Achter de schermen…

Als het eksadron Hoog Risico Beveiliging (HRB) in actie komt, gaat de aandacht vaak naar de beveiligers op straat, de objecten of de te beveiligen persoon. Minder zichtbaar, maar minstens zo bepalend voor het succes van de operatie, is de afdeling Support. Hier worden alle randvoorwaarden geregeld zodat beveiligers hun werk veilig en professioneel kunnen uitvoeren. 

Waar de operationele inzet in Nederland zichtbaar is, werkt Support grotendeels buiten beeld. Maar elke opdracht, nationaal of internationaal, begint en eindigt hier. Zeker bij het groeiend aantal buitenlandse inzetten, die vaak met korte voorbereidingstijd binnenkomen, draait het om snel schakelen, vooruitdenken en samenwerken met alle secties. Voor de collega’s van Support zijn zulke bijzondere aanvragen de krenten in de pap. Achter de schermen volgen we hoe elke sectie dit soort opdrachten aanpakt.

Het startsein

Maandagochtend, 10.00 uur. Plaatsvervangend eskadronscommandant kapitein Tobias vraagt alle sectiehoofden hun ‘gewone’ werk even te laten vallen om samen te komen. Twee uur eerder ontvangt de Front Office een bijzondere opdracht van het Landelijk Coördinatiecentrum (LCC). Een te beveiligen persoon (TBP) moet naar het buitenland. Vertrek, donderdag. 

De opdracht wordt doorgenomen: locatie, duur, dreiging, programma. Wie gaat er mee? Hoe reizen we? Waar verblijft de TBP? Elk sectiehoofd trekt zich hierna even terug om verder uit te stippelen wat er nodig is om op locatie veilig en professioneel te kunnen opereren.

S3 & S5 – Current Operations & Future Operations

Welke beveiligers krijgen de klus? In de planning wordt rekening gehouden met de Arbeidstijdenwet (ATW) en personele inzet: wie is beschikbaar, wie heeft net een langere inzet gehad? Soms betekent een meerdaags programma dat meerdere teams nodig zijn om scherpte te garanderen.

Ook het programma van de TBP wordt minutieus bekeken. Wanneer begint de dag? Hoe lang zijn de verplaatsingen? Waar zitten ziekenhuizen en politiebureaus in de buurt? Is er samenwerking mogelijk met de Nederlandse ambassade of een liaisonofficier? Tobias: “Als de TBP ’s avonds naar bed gaat, is het werk nog niet klaar. Voertuigen worden gecontroleerd, er wordt geëvalueerd en vooruitgeblikt op de volgende dag. Als de TBP wakker wordt, zijn de beveiligers alweer een poos bezig met voorbereiden.”

S1 – Personeel & Administratie: de juridische en personele basis

Zodra duidelijk is welke beveiligers meegaan, komt S1 in actie. Adjudant Carolien coördineert de personeelszaken en administratie. “Bij beveiligers zijn zulke klussen heel geliefd. Het is altijd ad hoc, maar ze doen er alles aan om het thuis werkbaar te maken. Soms zijn ze zo enthousiast dat ze alles direct zelf willen regelen. Dan moeten we ze afremmen. Juist als Support nemen wij al deze praktische zaken uit handen.”

Vluchten en hotels worden via het Defensie-reisbureau geboekt. Maar S1 regelt de rest: diplomatieke paspoorten worden uitgegeven en toelagen en rechtspositionele aspecten worden uitgezocht. “Wij zorgen dat alles klopt vóór vertrek”, zegt Carolien. “Rechtspositioneel, administratief en praktisch. De beveiligers moeten zich kunnen focussen op hun taak.”

S2 – Inlichtingen: wat treffen we daar aan?

De collega’s van Inlichtingen vallen officieel niet onder de HRB, maar zijn er niet voor niets tewerkgesteld. Zij maken een dreigingsinschatting zodat beveiligers weten wat ze op locatie kunnen verwachten. Ze achterhalen onder meer wat voor incidenten er recent plaatsvonden of dat er bijvoorbeeld demonstraties zijn aangekondigd. 

Tobias: “In Nederland zijn veel locaties bekend terrein. We hebben een directe lijn met de meldkamer die ons ondersteunt bij noodsituaties. Ze kunnen bijvoorbeeld een ambulance sturen of een rood kruis boven een rijstrook plaatsen. In het buitenland begin je steeds op nul. Daarom is zoveel mogelijk context voor de beveiliger heel belangrijk.”

S4 – Logistiek: van pantser tot nachtkijker

De HRB is een logistiek-zware eenheid. De collega’s beschikken over gepantserde of juist onopvallende voertuigen, lange wapens (zoals de HK416), specifieke geweldsmiddelen, schilden, helmen en scherfvesten. Tobias: “Het kan een uitdaging zijn om in het buitenland voertuigen te huren die aan onze eisen voldoen. Naar een buurland kunnen we zelf rijden, maar wat als er onderweg een voertuig kapot gaat? We moeten altijd worst-case-scenario plannen, dus meestal is het verstandiger om de voertuigen per dieplader te laten vervoeren.”

Als er met wapens wordt gevlogen, moet dat met een NAVO-reiswijzer. Munitie wordt volgens de NAVO-richtlijnen los vervoerd. “En als er ad hoc iets nodig is, bijvoorbeeld nachtkijkers voor nachtdiensten, dan regelen we dat. Zelfs vervoer naar Schiphol wordt geregeld.” 

S6 Verbindingen & S7 Training en medische gereedstelling

Zonder stabiele en veilige communicatie geen effectieve persoonsbeveiliging. Tobias: “Daarom checken we onder andere of onze verbindingsmiddelen in het te bezoeken land werken. Portofoons functioneren alleen in Nederland, dus kunnen satelliettelefoons uitkomst bieden. Die liggen klaar in ons goederenuitgiftepunt. Ook denken we na over het gebruik van privételefoons; dat is in bepaalde landen niet verstandig.” 

Soms vereist een opdracht aanvullende training vóór vertrek. Tobias: “Meestal zijn collega’s helemaal up-to-speed, maar voor de recente NAVO-top is er bijvoorbeeld extra geoefend met de procedures rondom strong rooms; een ruimte die compleet kan worden afgesloten.” Tot slot ondersteunt S7 op medisch gebied. Zo oefenen collega’s de procedures voor medische afvoer in afgelegen gebieden vaak nog eens extra.

Support ontzorgt

Als de Support-afdelingen hun kennis samenvoegen, is de beveiliger er nog niet. “Hij of zij bekijkt zelf onder meer nog digitale kaarten en legt contact met het hotel”, vertelt Carolien. “Bijvoorbeeld om het inchecken voor te bereiden, zodat een TBP bij aankomst geen oponthoud heeft en rechtstreeks naar de kamer kan. Soms worden twee collega’s vooruit gestuurd voor een fysieke verkenning: is er noodstroom, zijn de nooduitgangen niet geblokkeerd, wat zijn veilige posities voor voertuigen en hoe lopen alternatieve routes; aan alles wordt gedacht.” 

Ondanks het operationele uitdagende karakter, kampt Support met lastig te vullen vacatures. Carolien: “De meeste functies zijn militair en nieuwe collega’s moeten intern worden opgeleid. Soms leeft het beeld dat het werk saai is, maar dat klopt niet. Ik vind het juist zo leuk dat geen dag hetzelfde is, omdat elke opdracht anders is.” Tobias, zelf afkomstig uit de operatie, ziet dat nu scherper dan ooit. “Ik weet inmiddels wat er achter die ene operationele foto van een pantservoertuig schuilgaat.  Elke opdracht begint en eindigt bij Support.”