Innovaties: dit kun je in 2026 verwachten
Robotica, AI en drones uit de DevOps-werkplaats
Nieuwe technologie ontwikkelt zich razendsnel, ook bij Koninklijke Marechaussee. Binnen de sectie Development & Operations (DevOps) wordt continu geëxperimenteerd met innovatieve oplossingen. Van autonome robots tot AI en drones, hier worden ideeën omgezet in technologie die marechaussees straks in hun werk ondersteunt. Tijd voor een tussenstand: waar staan we nu en wat kunnen we in 2026 op het gebied van innovatie verwachten?
Bij binnenkomst in de kantoorruimte van DevOps staat een vierwielige robot ons geduldig op te wachten. De Husky, onderdeel van het project RoboGuard, lijkt op het eerste gezicht vooral een robuust stuk techniek. In werkelijkheid is het een rijdend observatieplatform dat collega’s ondersteunt bij bewakingstaken. “Hij kan patrouilleren langs vooraf ingestelde routes”, vertelt business-analist Niels. In een applicatie zien operators vanuit het wachthuisje waar de robot zich bevindt. Verschillende camera’s, waaronder een krachtige zoomcamera en infraroodsensoren, houden de omgeving in de gaten.
Kolonel Daisy, projectmanager innovatie bij DevOps.
De robot kan op deze manier worden ingezet bij werk- en woonverblijven van het Koninklijk Huis of op militaire locaties. Niels: “De wachtmeesters die ons hebben geholpen bij het testen van de robot, lieten weten ook graag samen met de robot patrouille te lopen. Op veel beveiligde locaties is het ’s nachts pikdonker. Met sensoren en verlichting kan Roboguard gebieden controleren waar personeel anders moeilijk zicht heeft. Bovendien geeft het een veilig gevoel, vertelden zowel vrouwelijke als mannelijke collega’s.”
Wanneer de robot iets afwijkends detecteert, bijvoorbeeld iemand die een hek nadert of een onbekend voertuig, stuurt hij een melding naar de operator. “Hij grijpt zelf niet in, maar signaleert en alarmeert. Daarna gaan marechaussees erop af.”
Groei
De Husky is een van de innovaties die volledig werd ontwikkeld binnen de sectie DevOps. Wat acht jaar geleden begon als een kleine onderzoeksgroep is inmiddels uitgegroeid tot een afdeling waar softwareontwikkelaars, data-specialisten, robotics-engineers en operationele experts samenwerken aan nieuwe technologie. De afgelopen twee jaar groeide de sectie van ongeveer zestig naar tachtig collega’s. Uiteindelijk moet de afdeling doorgroeien naar zo’n 250 medewerkers. “Maar dan moet er eerst zicht zijn op een nieuwe locatie”, vertelt kolonel Daisy, projectmanager innovatie.
Het huidige kantoor in hartje Den Haag is goed bereikbaar, maar er is onvoldoende ruimte voor al die werkplekken én productie van prototypes. Zo is er een ruimte met allerlei kasten met 3D-printers van zo’n dertig centimeter tot wel twee meter hoog. Verderop een kamer met een luid zoemende serverkast. Ook op de werkvloer nemen prototypes de schaarse ruimte in. In het grootste kantoor staat naast acht werkplekken een wandkast vol drones.
De Roboguard kan patrouilleren langs vooraf ingestelde routes, met of zonder marechaussee-collega bij zich. Hij is geschikt voor binnen de hekken, zoals werk- en woonverblijven van het Koninklijk Huis of vliegvelden.
Decentrale IT
Naast zogeheten Research & Development van dergelijke nieuwe technologieën, vindt er binnen DevOps ook decentrale IT-productie plaats: ontwikkelteams bouwen digitale toepassingen en automatiseringen die marechaussees direct ondersteunen in hun werk. De manier van werken verschilt van de traditionele aanpak binnen Defensie. Waar IT-systemen vaak via lange projecttrajecten worden ontwikkeld, werkt DevOps met korte ontwikkelcycli. Nieuwe technologie wordt snel gebouwd, getest en aangepast op basis van feedback van gebruikers uit de operatie.
“Bij klassieke IT schrijf je eerst een volledig bestek en wordt daarna een systeem gebouwd”, zegt Daisy. “Wij ontwikkelen terwijl we het al gebruiken. Dat noemen we de DevOps-methode: development én operations.”
Uitdagingen
Toch brengt die snelle manier van ontwikkelen ook uitdagingen met zich mee. De technologie achter RoboGuard is inmiddels ver genoeg ontwikkeld om een volgende stap te zetten, namelijk uitgebreide operationele tests. “Wij kunnen niet wachten om die fase in te gaan”, zegt Niels.
