Amfibisch optreden Cold Response opmaat naar NAVO-taak
André Twigt
SGTBDAV Jasper Verolme
Puzzelen met tijd, ruimte en effect
Tijdens NAVO-oefening Cold Response bewees de Nederlandse amfibische taakgroep gereed te zijn voor wereldwijde inzet binnen de Allied Reaction Force (ARF). Dat kan zijn in het kader van militaire of humanitaire bijstand. "Amfibisch optreden is een van de lastigste tactische disciplines."
COMNLFLEET CDR George Pastoor.
Iedere oefening levert nieuwe gezichtspunten op
Besneeuwde kusten, brede fjorden en grijze marineschepen die behoedzaam richting de Noorse kust varen. Het decor van de tweejaarlijkse NAVO-oefening Cold Response was niet nieuw, net zomin als de doelstellingen van de training. Samenwerking met bondgenoten is een belangrijke doelstelling, net als het grootschalig optreden en werken onder arctische omstandigheden door marine-, land- en luchtmacht-eenheden.
Zr.Ms. Johan de Witt fungeert als drijvende basis binnen de amfibische taakgroep. Vanaf dit schip worden mariniers, helikopters en landingsvaartuigen ingezet.
Nooit uitgeoefend
Voor Commander Netherlands Fleet commandeur George Pastoor speelde een overgroot deel van Cold Response zich af op het snijvlak van land en zee. Voor de commandant van de amfibische taakgroep is dit bekend terrein. Ons land heeft een lange geschiedenis in het plannen en aansturen van een amfibische taakgroep. “Inmiddels beheersen we deze manier van optreden vrij goed en hebben we meer dan 25 jaar ervaring in het opereren in de amfibische context. Hoewel het nog steeds zo is dat iedere oefening op de grens van water en land nieuwe gezichtspunten oplevert. Amfibisch optreden is een van de lastigste tactische disciplines. Daardoor raak je eigenlijk nooit uitgeoefend.”
Ook in het hoge noorden zijn drones van cruciaal belang.
Stand-by voor NAVO
Tijdens Cold Response draaide de Nederlandse inzet volgens de vlagofficier om de certificering van de Maritime Battle Staff en het gereedstellen van de hele taakgroep voor de ARF. Hiervoor moest de staf van de commandant bewijzen in staat te zijn een amfibische taakgroep aan te sturen binnen een NAVO-verband. “We moesten aan de Britse certificeringsautoriteit laten zien dat we dit kunnen. Die inzetbaarheid aantonen is geen papieren werkelijkheid. Vanaf 1 juli aanstaande staat de amfibische taakgroep met al haar elementen voor een jaar stand-by voor de ARF.” Dat betekent dat zijn eenheid gereed moet zijn om op zeer korte termijn te kunnen vertrekken.
Vechten in arctisch gebied is een specialisme dat het Korps Mariniers al decennialang beheerst.
‘Alles hangt samen; alles moet op het juiste moment gebeuren’
Gezamenlijke inspanning
Amfibisch optreden draait om timing en is zeer complex. Mijnenjagers moeten routes vrijmaken voor amfibische transportschepen, van waaruit mariniers met landingsvaartuigen richting de kust gaan. Tegelijkertijd vliegen helikopters personeel, materieel en goederen in, terwijl fregatten en destroyers onder en boven water bescherming bieden aan het geheel. “Alles hangt met elkaar samen”, vertelt Pastoor. “Verkenningen, inlichtingen, mijnbestrijding, escortes – alles moet precies op het juiste moment gebeuren. Je bent vaak continu aan het puzzelen met tijd, ruimte en effect.” Daar komt bij dat de mariniers afhankelijk zijn van meerdere andere eenheden. “Wij brengen ze aan land, maar voor vuursteun leunen de mariniers bijvoorbeeld ook op lucht- en landcomponenten. Zij maken het amfibisch optreden tot één grote gezamenlijke inspanning.”
Amfibische operaties vragen om strakke timing en samenwerking tussen eenheden te land, ter zee en in de lucht.
