Sla over en ga naar de inhoud
Een soldaat in camouflagekleding met een grote rugzak loopt door een heideveld met dennenbomen op de achtergrond.

Exoskelet maakt grote stappen 

Evert Brouwer 

Kick Smeets 

Tien jaar na aankondiging ExoBuddy 

Het Commando Materieel en IT (COMMIT) werkte de afgelopen jaren actief aan experimenten met exoskeletten voor Defensie. Zo werd tien jaar geleden door de toenmalige commandant van de Defensie Materieel Organisatie (de voorganger van COMMIT), vice-admiraal Arie Jan de Waard, het experiment met het exoskelet ExoBuddy aangekondigd tijdens de jaarlijkse Defensiebeurs in Rotterdam. Hoe staat het er al die jaren later voor met dit project?

Die ExoBuddy is ondertussen overgegaan in Centaur, een exoskelet dat door gebruikers als redelijk comfortabel wordt ervaren. Zelfs bij zwaardere parcoursen. Nederland loopt binnen de NAVO voorop met kennis op het gebied van ‘human augmentation’, mede dankzij de ervaring opgedaan met deze skeletten die het dragen van zware tassen, kogelwerende vesten, wapens en munitie aanzienlijk makkelijker maken. Het systeem draagt namelijk het gewicht, in plaats van de persoon zelf.

TNO speelt hierin een leidende rol, onder andere in het project Exol van het Europees Defensiefonds. Het toekomstige exoskelet moet zelfvoorzienend zijn, waarbij beweging energie levert voor de batterij, wat de inzetduur verlengt ten opzichte van bijvoorbeeld drones. 

Na al die jaren sleutelen en vernieuwen staat het militaire exoskelet op een T-splitsing. Ontwikkelt het zich alleen tot een hulpmiddel of als een onmisbaar onderdeel bij operaties? “We zijn er nog niet, het is aan het bedrijfsleven om hiermee verder te gaan”, zegt de CEO van hoofdaannemer InteSpring, Rogier Barents.

In Oirschot en op de Vlasakkers in Amersfoort zijn de afgelopen weken beproevingen met het systeem gedaan. In samenwerking met InteSpring keek het Defensie Experstisecentrum Militair&Uitrusting naar de mogelijke toepassingen. TNO steunt het project met onderzoeken.

Semi-passief

Onbemande systemen, drones in de volksmond, zijn de toekomst. Maar die moet je tevoren goed instrueren, een programma meegeven en ze lopen op batterijen. Dat is met deze Centaur niet nodig. “Dit systeem is semi-passief, een mens-machinesysteem”, legt Rogier Barents van InteSpring uit.

Volgende stap

Het exoskelet is vrij eenvoudig te monteren. Rechts het ‘metertje’ waarmee de gebruiker de mate van ondersteuning en timing kan regelen. Dat gebeurt nu nog handmatig, maar bij een volgende stap moet kunstmatige intelligentie dat automatisch gaan regelen.

Wat onwennig

Kapitein Ralph van het Defensie Expertisecentrum Militair & Uitrusting ondergaat de tests met verve. Bij het weglopen voelt de Centaur nog wat onwennig, maar naarmate het aantal stappen toeneemt, vindt hij zijn weg beter. “De gebruikers krijgen van ons een uitgebreide instructie. Je kunt het vergelijken met voor het eerst leren fietsen. Het vergt wat oefening voordat je hier efficiënt mee om kan gaan”, aldus Barents.

HULC met batterijen

Na het vlakke stuk krijgt kapitein Ralph een zwaarder parcours. De Centaur, het exoskeleton, blijft volgens de gebruikers redelijk comfortabel. De Verenigde Staten hebben ook een exoskelet ontwikkeld: de HULC (Human Universal Load Carrier). Die gaat tot negentig kilo, maar is voorzien van een microcomputer en batterijen die zo’n vier uur meegaan. Het systeem zelf weegt al 25 kilo. “Het gewicht van de Centaur hebben we teruggebracht tot acht kilogram. Er moet wel een grote winst in zitten om het skelet mee te nemen tijdens een operatie”, stelt Barents.

(Geen) voeding nodig

De ontwikkeling van het exoskelet kan, ondanks dat er nog heel wat werk ligt, al een succes worden genoemd. Door de ervaring met de ontwikkeling van de Centaur loop Nederland binnen de NAVO voorop op met de kennis rond de zogenoemde ‘human augmentation’. In die situaties waar grote verplaatsingen met veel gewicht nodig zijn, kan dit exoskelet een daarom een hulpmiddel zijn.

Veel gesleuteld

De eerste beelden van de Exobuddy verscheen in 2016 (links) tijdens de Defensiebeurs in Ahoy Rotterdam. Sindsdien is er vrijwel continu gesleuteld aan het ontwerp. Rogier Barents bespreekt de ervaringen met proefperspoon Ralph. “We zijn er nog niet. Het is nu van belang dat Defensie bepaalt waarvoor de Centaur moet worden ingezet.”

Materieelgezien

Editie 04 | 2026