Zr.Ms. Holland in onderhoud op vreemde bodem
KAP Max van de Pol
Louis Meulstee
Uitbesteden bespaart tijd en capaciteit
Al sinds september is het OceanGoining Patrol Vessel (OPV) Zr.Ms. Holland uit de vaart voor groot onderhoud. Niet in het vertrouwde Dok 6, maar extern op de werf van Royal IHC in Krimpen aan den IJssel. Dat bespaart de marinewerf tijd en capaciteit. Voor de mannen en vrouwen van bemanning OPV Oranje, belast met het onderhoud, is het inmiddels dagelijkse kost: werken tussen lassers, schilders en monteurs. “Het schip vaart nu weliswaar niet”, zegt luitenant ter zee 1 (TD) Erik Boltendal, “maar het werk gaat hier gewoon 7 dagen per week door.”
LTZ 1 (TD) Erik Boltendal aan boord van Zr.Ms. Holland op de werf van IHC in Krimpen aan de Ijssel.
OPV Oranje is geen varende bemanning, maar een onderhoudsbemanning. Met zo’n 25 man ondersteunt de ploeg het groot onderhoud en de midlife-update van het patrouillevaartuig. “Wij zorgen dat het onderhoud veilig kan gebeuren”, legt Boltendal uit. “We begeleiden de werf en houden toezicht op zaken als werkvergunningen en brandveiligheid.”
‘Wij zorgen dat het onderhoud veilig kan gebeuren’
Nieuw onder de motorkap
Voor de toekomstige bemanning van de Holland zal het schip straks nog steeds vertrouwd aanvoelen, maar er zijn wel degelijk verschillen. “Het scheepsomroepsysteem is volledig vervangen”, zegt Boltendal. “Toen het schip binnenkwam kraakte en piepte dit systeem.” Straks kan iedereen alles meekrijgen wat wordt omgeroepen. “Dat is wel handig”, zegt hij lachend.
De Commandocentrale van Zr.Ms. Holland tijdens de midlife-update. Consoles en plafonds zijn deels open om kabels, installaties en het vernieuwde IPMS te kunnen vervangen.
‘Dat zijn dingen die de bemanning direct zal merken’
Ook het Integrated Platform Management System (IPMS) is vernieuwd. Dit systeem vormt het technische hart van het schip en wordt gebruikt om onder meer voortstuwing, energievoorziening en hulpinstallaties te bewaken en te bedienen. “De hardware en de software zijn vervangen en het onderliggende netwerk is opnieuw opgebouwd. Voor de bemanning blijft de bediening grotendeels herkenbaar, maar ‘onder de motorkap’ is het systeem volledig nieuw”, aldus Boltendal. Daarnaast zijn ook het sewage-systeem (riolering, red.), de wasserij en delen van het kombuis aangepakt. “Dat zijn dingen die de bemanning direct zal merken.”
Staal en stabiliteit
Achter al die zichtbare veranderingen zit een wereld van onzichtbaar werk. Jorren Stierman, senior-engineer Scheepsbouw bij de Directie Materiële Instandhouding (DMI), houdt zich bezig met alles wat met staal, constructie en veiligheid te maken heeft. “Ik kijk bijvoorbeeld naar huidopeningen, fundaties voor nieuwe systemen en helikopter-lashings”, vertelt hij. “Het is allemaal werk dat je liever in één keer goed doet, want als het fout zit, kom je er later niet zomaar meer bij.”
Senior-engineer Jorren Stierman bekijkt aan boord van Zr.Ms. Holland de inpassing van systemen tijdens de midlife-update.
Elke wijziging moet passen binnen de bestaande constructie. “Je wilt liever geen interieur openhalen om iets te vervangen. Dus zoeken we naar oplossingen die technisch kloppen, maar ook praktisch uitvoerbaar zijn.” Op Stiermans bureau ligt een klein, grof uitziend stalen werkstuk: een proeflas, gemaakt door lassers van Royal IHC. Het is een voorbeeld van hoe een onderdeel straks aan boord wordt aangepast. Stierman beoordeelt of het laswerk voldoet aan alle eisen voordat dit definitief in het schip mag worden toegepast.