Maar voordat een systeem daadwerkelijk operationeel kan worden ingezet, moeten ook andere zaken worden geregeld. Denk aan beheer, training van personeel en veiligheidsprocedures. Binnen grote organisaties zoals Defensie verlopen zulke processen vaak via vaste besluitvormingsstructuren.
“Onze manier van ontwikkelen en innoveren betekent dat we soms sneller gaan dan de bestaande processen”, zegt Daisy. “Voldoen aan alle regelgeving is natuurlijk heel belangrijk, maar het kan wel invloed hebben op het tempo waarmee we technologie daadwerkelijk kunnen inzetten.”
De Roboguard heeft sensoren en infraroodcamera’s om de omgeving in de gaten te houden.
Creatieve cultuur
De combinatie van onderzoek en productie maakt DevOps volgens sectiehoofd Bas een bijzondere plek binnen Defensie. “We doen niet alleen research en ontwikkelen niet alleen op papier. De producten worden hier daadwerkelijk gebouwd.” Dit maakt de afdeling volgens hem aantrekkelijk voor technisch talent. “Ondanks dat IT-specialisten in het bedrijfsleven vaak meer kunnen verdienen, melden zich nog altijd veel sollicitanten. Vooral jonge mensen vinden het belangrijk dat hun werk direct impact heeft op de veiligheid van Nederland.”
Ook de cultuur binnen de afdeling speelt volgens hem een rol. Teams werken dwars door disciplines heen en organiseren regelmatig gezamenlijke activiteiten. Van game-avonden tot informele ‘vibe-coding’-sessies, waarbij software wordt ontwikkeld met hulp van AI. “Juist op die momenten ontstaan vaak de beste ideeën”, besluit Bas. “Oplossingen voor problemen waar je overdag niet op kwam.”
Meer nieuwe technologie uit de DevOps-werkplaats
RoboGuard is slechts één van de projecten waar DevOps aan werkt. Binnen de sectie lopen allerlei experimenten met nieuwe technologie waar dit jaar veel van wordt verwacht. Van sensortechnologie tot digitale trainingsmiddelen.
Een voorbeeld is ProVerbis, software die aspirant-marechaussees helpt bij het schrijven van een correct proces-verbaal. Studenten worden eerst geconfronteerd met een digitaal gesimuleerd incident, bijvoorbeeld rijden onder invloed. Daarna moeten zij hun bevindingen verwerken in een proces-verbaal.
ProVerbis controleert vervolgens met behulp van AI of het document voldoet aan de juridische eisen. Ontbreken onderdelen of zijn formuleringen onduidelijk, dan ontvangt de student gerichte terugkoppeling. Ook krijgen opleiders inzicht in veelgemaakte fouten, zodat zij hun lessen daarop kunnen aanpassen.
Daarnaast ontwikkelt DevOps de IBT-game, een interactieve 3D-omgeving waarin marechaussees verschillende scenario’s kunnen oefenen. In deze digitale training moeten zij bijvoorbeeld beslissen of ze iemand aanspreken, aanhouden of juist proberen te de-escaleren. Instructeurs en gebruikers van deze game kunnen achteraf precies terugzien hoe er is gehandeld. Het systeem voorziet daarbij in gerichte maatwerkfeedback.
Om het trainen nog aantrekkelijker te maken, wordt ook gewerkt aan een speciale arcade-opstelling. In een fysieke gamekast kunnen marechaussees scenario’s spelen en hun prestaties vergelijken met collega’s. Dat competitie-element sluit goed aan bij hoeveel mensen tegenwoordig leren: interactief, spelenderwijs en met directe feedback. Tegelijkertijd blijven de scenario’s gebaseerd op realistische situaties uit de praktijk, zodat het spelgevoel hand in hand gaat met serieuze training.
Een ander project is de ontwikkeling van de Rover, een kleine rijdende robot die kan worden ingezet bij voertuiginspecties. Het apparaat rijdt met camera’s onder voertuigen door en stuurt de beelden naar operators. Daarmee kunnen marechaussees bijvoorbeeld controleren of er personen onder een vrachtwagen verborgen zitten of verdachte objecten ontdekken.
Volgens de ontwikkelaars kan Rover in de toekomst een waardevolle aanvulling zijn op bestaande middelen, zoals speurhonden. Een robot kan bijvoorbeeld langdurig inspecties uitvoeren en verschillende sensoren combineren. Tegelijkertijd zijn honden voorlopig nog altijd een stuk effectiever: ze zijn snel, flexibel en beschikken over een ongeëvenaard reukvermogen. Robots zullen de hond daarom niet vervangen, maar kunnen in de toekomst wel een nuttige extra tool zijn voor marechaussees bij controles.