Thuis na halve wereldreis

Na bijna vijfenhalve maand is het Luchtverdedigings- en Commando Fregat (LCF) Zr.Ms. De Ruyter deze week teruggekeerd in Den Helder. Onder de noemer INDOPAC26 zou het LCF de wereld om varen. Van hier tot Tokio lag het schip op schema, maar toen werd alles anders. Met het vooruitzicht dat een internationaal vlootverband een rol zou krijgen bij het beschermen van de scheepvaart bij de Straat van Hormuz, kreeg commandant kapitein-luitenant ter zee Rodger de Wit de opdracht om westwaarts te keren. Tot actieve deelname aan zo’n missie kwam het niet, maar De Wit heeft genoeg te vertellen bij thuiskomst. 

Commandant De Wit toont zich – op dat moment nog onderweg naar Den Helder – zeer content met de naderende thuiskomst. “Ik denk dat ik wel namens de hele bemanning kan spreken dat iedereen uitkijkt naar terug in Nederland zijn; weer bij de vrienden, familie en geliefden zijn. Moet ik deze reis in één woord samenvatten? Dan zeg ik: ‘bijzonder’.” 

“De doelstelling van de reis was het aanhalen van de banden met landen in Azië. Zowel diplomatiek, economisch als militair. Dat betekende dat we in de havens van de landen die we bezochten uitgebreide programma’s hadden, ook ter ondersteuning van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken. Tegelijkertijd vormden deze bezoeken bijzondere ervaringen voor de bemanning; we waren op plekken waar je normaal niet snel komt.” 

Het werd een mooi rijtje: Kochi (India), Surabaya (Indonesië), Manila (Filipijnen), Hai Phong (Vietnam), Incheon (Zuid-Korea) en Tokio (Japan). En bij vertrek uit deze (haven)plaatsen werd steevast geoefend met varende eenheden van genoemde landen. 

Het traject van Hai Phong naar Incheon liep door de Zuid-Chinese en Oost-Chinese Zee. Deze passage, volgens De Wit ‘gericht op het bevorderen van de vrijheid van navigatie en het internationale recht’, bleef niet onopgemerkt. “Dat leverde interessante momenten op”, aldus de overste.  

Na de veelbesproken doorvaart kwamen commandant en bemanning via Incheon in Tokio uit. In het achterhoofd speelde mogelijk al de gedachte hoezeer deze fascinerende stad zou afwijken van de volgende bestemming: Hawaii. Zo ver kwam het echter niet. Zr.Ms. De Ruyter kreeg opdracht om te keren en koers te zetten naar het Midden-Oosten.  

Dat was een teleurstelling voor de bemanning, bekent De Wit: “We hadden namelijk nog een mooi stuk reis in het verschiet, met grote oefeningen bij Hawaii, zoals RIMPAC en Pacific Dragon. Maar goed, de wereld is veranderlijk. Tegelijkertijd waren er ook genoeg bemanningsleden die meteen al zeiden: ‘We gaan dingen doen waarvoor we bij de marine zijn gekomen; de Straat van Hormuz, daar gebeurt het nu en dat is waar wij van zijn’.” 
 
“Op het moment dat wij het commando kregen om de koers te verleggen, zag het er goed uit en leek er een langdurig bestand te komen”, vervolgt de commandant. “Dus hadden we goede hoop dat we wat konden gaan doen bij de Straat van Hormuz. Tegen de tijd dat we terug waren in die regio, bleek de wereld er toch anders uit te zien. Dat we in dat zeegebied uiteindelijk niet meer konden doen dan wachten op mogelijke inzet, heeft de bemanning wel als moeilijk ervaren.” 

Wachtend op wat komen ging, maakte Zr.Ms. De Ruyter van de nood een deugd en gaf het schip ondersteuning aan de Europese missies Aspides en Atalanta. De eerste is gericht op bescherming van de zeevaart in de Rode Zee en de Golf van Aden. Atalanta heeft die taak in de genoemde Golf en het zeegebied bij met name Somalië, vanwege piraterij.  

Al snel kreeg het schip een aanvullende rol in de Brits-Franse Militaire Missie in de Straat van Hormuz. Deze missie was toen – net als nu – nog niet actief, vanwege het uitblijven van een vredesakkoord of wapenstilstand. Het LCF kon de ‘C’ van Commando in ieder geval eer aandoen, door de staf van het vooruitgeschoven hoofdkwartier van deze missie aan boord te nemen.  

Met het uitblijven van vorderingen op vredesgebied en het verstrijken van de tijd, kwam het moment in zicht dat de De Ruyter huiswaarts zou keren. Zonder kleerscheuren en daar is commandant De Wit heel gelukkig mee, geeft hij toe.  

“Vooral de laatste twee maanden hebben we in een gebied gevaren met verhoogde dreiging. Met name van de kant van de Houthi’s. Vandaar ook dat het schip bijna twee maanden in een verhoogde staat van paraatheid verkeerde. Niet alleen in materieel opzicht, qua bewapening en meer, maar net zo goed de bemanning zelf. Pittig, want tijdens oorlogswacht kun je veel normale dagelijkse dingen niet meer doen.” 

Nu die periode ten einde is en het schip inmiddels veilig aangekomen is in de thuishaven, zijn er nog twee vragen: met welke mate van geoefendheid en gereedheid vertrok het schip en hoe pakte alles in de praktijk uit? 

Qua geoefendheid en gereedheid, inclusief de beschikking over de juiste uitrusting/bewapening om alle dreiging het hoofd te kunnen bieden, toont De Wit zich simpelweg zeer tevreden. Wel benoemt hij graag enkele praktische zaken: “Bijvoorbeeld dat de andere klimatologische omstandigheden in Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten veel van het schip vragen. En dat de logistieke lijnen daar complexer lopen dan wij meestal gewend zijn. Dat vroeg om een hoop creativiteit van de mensen aan boord en van de walondersteuning. Maar dat kwam goed.”