Snelheid als wapen
De kracht van amfibisch optreden zit volgens Pastoor in mobiliteit. Vanuit zee kan snel worden geschakeld en over grote afstanden worden verplaatst. “Je over zee 400 kilometer verplaatsen, dat doen we in een dag. Voor grote landmachteenheden is dat over land veel moeilijker. Met deze eigenschap kunnen wij een tegenstander dus verrassen en binden en zijn we in staat om strategische doelen diep landinwaarts aan te pakken.”
Tijdens Cold Response heeft de amfibische taakgroep deze tactiek enkele malen beoefend. De nieuwe manier van optreden van het Korps Mariniers sluit hier overigens naadloos op aan, aldus Pastoor. Kleinschalige, gespecialiseerde eenheden die zich vanaf zee snel verplaatsen en aan land zelfstandig opereren, moeten de tegenstander zo kunnen verrassen.
Ook tijdens Cold Response is bij onderzeebootbestrijding de inzet van de NH90-maritieme gevechtshelikopters cruciaal.
Vertrouwen moet groeien
Tijdens de oefening opereerde Nederland samen met Franse, Britse, Italiaanse, Turkse en ook Amerikaanse eenheden, die op het strijdtoneel een geheel vormden. “Binnen de NAVO spreken we allemaal dezelfde taal. Maar om effectief te kunnen optreden, moet je op elkaar ingespeeld raken”, aldus Pastoor. Dat integreren gaat volgens de hoogste baas vrij ver. Zo maakten mariniers van verschillende landen bij herhaling gebruik van elkaars materieel en leerden ze ook werken met elkaars procedures. “Je moet weten wat je aan elkaar hebt en vertrouwen moet groeien.”
Voor het uitvoeren van operaties diep in vijandelijk gebied steunt de amfibische taakgroep op de 1e Marine Combat Group.
Leren in het veld
De oefening duurde 5 weken en bood volop ruimte om te leren. Een vroege aankomst in het oefengebied bleek hiervoor waardevol. “Daardoor hadden we meer tijd om ons voor te bereiden”, licht Pastoor toe. “Dat zie je direct terug in de uitvoering.” De commandeur zocht naar zijn zeggen actief de samenwerking op met andere eenheden. “Zelf ben ik ook bij landoperaties gaan kijken. Dan zie je beter wat jouw optreden voor effect heeft op het grotere geheel.”
Een constante factor tijdens maritieme operaties is de dreiging van onderzeeboten. Zeker in het hoge noorden speelt de bestrijding ervan een belangrijke rol tijdens Cold Response. “Daarvoor heb je naast helikopters en fregatten ook satellieten en patrouillevliegtuigen nodig. De Noren hebben die laatstgenoemde capaciteit en daarvan maakten wij dankbaar gebruik.”
Wie in Noorwegen oefent, kan zomaar getrakteerd worden op het Noorderlicht.
‘Politiek kan wispelturig zijn, maar militair bouwen we op elkaar’
Vertrouwen als fundament
Ondanks geopolitieke spanningen blijft de militaire samenwerking binnen de NAVO volgens Pastoor sterk. “We werken uitstekend samen, ook met de Amerikanen, op wie wij blind vertrouwen en vice versa. Politiek kan wispelturig zijn, maar militair bouwen we nog steeds op elkaar.”
Met de NAVO-certificering op zak is de taakgroep klaar voor inzet. Maar dat betekent niet dat er nu rust heerst. Er wordt gewoon doorgeoefend, benadrukt de commandeur. “Dit vak vraagt om constante scherpte. We blijven bezig, te land, ter zee en in de lucht. Pas als alles samenkomt en het werkt, dan besef je waarvoor je het doet.”
Waaruit bestaat de amfibische taakgroep?
De amfibische taakgroep omvat naast het landing platform dock Zr.Ms. Johan de Witt de 1e Marine Combat Group. Verder zijn er 2 NH90-maritieme gevechtshelikopters van 860 Squadron en de VBAT aan boord. Met dit unmanned aerial vehicle voor verkenningsdoeleinden werd tijdens Cold Response voor het eerst gewerkt.
Daarnaast is er een very shallow water diving team, dat zich toelegt op het ruimen van mijnen in kustwateren. 400 Geneeskundige Compagnie van de Koninklijke Landmacht levert een geneeskundige eenheid, als Role 2 Afloat-ziekenhuis.