Oefenen in het echte ‘groene’ Groenland 

Het landschap imponeert en de leegte verbaast je. Voor het eerst traint het Korps Mariniers in Groenland. Een omgeving die vertrouwd aanvoelt door de ervaring met Noorwegen, maar die wel een stuk ruiger en onvoorspelbaarder is. 

Leden van de Littoral Manoeuvre Sub-eenheid 1 (LMS) uit Texel, aangevuld met zeesoldaten van het 21st Raiding Squadron uit Doorn, moeten honderd kilometer varen door een fjord, voordat ze het oefengebied bereiken. Het weidse landschap slokt de nietige rubberboten op. IJs, rotsen, witte en groene bergtoppen en geen mens te bekennen. Aan de oevers ook geen bebouwing, geen havens en zeker geen pleziervaart. Heel soms duikt er een eenzame jager op. Bij het verplaatsen zijn de mariniers compleet op zichzelf aangewezen.  

Voor de samengestelde eenheid is dat een uitdaging. Twee weken lang traint zij onder de vlag van Arctic Shield, Deze Deens geleide NAVO-oefening brengt vierhonderd militairen uit elf landen op de been. De training staat in het teken van tactisch optreden, maar minstens zo belangrijk is leren omgaan met het gebied. “Waar je in Noorwegen regelmatig gebruik kan maken van civiele infrastructuur, zijn de mogelijkheden hier heel beperkt”, begint commandant van de Nederlandse bijdrage majoor der mariniers Jan. “Even naar een winkel om een onderdeel voor een boot te halen, kun je hier vergeten.”  

Tijdens Arctic Shield opereren de mariniers in het immense fjordengebied rond de plaats Kangerlussuaq. Een van de oefenlocaties ligt op zo'n honderd kilometer varen er vandaan. Voor Nederlandse begrippen is dat een enorme afstand, maar voor Groenlandse valt het erg mee. "We zijn het fjord niet uit geweest", vertelt de majoor. “Het fjord was op de kaart tweemaal zo lang!”  

Jan is commandant van de Littoral Manoeuvre Sub-eenheid 1; een eenheid gespecialiseerd in amfibisch optreden, waarvoor de mannen de lichtere rubberboten uit de bewapening meenamen. “Boten zijn onmisbaar in Groenland, want verplaatsingen over land kosten te veel tijd en energie.” De mariniers voeren onder meer tactische strandverkenningen uit. Maar ook staat een aanzienlijk deel van Arctic Shield in het teken van gebiedsverkenningen.  

Wie aan Groenland denkt, ziet al gauw een witte wereld voor zich. De mariniers ontdekken dat het beeld genuanceerder is. In september kan de temperatuur in het zuiden en zuidwesten rond het vriespunt liggen, maar ook enkele graden boven nul zijn. “De invloed van de warme golfstroom is hier merkbaar”, aldus Jan. Neemt niet weg dat in dit deel vorig jaar in de winter een temperatuur van 35,5 graden onder nul werd gemeten.  

Majoor Jan vertelt dat de enorme oppervlakte van Groenland niet alleen tactische, maar ook praktische eisen stelt. Kapot materieel kun je hier niet zomaar vervangen en storingen moet je ter plaatse oplossen. “Technische kennis binnen de eenheid is hier minstens zo belangrijk als het materieel zelf. En de matroos van de technische dienst met zijn grote gereedschapskist speelt hier  een heel belangrijke rol.”  

Volgens Jan is zelfvoorzienend optreden geen nieuwe drill bij het Korps. Maar de training in Groenland bevestigt wel hoe belangrijk die vaardigheid is. In totaal wordt er tijdens Arctic Shield in twee weken ongeveer duizend kilometer in open boten gevaren. Dat is zelfs voor mariniers veel.  

In Groenland te voet verplaatsen, geniet niet de voorkeur. Maar onder leiding van een eigen mountain leader doen de mariniers dat uiteraard wel. Ook zetten ze voor verkenningen drones in. Volgens Jan maken de enorme afstanden het gebied geschikt voor realistische trainingen. Hierbij is veiligheid niet weg te denken. In afgelegen gebieden kunnen kleine problemen snel grote gevolgen hebben. “Om die reden doen we geen lange verplaatsingen bij nacht. En trainen we ook reddingsoperaties, want medische voorzieningen zijn hier niet snel beschikbaar.”