Sla over en ga naar de inhoud
Militair bevestigt explosief aan mijn

Snel en efficiënt mijnenvelden ruimen

KAP Kirsten de Vries

SGT Gregory Fréni, KPL1 Brian Vonk

‘Met de huidige dreiging heb je in een paar minuten drones op je dak’

Hoe kun je nog vlugger en beter een mijnenveld ruimen met de nieuwe (drone)dreigingen in het achterhoofd? Dat was in het kort de insteek van de breach-weken op de Prinses Margrietkazerne in Wezep, eind vorige maand. En dat ze hun werkwijze eens tegen het licht hielden, werd hoog tijd, als je het de mannen van 112 Pantsergeniecompagnie vraagt. Korporaal Justin: “We hebben verouderde Tactics, Techniques and Procedures (TTP’s) en die werken gewoon niet in de huidige oorlogsvoering.”

Sergeant Bart zet de stopwatch op zijn horloge op pauze. Vragend kijkt hij de groep rond. “Hoe vonden we het gaan?” Dat ‘het’ slaat in dit geval op Destroy In Situation (DIS), de mijnen opblazen, dat een mannetje of 8 van 112 Pantsergeniecompagnie oefent op de tankbaan. Het doel? Mijnen sneller en efficiënter onschadelijk maken dan de runs ervoor. Hun tijd? 5 minuut 37. “Ik denk dat dat in dit geval wel rap was”, knikt de groepscommandant na afloop goedkeurend. “Het ligt er natuurlijk aan hoe breed en diep het mijnenveld is en hoeveel mijnen je tegenkomt. De jongens deden het even snel als gisteren toen de explosieven nog niet begraven lagen.”

Destroy in Situation is een van de manieren waarop de pantsergenisten een mijnenveld onschadelijk kunnen maken.

Litouwen

Zelf is de sergeant nog maar net terug uit Litouwen, waar hij deel uitmaakte van de NAVO-missie enhanced Forward Presence. Zijn ervaringen neemt hij zeker mee, maar de insteek van oefeningen daar of in Nederland zijn niet met elkaar te vergelijken. “In Litouwen hadden we voornamelijk grote trainingen en kon je weinig op je eigen manier indelen. Nu bepalen we zelf wat wij realistische dreigingen vinden. We kijken zeker veel naar de oorlog in Oekraïne. Als je daar beelden van ziet en er analyses van leest, kom je erachter dat wij anders moeten trainen dan de afgelopen jaren.”

Sergeant Bart is nog maar net terug uit Litouwen: “We zijn lekker bezig geweest daar, het was druk.”

Snelheid is juist veiligheid

Sneller werken

Het grote verbeterpunt? Dat het voortaan sneller dient te gaan dan volgens het ‘boekje’. “’Het boekje’ is heel erg geënt op veiligheid en houdt helemaal geen rekening met dronedreiging. Maar snelheid ís juist veiligheid. Dat betekent dat je dingen die je normaal heel rustig en voorzichtig doet, nu vlugger moet doen, omdat je in het geval van ons scenario op een weg ligt en een drone je kan onderkennen. Het uitgraven kan rapper, net als de voorbereiding. Je moet zorgen dat je alles op de man hebt. Maar het is ook een stukje instelling; hoor je go’, maak je vaart.”

Met een drone kun je zien of er graafsporen zijn

Onbemand vliegtuig als vriend

250 meter verderop op het oefenterrein staat de drone ook centraal, maar dan wel tijdens een ander scenario. Hier zetten de pantsergenisten het onbemande vliegtuig niet als vijand, maar juist als vriend in. “We ontdekten dat je de verkenning van een mijnenveld al op honderden meters afstand kunt opstarten”, vertelt korporaal Justin. “Stel, je krijgt een locatie door waar mogelijk explosieven liggen. Met een drone zie je niet hoeveel het er zijn, maar wel of er signs, bijvoorbeeld graafsporen, zijn. Door die informatie heb je de kans om in het achterterrein al veel dingen voor te bereiden. Bovendien heb je dankzij de drone ook weer een mannetje over voor de werkzaamheden.”

“We proberen nu zoveel mogelijk op afstand te doen en zo kort mogelijk op locatie te zijn”, legt korporaal Justin uit. “In dit scenario bekijken we hoe we de drone inzetten en hoe we ons verplaatsen.”

Ringleiding

De werkzaamheden waarop Justin doelt, het ruimen van een mijnenveld, nemen hij en zijn collega’s de komende tijd in Wezep ook eens goed onder de loep. De korporaal noemt hun oude modus operandi ‘vrij statisch’. “We reden met het voertuig op en dan namen we positie in, maar daardoor staat die wagen best lang stil. Met de huidige dreiging heb je binnen een paar minuten drones op je dak. Voor het ruimen van een mijnenveld bedachten we een manier waarop we alles eerst markeren en blootleggen en daarna maken we een soort ringleiding, zodat we alle mijnen in 1 keer kunnen opblazen. Eerder plaatsten we per explosief een blokje met 90 seconden vertraging of we trokken ze. Hoe we het nu doen, is de meest efficiënte manier.”

Efficiënt of niet, ook het eruit trekken oefenen de pantsergenisten nog wel degelijk. Aan het einde van het ‘dronepad’ ligt een aantal militairen op hun buik om het zand van de zojuist ontdekte mijnen af te vegen en ruimte rondom het explosief te creëren. Vervolgens maken ze er haken, die op hun beurt aan touwen zitten, aan vast. Een Boxer staat klaar om de mijnen uit het zand te trekken.

Hook and line is een van de opties die we hebben om te ruimen”, aldus sergeant Gerwin. “De basis van de oefening is dat je mijnen zoekt. In dit geval antitank, metaalhoudend dus. Je kunt ook met een metaaldetector werken of ze opblazen. In dat laatste geval kun je schade aan het wegdek oplopen, wat je het liefst wilt voorkomen. Ook heb je natuurlijk maar een bepaalde hoeveelheid springstof bij je.”

Eerst de mijnen blootleggen en vervolgens hooken and linen. Sergeant Gerwin kijkt of alle haken goed zijn bevestigd en dan… trekken maar!

Analyses

Het zijn niet de enige keuzes waar de pantsergenisten voor staan als ze een veld vol explosieven betreden. Want: kies je voor 100 procent veiligheid en ga je net zolang door tot je iedere mijn vindt, ook als je daardoor een grote kans hebt dat een vijandelijke drone je spot? Of: kies je voor snelheid en loop je dan mogelijk meer gevaar?

In het grote gevecht neem je dan wel meer risico’s

“Als je er lang over doet en de vijand valt aan, heeft je werk geen nut meer”, stelt de groepscommandant. “Dus je moet goede analyses maken. Als er alleen sprake is van antitankmijnen, kun je het met een metaaldetector af of je gaat bijvoorbeeld naar de graafsporen toe en pakt enkel verdachte plekken aan. Zo kun je steeds sneller werken. In het grote gevecht betekent het alleen wel dat je dan meer risico’s neemt.”

Landmacht

Editie 04 | 2026