Vaak buiten beeld, maar cruciaal voor inzet NH90’s
André Twigt
SM Mike de Graaf
Logistiek 990 Squadron levert maritieme slagkracht
Het beeld van een vorkheftruck-chauffeur die op Maritiem Vliegkamp De Kooy (MVKK) met vaste hand een pallet uit een vrachtwagen tilt, is allesbehalve spectaculair. Maar het is wel tekenend. “Hier, tussen kratten, keuringslabels en transportdocumenten valt maritieme slagkracht vaak niet op”, doelt luitenant ter zee 1 (LD) Floris Lap op de waarschuwingsoefening, waarin Maritiem Combat Service Support Squadron 990 onlangs zijn stille kracht liet zien.
990 Squadron is de logistieke eenheid die de 19 NH90’s van 860 Squadron in staat stelt wereldwijd en onder uiteenlopende omstandigheden te opereren. Hiervoor staan ruim 100 burgers en militairen van de luchtmacht en de marine dag en nacht klaar. Vaak blijven zij buiten beeld, in de anonimiteit. Maar hun werk is wel cruciaal voor de inzet van de vloot maritieme gevechtshelikopters.
Met een boordpakket kan een boordvliegploeg een half jaar onafhankelijk met de NH90 opereren.
Ruim binnen de norm
990 Squadron toonde tijdens de recente alert exercise zijn logistieke expertise. Op MVKK slaagde het squadron erin om ruim binnen de NAVO-norm de boordpakketten voor de NH90 van het Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF) Zr.Ms. Evertsen gereed te maken en te vervoeren. Aanleiding voor deze training is de operationele NAVO-status ten behoeve van hoofdtaak 1. Deze is inmiddels ruim een jaar van kracht voor 990 Squadron. De eenheid moet binnen vastgestelde tijdslijnen in staat zijn om alle benodigde middelen voor NH90-inzet aan boord van een marineschip te krijgen.
990 Squadron valt onder het Defensie Helikopter Commando van het Commando Lucht- en Ruimtestrijdkrachten, maar opereert dagelijks in een maritieme omgeving.
Teamleden hielpen elkaar
Wat de alert exercise zelf betreft, kiest de oefenleiding bewust voor verrassing. Op vrijdagavond wordt het hele squadron geïnformeerd. Meteen blijkt wie bereikbaar is en hoe snel kan worden opgeschaald. Maandagochtend is de druk groot. Welke pakketten zijn direct klaar voor verzending? Wat moet nog worden gecontroleerd? En is voor iedereen duidelijk wat zijn of haar taak is? “Sommige collega’s lagen er wakker van”, vertelt Lap achteraf. "Maar eenmaal op de werkvloer bloeide menigeen helemaal op. Teamleden hielpen elkaar, namen verantwoordelijkheid en lieten onbewust hun warrior mindset zien.”
Vlieguitrusting is een belangrijk onderdeel van het boordpakket.
Veelzijdige eenheid
Op De Kooy verzorgt Maritiem Combat Service Support Squadron 990 niet alleen de materieellogistiek, maar runt het ook de luchtverkeersleiding, airside operations, een 24/7-bemand coördinatiecentrum, de meteo, de brandstofvoorziening, wildlife management – faunabeheer – en de sportschool.
De diversiteit aan functies is groot: van spuiters, lassers en timmerlieden tot magazijnmedewerkers en chauffeurs.
990 levert alle diensten die nodig zijn om 860 Squadron logistiek operationeel te houden.
Half jaar zelfredzaam
Het gereedstellen van een boordpakket neemt normaliter zo’n 9 weken in beslag. Daarmee kan een NH90 in principe een half jaar zonder herbevoorrading opereren. Duizenden artikelen zitten erin, variërend van speciaal gereedschap en reserveonderdelen tot vliegeruitrusting, o-ringen en specifieke boutjes en moertjes. Technische en veiligheidskeuringen rond deze zaken maken het hele proces tijdrovend. Helmen, vliegvesten en zuurstofflessen moeten bijvoorbeeld binnen strikte normen vallen, net als vele andere componenten en gereedschappen. Dat vraagt om vakmanschap en discipline. “Een verlopen keuring of een ontbrekend onderdeel kan de hele operatie lamleggen”, waarschuwt Lap.
Volgens commandant 990 Squadron LTZ 1 (LD) Floris Lap zit de waarde van de alert exercise in de details.
Logistiek tot op detailniveau
Woensdagmiddag is het Uur U. In overleg met Zr.Ms. Evertsen vertrekken vrachtwagens met 46 pallets in konvooi richting de Nieuwe Haven. Met eigen vervoer worden de goederen snel naar het LCF gebracht. Heftrucks, hijskranen, chauffeurs en beveiliging; elk detail wordt getest. Volgens Lap zit juist daarin de waarde van de oefening. “Het leveren met een korte reactietijd vergt veel voorbereiding, zowel materieel als procedureel.”
De complexiteit wordt ook nog vergroot, doordat veel goederen over meerdere locaties in Nederland verspreid liggen. Zo halen chauffeurs brandstoffen en smeermiddelen op in Bathmen. Ook moeten op het laatste moment onderdelen uit verschillende pakketten bij elkaar worden gevoegd. “In de afstemming zat onze grootste les: beter communiceren.”
De chauffeurs van 990 Squadron waren tijdens de alert exercise druk met het verzamelen van goederen, die over een deel van Nederland verspreid lagen.
Boven verwachting
Floormanager vlieguitrusting (VUT) sergeant-majoor (KLu) Fons Ettema is tevreden. De tussen 120 en 150 artikelen die een vliegende bemanning nodig heeft tijdens een missie leverden weinig meerwerk op. De kostbare VUT-pakketten die altijd achter slot en grendel liggen, waren door het team van Fons nagekeken op keuringsdatum. Bovendien controleerden ze of de onderhoudscyclus binnen de normen viel. Ze kwamen geen al te grote afwijkingen tegen, waardoor alles in 2 dagen gereedstond.
Niet slecht; want de NAVO-eis is veel ruimer. “We onderkenden op het gebied van communicatie wel een aantal leermomenten die 860 en 990 Squadron in de toekomst kunnen helpen. Hoe dan ook, de oefening is voor ons goed verlopen. Wat zeg ik, boven verwachting goed verlopen.”
990 Squadron bestaat uit een veelzijdige mix van marine- en luchtmachtmilitairen én burgermedewerkers.
Geoliede machine
“Het liep bij ons als een geoliede machine”, zegt chef-planning sergeant BDA Martijn Ram van de afdeling POL/Transport ten slotte. “We hebben de lading in 2 slagen bij het schip afgeleverd. 1 had ook gekund, ware het niet dat er op het laatste moment nog sonarboeien voor onderzeebootbestrijding mee moesten. Als het geen oefening was geweest en we ons niet hoefden te haasten, hadden we alles tegelijk meegenomen. Alleen al om dit soort zaken is het zinnig deze oefening vaker te houden.”
