Terugkijken én vooruitzien

Wanneer u deze Alle Hens leest, zit mijn periode als Chef der Equipage van de Koninklijke Marine er bijna op. Een mooi moment om terug te kijken op de afgelopen 2,5 jaar, maar vooral ook om vooruit te kijken naar de toekomst van onze marine. We leven in een tijd waarin de wereld om ons heen snel verandert. Conflicten die ver weg leken, zijn dichterbij gekomen. Onzekerheid is voor velen geen abstract begrip meer, maar dagelijkse realiteit. Ook binnen onze marine merken we de gevolgen daarvan. De operationele inzet neemt toe, de verwachtingen zijn hoog en tegelijkertijd staan we voor een van de grootste uitdagingen van deze tijd: voldoende mensen vinden, opleiden én behouden.

Vrijwel overal waar ik de afgelopen jaren kwam, sprak ik met collega’s over personeel. Hoe krijgen we voldoende nieuwe mensen binnen? Hoe zorgen we ervoor dat zij snel genoeg worden opgeleid om inzetbaar te zijn in een operationele omgeving? Maar misschien nog belangrijker: hoe zorgen we ervoor dat de mensen die we al hebben ervoor kiezen om te blijven? Dat zijn vragen die niet eenvoudig beantwoord kunnen worden.

Erkenning en waardering zijn daarbij veelbesproken onderwerpen. Doen we daar voldoende aan? Zit waardering vooral in salaris? In een medaille? In een persoonlijke schouderklop? Of zit het juist in goede faciliteiten, aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden, ontwikkelmogelijkheden en het gevoel dat je ertoe doet binnen de organisatie? Maar ook mogen we ons de vraag stellen wanneer het wel voldoende is. De arbeidsvoorwaarden bijvoorbeeld zijn de afgelopen jaren al sterk verbeterd. Waarschijnlijk is het antwoord: een combinatie van al deze zaken. Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn. Niet alles gaat altijd zo snel als we zouden willen. Soms lopen goede initiatieven vast in procedures of bestuurlijke processen. Soms ontvangt de ene eenheid een erkenning die een andere eenheid nog niet krijgt, simpelweg omdat zaken nog niet volledig zijn ingericht. Of misschien ook simpelweg omdat de prioriteit ergens anders ligt. Dat is vaak lastig uit te leggen.

Ik hoop dan ook dat de veelbesproken versnelling de komende jaren niet alleen zichtbaar wordt in processen, maar ook in de bereidheid en durf van ons allemaal om daadwerkelijk te versnellen waar dat kan. Daarbij is communicatie zeer belangrijk. Als processen tijd kosten, moeten we uitleggen waarom. Als besluiten nog niet genomen zijn, moeten we dat eerlijk zeggen. De behoefte aan duidelijke en tijdige informatie hoor ik overal terug. Daarom wordt hard gewerkt aan verschillende communicatieplannen. Tegelijkertijd moeten we gebruik blijven maken van de middelen die we al hebben. Een Alle Hens, een commandant of Chef der Equipage die zijn of haar mensen bijeenroept of misschien wel het herintroduceren van een baksgewijs. Dit zijn uitstekende momenten om informatie te delen, vragen te beantwoorden en onzekerheden weg te nemen.

De komende jaren gaat er veel veranderen. Onze organisatie groeit, er komen nieuwe schepen, nieuwe systemen en nieuwe manieren van werken. Niet iedereen voelt zich daar vanzelf prettig bij. Verandering brengt onzekerheid met zich mee. Toch is niets doen geen optie. De wereld wacht niet op ons. Daarom zullen we samen moeten blijven bouwen aan een marine die klaar is voor de uitdagingen van vandaag én morgen. En daarvoor hebben we iedereen nodig.

Wat mij tijdens de afgelopen 2,5 jaar misschien nog wel het meest is bijgebleven, zijn de mensen die onze marine vormen. Waar ik ook kwam – aan boord van schepen, bij operationele eenheden, op scholen, opleidingslocaties of staven – overal ontmoette ik collega’s die met enorme betrokkenheid hun werk doen. Ondanks de hoge werkdruk, de uitdagingen in de personele bezetting en de onzekerheden die soms spelen, zag ik telkens weer vakmanschap, loyaliteit en de bereidheid om een stap extra te zetten voor elkaar en voor de organisatie. Dat stemt mij positief voor de toekomst. Want uiteindelijk zijn het niet de processen, plannen of systemen die het verschil maken, maar de mensen die iedere dag opnieuw onze marine vormen en draaiende houden.

Voor mij persoonlijk komt na 36 jaar een einde aan een prachtige loopbaan. Een loopbaan die begon bij Defensie en die mij meer heeft gebracht dan ik ooit had kunnen bedenken. Ik heb bijzondere functies mogen vervullen, indrukwekkende reizen mogen maken en bovenal geweldige mensen mogen ontmoeten. Ik heb de kracht van kameraadschap en verbondenheid ervaren, in mooie tijden, maar ook op moeilijke momenten. Ik heb collega’s ziek zien worden en heb helaas ook afscheid moeten nemen van collega’s die ons ontvielen. Dat zijn herinneringen die je voor altijd met je meedraagt.

De afgelopen tweeënhalf jaar als Chef der Equipage waren voor mij een voorrecht. Ik heb veel van onze organisatie mogen zien en vooral veel van onze mensen mogen ontmoeten. De gesprekken aan boord, op de wal, tijdens oefeningen, uitzendingen en werkbezoeken hebben mij telkens opnieuw energie gegeven. Energie die ik heb geprobeerd terug te geven door mijn functie zo goed mogelijk uit te voeren en op te komen voor de belangen van onze mensen: jullie. Daarom wil ik afsluiten met een woord van dank. Dank voor het vertrouwen dat ik heb mogen ontvangen. Dank voor de samenwerking. Dank voor de open gesprekken, de kritische vragen, de betrokkenheid en de steun. Ik weet zeker dat de nieuwe Chef der Equipage, adjudant LDA Daniëlla van Wageningen, op diezelfde betrokkenheid en steun mag rekenen.

Ik wens u allen veel succes met uw belangrijke taak in de spannende tijd die voor ons ligt. Blijf investeren in elkaar, blijf het gesprek voeren en blijf trots op het vak dat wij samen mogen uitoefenen, bij het mooiste en oudste krijgsmachtdeel van Defensie. Ik ben er in ieder geval trots op dat ik 36 jaar heb mogen dienen bij de Koninklijke Marine!

Het ga u goed. Fair winds and following seas. Qua Patet Orbis.

Adjudant ODND René Heeringa 

Chef der Equipage Commando Zeestrijdkrachten