‘Je kan het maar één keer goed doen’

Om beroepscollega’s te ontlasten is dit jaar binnen het Korps Nationale Reserve het Ceremoniële Peloton opgericht. Zij zijn inzetbaar voor alles dat om ceremoniële ondersteuning vraagt; een beëdiging of een vaandelwacht bijvoorbeeld. Twee weken geleden was de eerste operationele inzet: de herbegrafenis van soldaat Johannes Hendrikus Klink, die sneuvelde in de meidagen van 1940.

Pas in 2011 komt de familie Klink erachter wat er precies met hun vader en opa gebeurd is, als een van de zoons van Johannes Hendrikus op onderzoek uitgaat. Maar vragen rond zijn overlijden, zullen er altijd blijven, vertelt overste Harold Klink. Hij is één van de kleinzoons van de gesneuvelde soldaat. “Waarom was dat mijnenveld onbemand? Hoe kon het zó misgaan? Want dit had misschien wel voorkomen kunnen worden. Maar dat is allemaal als, als, als…”

“Vanuit mijn eigen uitzendingen heb ik wel gevoel bij de chaos waarin je verkeert onder dat soort omstandigheden. Maar de dood van mijn opa drukte een enorm stempel op de familie. Mijn vader, die toen nog geen jaar oud was, en zijn twee broers, die drie en vijf jaar waren, hebben hun vader nooit goed gekend. Oma had naast drie jonge kinderen ook nog haar vader en moeder bij haar in huis wonen. Haar moeder stierf in 1943, dus ook nog in de oorlog. Dus ja, oma had heel zware oorlogsjaren.”

Dat het verhaal rondom de dood van de soldaat lange tijd omgeven blijft door vraagtekens, komt door het immense verdriet dat rustte op de schouders van de weduwe van Klink. “Oma was boos dat hij sneuvelde, weggenomen was uit het gezin en haar achterliet met drie kleine kinderen. Ze was dusdanig verdrietig, verbitterd en boos dat zij nooit iets wilde vertellen over opa en de oorlog. Dus veel bleef geheim. 4 en 5 mei waren voor haar helse dagen en dan was ze ook niet te genieten. We moesten echt uit haar buurt blijven dan.”

Met de herbegrafenis heeft niet alleen soldaat Klink zijn finale rustplaats gevonden, maar ook zijn vrouw Elisabeth Hendrika. Zij zijn samen in een oorlogsgraf te ruste gelegd in Nijverdal, waar nog steeds veel leden van de familie Klink wonen. “Opa en oma zijn opnieuw herenigd, maar nu in een definitief graf. Dat is een mooie afsluiting van een heel bizar verhaal. Ik ben sowieso als militair trots dat wij dit als organisatie doen en blijven doen, ook zoveel jaren later. Maar ik voel ook respect en eerbied, want hij heeft deze prijs betaald waardoor jij en ik hier nu in vrijheid staan. Al die gevoelens komen een beetje samen vandaag. Ik vind het ook mooi dat we dit met de zeven kleinkinderen, mijn neven en nichten en twee tantes samen zo kunnen doen.”

Één iemand die deze herbegrafenis mogelijk maakte, is projectofficier kapitein Gerbrand Heijting. Zo’n anderhalf jaar geleden komt de oprichting van het Ceremoniële Peloton op zijn bordje te liggen. De herbegrafenis van soldaat Klink is de eerste grote opdracht. “Je kunt het maar één keer doen en dus legden de mannen de lat voor zichzelf flink hoog vandaag. Qua exercitie zag het er strak uit en voor een eerste keer komen we hier heel goed mee weg. Al zal het een tweede keer natuurlijk wel een stukje rustiger zijn, omdat iedereen dan weer beter weet wat hij moet doen.”

Het Ceremoniële Peloton bestaat sinds 1 januari van dit jaar. De reservisten oefenen twee keer in de maand op maandagavond op de Dumoulinkazerne in Soesterberg. “We leggen dan letterlijk een graf neer en stellen ons op. Dan lopen we eigenlijk alles langs, inclusief de trompetmuziek en de trommelaar. Dan ben je drie uur bezig met alleen maar een herbegrafenis. Vanaf deze maand gaan we ons ook richten op de vaandelwacht. Het is goed dat wij dit als reservisten nu op ons nemen, want je wil niet steeds de beroepseenheden laten opdraven voor dit soort dingen. Zij hebben wel andere dingen te doen op dit moment met Hoofdtaak 1 (bescherming van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied, red.). Maar dit peloton blijft zich zeker ook bezighouden met groene dingen, zoals het trainen van hun militaire basisvaardigheden.”

De projectofficier heeft nu twintig reservisten tot zijn beschikking. Dat aantal moet nog groeien tot minstens vijfendertig. “Je ziet hier al dat je sowieso negen mensen nodig hebt. Maar eigenlijk zevenentwintig, omdat één op de drie vrij moet kunnen nemen. Als je dit tien keer op jaarbasis doet, moet de club echt groter worden en het liefst zo snel mogelijk. Alle reservisten zijn welkom bij ons, maar je moet het ceremonieel perfect willen uitvoeren. Dat is het eigenlijk het enige; we kunnen het immers maar één keer goed doen.”

Wil jij je aanmelden voor het Ceremoniële Peloton? Mail dan naar projectofficier kapitein Gerbrand Heijting: gab.heijting@mindef.nl (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad)