Snuffelen onder stress
Michael Simon
sergeant-majoor Hilbert Buter
K9-afdeling oefent onvoorziene situaties
Wie een blaffende Mechelse herder voor z’n neus ziet, gehoorzaamt meestal wel. Maar begin mei kregen in oefendorp Harskamp zowel honden als geleiders van de K9-afdeling menselijke geur, te maken met personen die zich wél verzetten. Op deze manier leren beiden beter om te gaan met onverwachte situaties en hun onderlinge band te versterken. Wachtmeester-1 Jelmer en zijn éénjarige herder Roger deden ook mee. Samen werken ze op naar het examen om als duo gecertificeerd te worden.
De training in oefendorp Harskamp was een idee van Jelmer zelf. “Ik heb een tijd geleden contact gezocht met de afdeling Integrale Beroepsvaardigheden Training (IBT) op vliegbasis Volkel, waar ik zelf ook IBT-trainingen volg. Mijn vraag was simpel: kunnen jullie ons helpen met het in elkaar draaien van een maatwerkdag? En zo geschiedde. Deze training, vrijdag 1 mei, was de eerste. Hij is zo goed bevallen, dat we een volgende gaan inplannen.” De strekking van de dag was afwijkend van de standaardwerkzaamheden van de geleiders en hun honden. “Dat hebben we bewust gedaan, want we willen de koppels af en toe ook in nieuwe situaties brengen. Op het moment dat ze veel verschillende dingen in verschillende situaties samen moeten doen, creëert dat een ontzettend sterke band. Met name op het gebied van vertrouwen.”
Er wordt door de collega’s niet vaak in oefendorp Harskamp getraind, maar als dat al gebeurt gaat het vaak om standaard zoekingen, legt Jelmer uit. “Dan zetten we iemand ergens in een pand weg en gaan vervolgens met de hond op zoek. Die vindt de persoon, meldt dat en krijgt een beloning, einde casus. Nu gingen we op zoek met de informatie dat het een safehouse betrof waar zich een of meerdere personen ophielden. Het huis was al doorzocht door collega’s, maar er bleef een gevoel hangen dat er nog meer mensen aanwezig moesten zijn. Daar zijn honden en geleiders ideaal voor. De honden zijn perfect geschikt om bijvoorbeeld te speuren naar verborgen ruimtes.”
Naast het aangepast scenario was ook het gedrag van de betrokken personen afwijkend. Jelmer: “Een persoon vertoonde verward en agressief gedrag, bleef niet netjes zitten toen hij gevonden werd en hij bewoog richting ons met een mes. Zo hebben we de geleiders uitgedaagd op met name veiligheidsgebied.” De dag was wat dat betreft meer voor de geleider dan voor de hond, erkent de wachtmeester. “We hebben regelmatig trainingsdagen waarbij de focus op het zoeken ligt. Dan streven we tot in detail bepaalde leerdoelen na voor de hond. Nu lag de focus vooral op het handelen van de geleider in een stressvolle situatie, terwijl hij zijn hond vast heeft.”
De honden, labradors en Mechelse herders, worden getraind om menselijke geuren te herkennen. “Wij staan met hen voornamelijk in de havens, maar ook bij MTV-controles aan de Belgische en Duitse grens”, vertelt Jelmer. “Maar het is niet zo dat de honden puur getraind worden om verstekelingen op te sporen. Het gaat om het herkennen van menselijke geur. Ze kunnen dus ook ingezet worden in talloze andere situaties waarbij er personen gevonden moeten worden.”
Jelmer is sinds 2021 hondengeleider. Zijn vorige hond is onlangs met pensioen gegaan en sinds een maand heeft hij nu hond Roger van één jaar. Samen met een instructeur wordt het duo momenteel opgeleid om gecertificeerd aan het werk te mogen. “Iedere geleider heeft een eigen hond waarmee hij gecertificeerd is. Dat toont aan dat je samen het werk goed kan uitvoeren. In theorie zou een andere geleider ook op pad kunnen met mijn hond, maar ze zijn daar dan niet rechtsgeldig voor gecertificeerd. Niemand kan een hond zo goed ‘lezen’ als zijn eigen geleider”
Roger is nog maar kort in opleiding, maar: “Hij doet het fantastisch”, aldus een trotse Jelmer. “We werken nu op naar het examen, maar het is niet te zeggen hoe lang dat nog duurt. Mijn vorige hond deed negen maanden over het traject, maar elke hond pakt dit anders op.” Roger is een Mechelse herder: geen vereiste, maar een uitermate geschikt ras. “Het zijn atletische, leergierige en energieke honden die het fantastisch vinden samen dingen te doen en graag hard werken.”
Jelmer kijkt met een goed gevoel terug op de dag. “Het was heel leerzaam om samen op te trekken met IBT-instructeurs. Je kan echt wat met de handvatten die je van hen krijgt. Bovendien steken beide partijen veel op van de onderlinge terugkoppeling. Zij hebben een bepaalde kijk op veiligheid en procedures, wij verstand van honden. Een mooie combinatie dus.”
