‘Nu is het mijn beurt’

Al vier jaar duurt de oorlog in Oekraïne voort en er lijkt voorlopig nog geen einde aan te komen. Naast financiële steun, helpt Nederland ook met het trainen van Oekraïners in onder meer gevechtsvaardigheden. De afgelopen maanden leidde 112 Pantsergeniecompagnie daar naast vierhonderd cadetten ook honderd mannen op via Basic Recruitment Training (BRT). Dat gebeurde op een oefenterrein niet ver van Berlijn. 

Stel: je werkt in het bosbeheer. Jouw taak is om oude, zieke bomen te kappen. Dan wordt het 24 februari 2022 en vallen de Russen jouw land binnen. Je zit in de dienstplichtige leeftijd en moet dus eigenlijk naar het front, maar je broer gaat in jouw plaats. Hij sneuvelt en dat bezorgt jou een enorm schuldgevoel. Totdat er een moment komt dat je besluit het heft in eigen handen te nemen. Thuis heb je een jong kind en je vrouw wil liever niet dat je gaat, maar je kunt niet anders. En zo zit je op 31-jarige leeftijd in Duitsland, waar je door de Nederlanders wordt klaargestoomd om straks naar het front te gaan. 

Dit is in het heel kort het levensverhaal van Ivan*. Hij is een van de honderd BRT’ers die is neergestreken op het oefenterrein. De groep krijgt daar wapenhandelingen, schietoefeningen en contact drills voorgeschoteld. Ook gaan de mannen op bivak en er is een eindoefening. Ivan is tot op het bot gemotiveerd, misschien wel de meest fanatieke van de groep.  

 “Ik heb een rekening met de Russen te vereffenen”, zegt hij stellig. “Ze hebben mijn broer vermoord. Het is mijn schuld dat hij aan het front zat, ik had moeten gaan. Nadat hij is gesneuveld, zijn mijn andere twee broers teruggekeerd naar huis. Nu is het mijn beurt.” Angst kent hij niet. “Hoe kan ik er tegenop zien? Ik sta voor Oekraïne, ik moet mijn land verdedigen. Heel veel familieleden zitten ook aan het front, zoals bijvoorbeeld mijn stiefvader en een oom, maar ook genoeg anderen. Ik wil mijn steentje bijdragen.” 

En dus stort Ivan zich vol overgave op de oefeningen die hij moet voltooien, staat hij te popelen om de schietbaan op te gaan en neemt hij alle aanwijzingen die hij van de Nederlandse instructeurs krijgt maar wat graag tot zich. “Ik vind het leuk om hier te zijn. Zo heb ik al heel veel over wapens geleerd en dat is belangrijk straks. Overal aan het front is het ‘heet’. Hier leren we de juiste schiethouding aannemen en wapenonderhoud. Ook contact drills, maar dat werkt bij ons niet. Wij lopen niet in kolonne, want dan worden wij allemaal doodgeschoten.” Als hij terugkeert in Oekraïne volgt nog een korte opleiding, voordat hij naar het front gaat. “Dan gaan we verder trainen en leren we schieten met andere wapens.” 

De training in Duitsland duurt in totaal enkele maanden en beslaat zes van de zeven dagen per week. Op zondag is Ivan vrij en is er tijd voor contact met zijn familie, van wie hij vooraf afscheid moest nemen. Zijn vrouw heeft het erg moeilijk met zijn vertrek. “Zij is er heel erg op tegen dat ik hier ben, want we hebben nog een jong kind van vier. Mijn moeder zei: ‘je hebt je eigen verantwoordelijkheid, je moet zelf weten waar je naartoe gaat’. Op mijn vrije dag bellen of videobellen we en dat is aangenaam.”  

Ook het contact met de andere Oekraïners in Duitsland en de Nederlandse instructeurs omschrijft hij als ‘aangenaam’. “De samenwerking met de Nederlanders is heel goed. Ik maak altijd grapjes met ze. Als Oekraïners zijn we één geheel, een eenheid. Alhoewel, als ik een van hun zie schieten, dan krijg ik pijn in mijn ziel, want dan wil ik dat ook. Schieten vind ik echt het allerleukst.” 

*Ivan is een schuilnaam, zijn echte naam is bekend bij de redactie.