Altijd in beweging
kapitein Max van de Pol
Frank van Beek
De voertuigen staan opgesteld, blauw zwaailicht snijdt door de schemering. Collega’s bewegen doelgericht langs de colonne. Ieder met een eigen taak. Het is het moment waarop voorbereiding en uitvoering elkaar raken, net vóór de eerste kilometers worden gemaakt. Tijdens deze trainingsdag, onderdeel van een intensief trainingsprogramma van twee weken, trainen marechaussees een specialistische taak binnen de Hoog Risico Beveiliging (HRB). Een oefening die begint met overzicht en afstemming, en zich verplaatst naar het openbare domein.
In de briefingruimte kijken marechaussees mee op het scherm waarop routes en aandachtspunten staan uitgelicht. Telefoons worden geraadpleegd, laatste notities gemaakt. “Hier wordt de vertaalslag gemaakt van planning naar praktijk. Iedereen weet precies wat zijn rol is voordat we vertrekken. We lopen de route voor een laatste keer door en bespreken wat we onderweg kunnen tegenkomen”, vertelt opperwachtmeester Ingo, senior trainer bij de HRB. “Naast Strategisch Waarde Transport (SWT) traint de HRB cursisten ook in objectbeveiliging van hoogrisicolocaties en persoonsbeveiliging.”
Tijdens de briefing wordt naast de route ook de voertuigopstelling en onderlinge taakverdeling uitgebreid besproken. Mogelijke verstoringen komen aan bod, zoals verkeersdrukte of onvoorziene situaties onderweg. “We nemen alles door wat invloed kan hebben op het transport”, legt Ingo uit. “Hierdoor weet iedereen hoe te handelen als iets anders loopt dan gepland. Juist door vooraf duidelijkheid te creëren, ontstaat er onderweg rust en overzicht.”
Deze trainingsdag staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een intensief programma van twee weken. In de eerste fase ligt de nadruk op theorie, procedures en rolverdeling. Cursisten van het eskadron HRB verdiepen zich in werkwijzen, communicatieafspraken en scenario’s. In de tweede week verschuift het accent naar de praktijk: voorbereiden, uitvoeren en evalueren in realistische omstandigheden. Het programma is intensief, mede door de hoeveelheid procedures die in korte tijd eigen moet worden gemaakt. Tegelijkertijd wordt er bewust rekening gehouden met rust en herstel. “Je kunt mensen niet scherp de weg op sturen zonder voldoende slaap”, legt Ingo uit. “Fitheid is net zo belangrijk als kennis.”
Terwijl het materieel wordt ingeladen en voertuigen definitief worden ingericht, staan de mogelijke scenario’s uit de briefing nog scherp op het netvlies. Wat als de route onverwacht vastloopt, een voertuig uitvalt of de situatie onderweg verandert? Daarom worden vóór vertrek alle voertuigen grondig gecontroleerd: van banden, verlichting en brandstofniveau tot communicatie, navigatie en sirenes. Pas als alles technisch klopt, gaat de colonne de weg op. “We trainen niet alleen het ideale verloop”, zegt Ingo. “Juist afwijkingen dwingen je om als team te blijven handelen volgens afspraak. Een gedeelte van de training kunnen we op de openbare snelweg afwerken, maar voor de meest extreme scenario’s gaan we naar een andere locatie. Zo houden we het veilig”
Op de snelweg wordt de vooraf bepaalde teamstructuur zichtbaar. Een strategisch waardetransport bestaat uit meerdere dienstvoertuigen, elk met een vaste positie, taak en verantwoordelijkheidsgebied. Voorop rijdt de motorbegeleiding, verantwoordelijk voor het vrijmaken van de rijbaan en het reguleren van het tempo. Daarachter volgt de kern van de colonne, waarin voertuigen elkaar afdekken en continu informatie uitwisselen. “Iedere positie heeft een functie”, aldus Ingo. “Voor de buitenwereld is ook niet zichtbaar dat wij bezig zijn met een oefening. Dat maakt het voor de cursisten extra realistisch.”
Voor de motorbegeleiders van Team Verkeer is hun taak helder: zorgen dat het transport kan blijven bewegen. Door ver vooruit te kijken en het verkeer tijdig te beïnvloeden, anticiperen zij op files, knelpunten en onverwachte vertragingen. Ingo: “Zij zien vaak al kilometers van tevoren wat er aankomt. Daardoor kunnen wij blijven doorrijden.”
Binnen de colonne nemen de commandant en de plaatsvervangend commandant ieder een eigen positie in. Ze rijden bewust niet samen in één voertuig. Zo behouden zij afzonderlijk overzicht en kan de aansturing doorgaan als één van beiden tijdelijk minder zicht of bereik heeft. “Je wilt nooit afhankelijk zijn van één plek. Door die rollen te scheiden, blijft de leiding geborgd en kun je sneller schakelen als de situatie verandert.” Op de snelweg beweegt de colonne met cursisten ondertussen gecontroleerd mee met het verkeer. Snelheid, afstand en positie worden voortdurend afgestemd. “Als alles klopt, ontstaat er rust in de uitvoering,” besluit Ingo. “En juist door die rust kan de colonne blijven bewegen.”
