Routes open, missie door
KAP Jaap Wolting
Hans Roggen
Mobiliteit operationeel geborgd
Tijdens oefening Beaver Mobility bezette 102 Constructiegeniecompagnie medio januari de Marnewaard. Commandant ‘102’, majoor Jeroen: “Zonder ons worden het spoor, bruggen, wegen en beschermingsconstructies zoals loopgraven niet gerepareerd, waardoor de logistiek naar de vechtende eenheden in de problemen komt. De oorlog in Oekraïne leert ons natuurlijk hoe ontzettend belangrijk dat is.”
Groningen heeft net weer - letterlijk - kleur gekregen wanneer de compagnie uit Wezep zich met een kleine 100 paxen aan de oostzijde van het Lauwersmeer meldt. De winterse neerslag die een week eerder voor metershoge witte duinen zorgde, is bijna helemaal verdwenen. Op enkele plekken liggen sneeuw- en ijsresten, maar dat zal de gemiddelde genist jeuken.
Constructiegenisten hielpen ProRail na zware sneeuwval
“We moesten het spoor ontdooien met branders, maar daar hebben we inmiddels ervaring mee”, vertelt sergeant Jeffrey. Hij doelt op de steun die zijn collega’s begin januari verleenden aan ProRail, toen ze het spoor rond Amersfoort sneeuwvrij maakten.
Militairen van 102 Constructiegeniecompagnie steken de koppen bij elkaar voor een kort overleg over hun volgende opdracht.
Andere inzichten
De ervaren groepscommandant wijst tevreden richting station Marnehuizen, dat er in de vroege ochtendzon idyllisch bijligt. “Kijk eens hoe lekker dat gaat daar. We maken een bak zodat de nieuwe ballast langs de zijkanten wordt opgesloten. Daarbovenop bouwen we dan het spoor. Eerst ballast, dan bielzen en staven. We hebben jongens in de compagnie die afgelopen zomer pas zijn binnengekomen. Die hebben qua scholing interessante ervaringen. Zelfs het oudere personeel krijgt daardoor andere inzichten.”
102 Constructiecompagnie voert verschillende werkzaamheden uit om nieuw spoor aan te liggen richting station Marnhehuizen.
Wat zit er in de ‘toolbox’ van 102 Constructiegeniecompagnie?
Op de eerste plaats 2 pelotons constructie. Lees: bouwkunde, installatietechniek, elektrotechniek en lassers. Ten tweede 2 pelotons grondwegwaterbouw. Daarin zit de grondverzetcapaciteit, waarmee de compagnie bijvoorbeeld wegen herstelt.
Verder kan de commandant een beroep doen op een ondersteuningsdetachement met kranen, transportcapaciteit en wegenmatleggers. Ten slotte heeft hij een staflogistiekpeloton dat de boel aanstuurt.
Een constructiegenist bewerkt een oude spoorstaaf.
Van showroom naar oefenterrein
Rauw gesnerp en een oranje vonkenregen verraden dat een genist naast het station een cirkelzaag in een spoorstaaf zet. “Ja klopt”, roept Wessel. De jonge soldaat-2 grijnst van oor tot oor en vertelt dat hij nog maar net klaar is met de BOKL. “Ik ben opgeleid tot autoverkoper, maar de showroom is niks voor mij. Veel mooier dit! Tijdens Beaver Mobility probeer ik zoveel mogelijk te leren. Meekijken, vragen stellen. Gisteren heb ik het oude spoor uit elkaar gehaald en nu help ik met meten en uitzetten.”
Paraat staan
Wat opvalt, is dat bijna iedereen continu omgehangen is. Combat belt, Colt op de man, vest om. “Heb je helemaal gelijk in”, beaamt Jeffrey. “De wereld is veranderd. Onder de streep zijn we allemaal militair en dan hoor je dat wapen gewoon op de man te hebben om jezelf te kunnen verdedigen. Tuurlijk was het even wennen, maar ook onze compagnie moet paraat zijn voor wat komen gaat.”
De meeste militairen lopen voortdurend gewapend rond.
‘Je hoort je wapen gewoon op de man te hebben’
Unieke klus
Hemelsbreed 500 meter – en heel veel modder – verderop heeft een zusterpeloton de handen uit de mouwen gestoken voor een unieke constructieklus. Iedereen kent nog wel de ouderwetse Baileybrug, maar die zit al even niet meer in de gereedschapskist van de compagnie. Vandaag is het zaak om een 60 meter lange ‘Line of Communication Bridge’ (lees: paneelbrug) naar de overkant te krijgen.
De compagnie is druk bezig met de bouw – en het verplaatsen – van een lange paneelbrug.
Waar de good old Baileybrug garant stond voor het slijten van personeel, komt hier – gelukkig voor de kerels – onder meer een enorme kraan om de hoek kijken. “Het is fysiek onmogelijk dit bouwpakket in elkaar te zetten zonder mechanische hulp”, vertelt sergeant-1 Rainier. “Te lomp, te zwaar”. In totaal weegt het beestje 64 ton.
Militairen zetten de brug in elkaar, mét hulp van een wiellader en een bouwkraan.
‘Voor deze brug hebben we een bouwkraan nodig’
Stop, stop, stop!
Piepend en krakend zet de brug zich – na het commando van eerste luitenant Twan die het geheel nauwlettend in de gaten houdt – in gang. “Rollen los!” Op minutieus uitgemeten ‘schommelrollen’ duwt een wiellader het bouwwerk langzaam voorwaarts. “Stop, stop, stop!” Een van de rollen blijkt verschoven. Met een hydraulische krik pompt een genist de brug een paar centimeter omhoog. Precies genoeg om de rol met een voorhamer weer netjes op zijn plek te rammen. “We kunnen weer!”
Als het eerste deel van de brug gebouwd is, duwt een wiellader het geheel in beweging.
Uitleven met een hamer
Meer oponthoud is er niet. Enkele minuten later ligt de – nog af te bouwen – brug precies waar hij zijn moet. Twan geeft het signaal verder te gaan met de constructie. Kraanmachinist korporaal-1 Tjeu stuurt met een joystick zware paneeldelen richting de achterkant van de brug. Daar staan genisten klaar die zich mogen uitleven met de voorhamer; het mag dan wel geen Baileybrug zijn, zweten zullen ze.
Het blijft staal op staal, en daar is spierkracht voor nodig. En al zijn de tijden veranderd, daar is bij 102 Constructiecompagnie nog nooit een gebrek aan geweest.
