‘Hier stap je uit je bubbel’ 

Op een vroege ochtend op de Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne stappen jongeren een wereld binnen die voor velen compleet nieuw is. Uniformen, strakke instructies en fysieke uitdagingen vormen het decor van de Maatschappelijke Diensttijd Missie (MDT Missie): een programma waarin persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke inzet centraal staan. Voor korporaal Pieterson (26) is het de tweede lichting die hij zelfstandig begeleidt. “Voor veel deelnemers is het een enorme omschakeling”, zegt de militair instructeur MDT Missie. “Maar juist dat maakt dit programma zo krachtig.” 

Die maatschappelijke inzet is breed: van helpen in de ouderenzorg en maatjescontact tot sport, onderwijs, natuurprojecten of praktische hulp in de buurt. In totaal hebben deelnemers al meer dan 100.000 uur vrijwilligerswerk uitgevoerd, verspreid over uiteenlopende sectoren. 

Volgens Pieterson draait het programma in Oirschot om meer dan alleen fysieke uitdagingen. “We gebruiken Defensie als context, maar het gaat er vooral om dat jongeren uit hun ‘ik-bubbel’ stappen. Dat ze leren om naar elkaar om te kijken. Tijdens het bivak halen we deelnemers bewust uit hun comfortzone.” Ze marcheren, werken samen onder druk en krijgen te maken met onverwachte situaties. “Ik creëer het speelveld”, legt Aaron uit. “Door discipline en stress toe te voegen, ontstaat gedrag. En daar kunnen we vervolgens op reflecteren.” 

Daarbij wordt bewust gekozen voor een specifiek type instructeur. Niet alleen militair vaardig, maar ook pedagogisch sterk. “Je moet hier niet zomaar een ‘driller’ voor de groep zetten”, zegt hij. “We zoeken mensen die verder kijken dan het militaire en snappen wat er onderliggend gebeurt bij deelnemers.” Die aanpak werkt snel. Waar deelnemers op dag 1 nog afwachtend zijn, ontstaat vaak binnen enkele dagen een hechte groep. “Ze zeggen soms: ik ken deze mensen beter dan mijn beste vrienden. Dat komt doordat ze samen door iets intensiefs heen gaan.” 

De focus ligt op het ontwikkelen van weerbaarheid, samenwerking en zelfvertrouwen. Volgens Pieterson precies de thema’s waar veel jongeren mee worstelen. “Ze durven vaak geen hulp te vragen of twijfelen aan zichzelf. Hier leren ze dat ze meer kunnen dan ze denken.” Een belangrijk onderdeel is de balans tussen fysieke en persoonlijke ontwikkeling.  

 Het programma groeit snel. Dit jaar doen ongeveer 2.000 jongeren mee aan MDT Missie, met de ambitie om dat aantal uit te breiden naar 5.000. Op de kazerne in Oirschot beschikt het programma inmiddels over een vaste locatie, waar per lichting plek is voor 90 deelnemers. Hoewel het programma plaatsvindt binnen een militaire context, is het geen wervingstraject. “Dat is niet waar het om draait”, benadrukt Aaron. 

Toch heeft het programma effect op hoe deelnemers naar Defensie kijken. Ongeveer 20 procent ontwikkelt interesse in een carrière bij de krijgsmacht. “Dat is een mooie bijkomstigheid waar we blij mee zijn.” De impact reikt verder dan het traject zelf. Een aanzienlijk deel van de deelnemers blijft ook na afloop actief als vrijwilliger en zet zich blijvend in voor de samenleving. 

 Voor Aaron zit de grootste waarde in wat deelnemers meenemen naar huis. “Als iemand zegt dat zijn kijk op het leven is veranderd, doe je het goed”, meent hij. Zijn motivatie om dit werk te doen is persoonlijk. “Vooral wanneer ik zie dat ze er wat aan hebben in het echte leven. Ik geef ze iets mee voor het leven, en dat in slechts 3 dagen. In een tijd waarin individualisering toeneemt, biedt MDT Missie een tegenbeweging. Kleine gebaren staan centraal: omkijken naar elkaar, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen.”  

“Dat ik hier sta, is eigenlijk best grappig als je kijkt naar wat ik normaal doe”, lacht Finn (24), consultant in de verpakkingsindustrie. “Dat staat ver van Defensie af, maar juist daarom lijkt het me interessant. Ik zie het als een kans om iets te leren, kennis te maken met Defensie en nieuwe mensen te ontmoeten.” 

“Wat ik mooi vind om te zien, is dat iedereen nu automatisch bij elkaar incheckt. Heb je hulp nodig? Wat moeten we meenemen? Dat groeit gewoon vanzelf. Ik had zelf ook even een leidinggevende rol als second in command. Dan moet je ineens overzicht houden en zorgen dat iedereen weet wat hij moet doen. Dat gaat eigenlijk verrassend goed. Dat was een mooi moment waarop ik merkte: oké, dit kan ik dus blijkbaar. Je stapt hier sowieso uit je comfortzone. Zo leerde ik om de controle los te laten en te vertrouwen op anderen. En ook om gewoon te luisteren als iemand anders de leiding heeft.” 

“Wat ik vooral meeneem, is het stukje omkijken naar elkaar. Na dit traject wil ik mijn omgeving helpen door taalles te geven of de buurt op te ruimen, om zo iets bij te dragen aan het grotere geheel.” 

“Ik twijfelde lang om me aan te melden”, vertelt Fiona (19), student Social Work. “Maar het leek me een mooie nieuwe ervaring en ik wilde kijken of het iets voor mij is. Vroeger wilde ik ook bij de politie, dus daarom dacht ik: ik ga het gewoon proberen.” 

“Het lastigste vind ik dat het zowel fysiek als mentaal zwaar is. Mijn tas was zwaar en door een blessure kreeg ik pijn in mijn nek. Maar ik vond het nog moeilijker om hulp te vragen, omdat ik niet wilde dat anderen het door mij zwaarder kregen. Ik houd zoiets dan toch liever voor mezelf. Uiteindelijk vroeg ik toch om hulp en wilde iedereen helpen om die tas te dragen. Toen merkte ik: je hoeft het niet alleen te doen.” 

“Hier leer ik vooral om door te zetten. Niet luisteren naar dat stemmetje dat zegt dat je iets niet kan, maar gewoon blijven proberen. Dat is mijn leerdoel. Ook de begeleiding verrast me. Ik had niet verwacht dat je hier zo goed met iemand kan praten en dat er echt wordt gekeken hoe het met je gaat. Dat helpt mij heel erg, vooral omdat ik het zelf soms lastig vind om iets aan te geven.  

Als mensen twijfelen, zou ik zeggen: gewoon doen. Het is maar 3 dagen, maar je maakt zoveel mee. Je leert dingen waar je echt iets aan hebt.”