Terugkijker

Het is weer tijd voor een blik op de kalender. In de rubriek 'Terugkijker' richten we het vizier om de week op een gebeurtenis uit het verleden. Van militair-historische aard en gebeurtenissen waarbij Defensie betrokken was, maar ook situaties die invloed hebben gehad op de hele wereld.  
  
Om hiermee het ‘o ja-gevoel’ op te roepen, maar ook omdat we in deze jachtige tijd gebeurtenissen vaak zo snel vergeten of ons deze niet meer exact herinneren. Vandaag varen we terug naar afgelopen 24 maart, als na 44 jaar het voormalig Nederlandse fregat Hr.Ms. Philips van Almonde (F823) officieel haar zwanenzang beleeft. Op diverse sociale media ging het bericht rond onder oud-opvarenden. Dat is niet vreemd, want de ‘Almo’ laat een geschiedenis achter zich, die zich nu trouwens deels herhaalt. 

De kiel van het schip wordt op in oktober 1977 gelegd in Schiedam door bouwer Wilton-Feijenoord. De S-fregatten vormden begin jaren ‘80 de opvolgers van de onderzeebootjagers van de Friesland- en Hollandklasse. In totaal gaat het om tien fregatten van de Kortenaerklasse. Hr.Ms. Philips van Almonde is de zesde in de serie. 
 
De belangrijkste inzet van het schip volgt in 1990-1991. Samen met Hr.Ms. Jacob van Heemskerck en het bevoorradingsschip Hr.Ms. Zuiderkruis vormt de Philips van Almonde een eskader tijdens de eerste Golfoorlog. Deze Task Group 429.9 vertrekt in november 1990 onder commando van kapitein-ter-zee Pieter Kok vanuit Den Helder naar de Perzische Golf. Ze vervangen rond Sinterklaas de fregatten Hr.Ms. Witte de With en Hr.Ms. Pieter Florisz (de ‘Flo’). Die voeren sinds september 1990 in de Straat van Hormuz onder de naam Operatie Desert Shield. 

Het wordt menens voor de Almo als op 17 januari 1991 luchtaanvallen op Irak en Koeweit beginnen: operatie Desert Storm. De belangrijkste taak van het eskader is het handhaven van het wapenembargo (Operatie Phalanx) tegen Irak, plus het beschermen van koopvaardijschepen en coalitieschepen in de regio.  
 
De Almo, onder commando van kapitein-luitenant-ter-zee Gert Jan Abeln, krijgt de opdracht op te stomen naar de Golf van Oman. Daar ligt onder meer USS Tripoli. Dit Amerikaans amfibisch aanvalsschip wordt nu weer ingezet in deze regio tijdens Operatie Epic Fury. 

De Almo vestigt in die dagen een ‘Nederlands record’ door 45 dagen onafgebroken oorlogswacht te houden in de beschermingszone voor onder andere het vliegdekschip USS Theodore Roosevelt. Op 28 januari 1991 is het schrikken als vlak onder de kust van Iran plots ‘airwarning red’ klinkt.  
 
“Er wordt een signaal van een Exocet-raket waargenomen door USS Ranger en dan gaat het alarm af. In recordtijd is de gevechtswacht op post”, valt te lezen in het herinneringsboek van de Philips van Almonde. Al snel blijkt het loos alarm. “Een combinatie van bliksem en hoge werkdruk.” 

Tien jaar later is Hr.Ms. Philips van Almonde weer in het gebied voor bijna eenzelfde missie. De Amerikanen hebben dan onder de naam Iraqi Freedom de jacht op dictator Sadam Hoessein ingezet en weer vraagt het varende verkeer om bescherming. Dit is de laatste grote opdracht voordat de Almo op 14 juni 2002 onder Nederlandse vlag Den Helder binnenvaart. 
 
Twee jaar later is de overdracht aan de Griekse marine, waar het schip nog twintig jaar operationeel vaart. De laatste twee jaar fungeert het fregat als opleidingsplatform. Na ruim 44 jaar en 900.000 zeemijlen is dan nu het einde gekomen aan de Philips van Almonde, maar de herinneringen blijven voor velen. 

Gebruikte Bronnen: ‘Herinneringsboek Hr.Ms. Philips van Almonde 1990-1991’ en ‘Nederlanders en Desert Storm’ (uitgave Mediacentrum Defensie)