In colonne de nacht in

De motoren draaien al minutenlang stationair op de Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot. In het schijnsel van de verlichting staan tientallen militaire voertuigen opgesteld, terwijl militairen nog een laatste controle uitvoeren. Even voor half tien komt het eerste voertuig langzaam in beweging. Eén voor één sluit de rest van de colonne aan. In groepen van twintig voertuigen vertrekken de colonnes richting Duitsland. Zwaar bepakt verdwijnen de voertuigen vervolgens de Brabantse nacht in, op weg naar de grootschalige oefening Fighter Lion.

Achter de schermen is de verplaatsing tot in detail voorbereid. Kapitein Martijn van Dongen coördineert de logistieke operatie vanuit Oirschot. Dat betekent: routes plannen, rustlocaties organiseren, tankmomenten regelen en continu zicht houden op alle voertuigen die onderweg zijn. “Op elk punt melden voertuigen zich in”, vertelt hij terwijl op de achtergrond vrachtwagens en pantservoertuigen richting de opstelplaats rijden. “Als ergens onderweg een voertuig met pech komt te staan, kunnen we daar direct op inspelen.”

Deze donderdagnacht rijden er zo’n 250 in grote colonnes richting Duitsland. De hele operatie moet dus kloppen. “De voorbereiding op deze verplaatsing begon ruim een jaar geleden. Niet alleen vanwege de Nederlandse regelgeving, maar ook vanwege de toestemming die nodig is om met militaire colonnes over Duitse wegen te rijden. De routes in Duitsland moeten apart aangevraagd worden”, legt Van Dongen uit. “Soms krijgen we pas een week van tevoren definitief te horen welke route we mogen gebruiken.”

Voor brigadegeneraal Stefan Linders is Fighter Lion direct een bijzondere oefening. Sinds twee weken voert hij het commando over 13 Lichte Brigade en dit vormt zijn eerste kennismaking met de brigade in het veld. “Deze eenheid zit qua inzetgereedheid al op een heel hoog niveau. Maar om dat hoge niveau vol te houden moet je blijven trainen, trainen en trainen.” De omvang van de oefening maakt daarbij indruk. “Alleen van deze eenheid al gaan er tweeduizend mensen op oefening met meer dan 750 voertuigen.”

Fighter Lion is de grootste landmachtoefening in jaren en staat nadrukkelijk in het teken van het moderne gevecht. De oorlog in Oekraïne en andere actuele conflicten hebben de manier waarop militairen optreden zichtbaar veranderd. “De invloed van drones is enorm”, zegt brigadegeneraal Stefan Linders. “Je ziet dat het opereren aangepast wordt op de aanwezigheid hiervan.” Volgens de generaal volgen ontwikkelingen op het moderne gevechtsveld elkaar in hoog tempo op. Daarom blijft de brigade voortdurend kijken hoe procedures, tactieken en werkwijzen aangepast kunnen worden. 

Ook luitenant-kolonel Marcel Kerstens, commandant 42 bataljon Limburgse Jagers, ziet hoe snel moderne oorlogvoering verandert. Volgens Kerstens draait oorlogvoering inmiddels niet alleen meer om vuurkracht, maar ook om voortdurende waarneming. Militairen moeten er rekening mee houden dat ze permanent zichtbaar zijn voor drones en sensoren. “De mentale druk, dat je altijd onder waarneming ligt, dat je altijd aangegrepen kan worden, doet iets met mensen.”

Daarom trainen militairen tijdens Fighter Lion zo realistisch mogelijk. Niet alleen tactieken veranderen, ook persoonlijke uitrusting ontwikkelt zich snel. Kerstens laat zien welke innovaties hij inmiddels standaard bij zich draagt: een anti-dronenet, speciale camouflagepakken en zelfs een aangepaste paraplu tegen warmtebeeldcamera’s. “Het lijkt op een fijnmazig camouflagenet”, zegt hij over het dronennet. “Het weegt niks en het is super effectief.”

Voor veel jonge militairen is Fighter Lion de grootste oefening waaraan ze tot nu toe hebben deelgenomen. Onder hen Yuma, soldaat eerste klasse en dronepiloot binnen 13 Lichte Brigade. Tijdens de oefening treedt hij zowel op als pionier als drone-operator. Hoewel de colonnes woensdag- en donderdagavond vertrekken, zijn de voorbereidingen al veel eerder begonnen. “Gezonde spanning hoort erbij”, vertelt hij vlak voor vertrek naar Duitsland. De rit duurt ongeveer elf uur en onderweg is Yuma van plan zoveel mogelijk rust te pakken om fit aan de oefening te beginnen. “Als je moe genoeg bent kan je overal slapen”, zegt hij lachend.

Zijn rol laat zien hoe snel technologie verweven raakt met het optreden van de landmacht. Naast zijn reguliere bewapening neemt Yuma ook nieuwe middelen mee. “Ik heb een shotgun mee tegen drones”, zegt hij. Daarnaast beschikt hij over een verkenningsdrone met warmtebeeldcamera, waarmee tijdens de oefening vijandelijke posities opgespoord kunnen worden. “Bij nacht kun je veel beter zien waar iets zit. Mensen achter bossen vallen veel sneller op.”

Voor luitenant-kolonel Kerstens is Fighter Lion vooral bedoeld om militairen voor te bereiden op snel optreden onder realistische omstandigheden. “We hebben te maken met een opponent die absoluut niet geïnteresseerd is in vrede”, zegt hij. Juist daarom moeten militairen volgens hem voortdurend gereed zijn om op te treden. Binnen de brigade staat daarbij één gedachte centraal: fit to fight. “Je kunt namelijk niet de wedstrijd spelen als je er niet voor traint.”

Die voorbereiding zit volgens Kerstens ook in routine en mentale weerbaarheid. Militairen trainen daarom steeds opnieuw dezelfde procedures: alarm, gereed stellen, afscheid nemen van thuis, opstellen en verplaatsen. “Dat voelt voor mijn mensen vertrouwd”, zegt hij. “Iedereen weet wat zijn rol en taak is.”

Terwijl diep in de nacht de laatste colonnes de poort van de kazerne verlaten, begint voor duizenden militairen de oefening waarvoor maandenlang is voorbereid. Wat in Oirschot begint als een zorgvuldige verplaatsing, mondt in Duitsland uit in de grootste landmachtoefening van de afgelopen jaren.