Rivaliserende grootmachten zetten veiligheid Europa onder druk
Rivaliserende grootmachten die strijden om politieke, militaire, economische en technologische macht, zetten de veiligheid van Europa onder druk. Zo hebben China en Rusland grote geopolitieke ambities en zetten zich af tegen de westerse invloed in de wereld. Chinese bedrijven geven steun aan de Russische oorlogsinspanningen in Oekraïne en spelen hierdoor een belangrijke rol in de toenemende dreiging tegen Europa en de NAVO.
De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) schrijft dit in zijn jaarverslag over 2025. Dat is vandaag gepubliceerd en naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd.
Directeur MIVD viceadmiraal Peter Reesink: “We bewegen ons steeds meer in een wereld van machtsblokken. Een wereld waarin de Europese Unie anders wordt bekeken door zowel bondgenoot de Verenigde Staten als tegenstander Rusland. Het internationale systeem waarop we decennialang hebben vertrouwd – met instituties als hoeders van regels en afspraken - staat onder druk. Juist in die ruimte, waar regels vervagen en macht bepalender wordt, groeit de dreiging. Europa moet steeds nadrukkelijker zelf verantwoordelijkheid nemen voor zijn veiligheid.”
Rusland kan rekenen op China
In het streven van Rusland om in de nieuwe wereldorde een van de grootmachten te zijn, kan Rusland rekenen op China als bondgenoot. China hanteert een neutrale houding ten aanzien van de oorlog in Oekraïne. Maar Chinese bedrijven leveren wel degelijk steun aan de Russische oorlogsinspanning in Oekraïne.
Rusland vormt nog steeds de grootste en meest directe dreiging voor vrede en stabiliteit in Europa, en daarmee onze nationale veiligheid en onze belangen. Naast de oorlog in Oekraïne zien we dat Rusland ook cyberaanvallen, desinformatiecampagnes, sabotageacties en spionage inzet om angst, onrust en verdeeldheid te veroorzaken en besluitvorming te beïnvloeden. Acties waarmee het land net onder de drempel van een openlijk militair conflict blijft.
De MIVD neemt structurele Chinese cyberspionage waar, gericht tegen de westerse defensie-industrie. De MIVD schat in dat China daarmee inzicht krijgt in de militaire capaciteiten van tegenstanders en tekortkomingen opvult in de eigen technologische kennis. De MIVD verwacht in 2026 een verdere toename in het aantal Chinese campagnes gericht op het misbruiken van kwetsbaarheden, waaronder in routers, firewalls en VPN-oplossingen.
Dreiging nationale belangen
Ook andere landen en regio’s in de wereld hadden in 2025 effect op de dreiging tegen Nederland en nationale belangen. In het Midden-Oosten was dat onder meer zichtbaar met de aanvallen van Houthi’s op de scheepvaart in de Rode Zee en Golf van Aden en de uitstraling van conflicten in Syrië, Irak, Libanon en de Palestijnse Gebieden. In 2026 begon de Iran-oorlog, met grote economische gevolgen, ook voor Nederland. Het Caribische deel van het Koninkrijk ondervond gevolgen van het conflict tussen de Verenigde Staten en Venezuela.