Mijn Materieel: Patriot-luchtverdedigingssysteem 

Duizenden burgermedewerkers en militairen bij het Commando Materieel en IT (COMMIT) zetten zich dagelijks in om het best mogelijke materieel en de beste IT voor onze militairen binnen te halen. Eenmaal overgedragen aan de militair in het veld wordt het dagelijks gereedschap. In de rubriek Mijn Materieel vertellen militairen over hun materieel en IT-middelen. In deze editie: het Patriot-luchtverdedigingssysteem. Dit wordt momenteel in Polen ingezet bij de bescherming van een logistiek knooppunt dat belangrijk is voor de militaire hulp aan Oekraïne.
 
Na een loopbaan bij de landmacht wilde luitenant Leon eigenlijk meteoroloog worden bij de luchtmacht. Maar hij kwam er al snel achter dat het een bureaufunctie is, té specialistisch en ‘bedrijfsmatig’, zoals hij het noemt. Ook te weinig militair naar zijn smaak, te weinig ‘groen’. 
Bij het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) vond Leon wat hij zocht: een operationele cultuur, inclusief die groene component én ook nog eens een luchtmachtfunctie. Bij het 802 Squadron kon hij in 2018 aan de slag bij de Patriot. Dit zijn high-tech grondgebonden luchtverdedigingssystemen die vliegtuigen, helikopters, kruisraketten en ballistische raketten kunnen neerhalen.

Hoewel het originele systeem al uit de jaren tachtig stamt, is het telkens gemoderniseerd. Het Commando Materieel en IT (COMMIT) speelde hierbij een belangrijke rol. Bijvoorbeeld bij de verwerving van nieuwe missiles en computernetwerken. 

“Dit systeem heeft veel geavanceerde technieken die ik interessant vind”, zegt Leon, plaatsvervangend commandant fire unit Patriot. “Bijvoorbeeld de radartechniek en de snelheid van interceptie. Dan bedoel ik de wis- en natuurkunde die erbij komen kijken om een snelle, ballistische raket op een bepaald punt in het luchtruim te onderscheppen. Dat proces is enorm ingewikkeld en boeiend.”

Momenteel is Leon met ‘zijn’ Patriot-luchtverdedigingssystemen op missie in zuidoost Polen. Sinds december beschermt de Air & Missile Defence Taskforce (AMDTF) daar een logistieke hub die belangrijk is voor de militaire hulp aan Oekraïne. De luitenant draait een uitzending van drie maanden. Hierna lost een collega hem af tot het eind van de missie in juni.

“In Polen werk ik met een shift leader. We werken 24 uur op en 24 uur af. Ik werk in de battery command post en controleer alle force operations. Dit is alles wat op de grond gebeurt omtrent het systeem. Het luchtgevecht wordt daarentegen gevoerd door engagement operations”, vertelt Leon. “Ik geef leiding aan de Patriot fire units. Zij zijn verantwoordelijk voor de 24-7 status van de systemen. We krijgen daarbij ondersteuning van bijvoorbeeld monteurs en generatorspecialisten om het systeem te onderhouden.”

De Patriot heeft de afgelopen jaren een grondige update gekregen om ook moderne ballistische raketten en kruisvluchtwapens uit te kunnen schakelen. Zoals eerder genoemd was COMMIT een centrale spil in de technische, logistieke, contractuele en operationele aspecten van de upgrade. Door nauw samen te werken met leveranciers, Defensieacquisitie en de operationele eenheden zorgde COMMIT ervoor dat de upgrade veilig, betaalbaar en duurzaam werd geïntegreerd in de Nederlandse luchtverdedigingscapaciteit.

Meest in het oog springend van de laatste upgrade zijn de PAC-3-raketten (Patriot Advanced Capability). “De PAC-3 is ontwikkeld om ballistische raketten te onderscheppen. De missile is een stuk kleiner dan de oudere PAC-2 en kan een ballistische raket in een baan onderscheppen”, aldus Leon. “PAC-2 explodeert in de buurt van een vliegtuig en doorzeeft het met staalscherven. De PAC-3 vliegt dóór de ballistische raket heen en maakt ‘m zo onschadelijk.”