunt halverwege weten. “Het is goed te doen, we hebben een CamelBak met water mee. Als we genoeg blijven drinken, komt het allemaal goed. En zojuist kregen we lekker een ijsje.”  

Onderweg stoppen de studenten bij een oorlogsmonument, het Veteranenplantsoen. Daar geeft één van de instructeurs uitleg over het gedenkteken. Maar ook tijdens het lopen en marsen praten ze over het belang van de tocht, aldus Vink. “Er zijn momenten waarop we bespreken waarom we dit doen. Vooral als we er wat meer doorheen zitten, peppen we elkaar op. Dan zeggen we dat het altijd erger kan, dat we blij moeten zijn dat we dit in vrijheid kunnen doen en dat andere mensen daarvoor vochten. En dat wat wij nu doen, wel meevalt en dat veel militairen erger meemaakten.” 

Een van de militairen die erger meemaakte, is adjudant Chris van Houcke. Namens de Stichting Comité 4 en 5 mei Nieuwegein rent hij mee tijdens VeVa Marcheert. Rennen ja, tijdens de speedmars. Om het goede voorbeeld te geven, zegt hij zelf. “Als ik dan toch hier ben, wil ik wel speedmarsen”, lacht hij. Om er op serieuze toon aan toe te voegen: “We vragen veel van de jongeren in opleiding; hier, maar ook straks bij Defensie. En dat gaat gewoon door tot dertig jaar later. Dan moet je hier nog kunnen staan.” 

Zelf werd Chris vijf keer uitgezonden, naar Eritrea, Mali, Bosnië en twee keer Afghanistan. Hij is dus een goede vraagbaak voor de studenten onderweg en zij weten hem tijdens het speedmarsen dan ook te vinden. “Dit zijn jongens en meiden die in onze voetsporen treden. Veel van de jongens van het speedmarsen willen naar de luchtmobiele brigade en daar liep ik lange tijd rond. Daar kwamen logischerwijs veel vragen over. Daarnaast of ik geschoten heb, dat is standaard. Maar vooral over de missies en over hoe het paraat stellen gaat.” 

In zijn omgeving ziet hij veteranen worstelen met PTSS, al dan niet door ervaringen tijdens missies. Hij vindt het daarom mooi dat de jongere generatie aandacht vraagt voor deze groep. “Ik denk dat de jongeren hier de persoonlijke verhalen van ons met zich meenemen en dat ze weten dat ze een bepaalde keuze hebben gemaakt. Gisteren was het bijvoorbeeld negentien jaar geleden dat sergeant-majoor Jos Leunissen sneuvelde in Afghanistan. Daar waren wij bij en dat kwam in die gesprekken onderweg voorbij. Voor die jongens was het confronterend, dat dat zoveel jaar later nog steeds speelt. Maar het is belangrijk dat ze weten dat er een andere kant van de medaille is.”