‘Dat was voor iedereen nieuw’
Hij was ook betrokken bij de bijzondere manier waarop de Holland uit het water werd gehaald (zie onderstaande video). “Geen droogdok binnenvaren, maar met een heavy lift op een ponton; dat was voor iedereen nieuw. Als het schip straks teruggaat, moet ik bekijken hoe de balans is veranderd”, legt Stierman uit. “Door alles wat van boord is gehaald en wat er later wordt toegevoegd, verschuift het zwaartepunt. Dan moet je controleren of het schip nog netjes in balans is en anders moet je zo nodig bijsturen.”
Bekijk hier hoe Zr.Ms. Holland naar de werf werd gebracht.
Veiligheid voorop
Ondertussen draait de werf op volle toeren. Schilders werken in ploegendienst, er wordt gelast, geslepen en geconserveerd. “Dan moet je er bovenop zitten”, zegt Boltendal. “Bij ‘heet werk’ koppelen we rookmelders tijdelijk af en stellen we systemen veilig. Alles volgens de regels; daar zit een hele administratie achter.”
De dag begint vroeg. “Om 07.30 uur hebben we een praatje met onze mensen, om 08.00 uur de dagstart met alle partijen. Wat gaan we doen, wat zijn de risico’s, wat ging er gisteren niet goed? Safety first, elke dag opnieuw.”
LTZ 1 (TD) Erik Boltendal: “Safety first, elke dag opnieuw”
‘Het hotelschip is echt goud’
Leven op hotelschip
Omdat de Holland langdurig extern ligt, verblijft een groot deel van de bemanning doordeweeks niet thuis of op de marinebasis. De oplossing: een hotelschip naast de werf. En dat blijkt een schot in de roos. “Het hotelschip is echt goud”, zegt Boltendal zonder aarzelen. “Het eten is heel goed en de accommodatie is zeer fatsoenlijk. Als die zaken niet op orde zijn, gaat de motivatie heel snel omlaag. Je hebt zelfs allemaal je eigen hut. Dat klinkt misschien luxe, maar is essentieel. Dat geeft rust en dat werkt door op de werkvloer.”
Werk dat ertoe doet
Stierman woont in de buurt, maar maakt in drukke weken ook geregeld gebruik van het hotelschip. De senior-engineer werkte oorspronkelijk in de civiele scheepsbouw, maar maakte bewust de overstap naar Defensie. “In de jachtbouw draait het om perfectie en uitstraling. Alles moet er strak en glanzend uitzien. Hier draait het om goed functioneren. Het schip moet betrouwbaar zijn. Dit werk doet ertoe. Ik had mijn twijfels over de toegevoegde waarde van het bouwen van jachten voor de samenleving...”
Werkzaamheden aan de staalconstructie van Zr.Ms. Holland.
‘Je bouwt niet voor de show’
Die andere manier van werken ziet hij ook terug in de samenwerking met de bemanning. “Bij jachtbouw zie je de eigenaar nauwelijks aan boord. Hier lopen de gebruikers elke dag rond. Ze kijken mee, stellen vragen en geven aan wat ze nodig hebben.” Dat kan soms schuren, erkent hij. “Maar het maakt het werk uiteindelijk beter. Je bouwt niet voor de show, maar voor mensen die er straks mee moeten werken. Dan wil je dat zij tevreden opstappen en erop kunnen vertrouwen dat alles functioneert zoals het hoort.”
Volledig operationeel
De werkzaamheden lopen door tot het voorjaar. Daarna worden te Den Helder militaire systemen, sensoren en wapens weer aan boord gebracht en in bedrijf gesteld. Daarna volgt een periode van testen en opwerken, waarin het schip stap voor stap wordt gereedgesteld voor inzet. Als alles volgens plan verloopt, is Zr.Ms. Holland uiterlijk begin 2027 weer volledig operationeel.