Sla over en ga naar de inhoud
Illustratie van helikopters

In-Formatie

11 min

Jopke Rozenberg-van Lisdonk

In Memoriam

Op 11 juli overleed korporaal Jerry Woesthoff. Hij was in opleiding als onderofficier metaalbewerking op het Royal Air Education and Training Center. Woesthoff werd 23 jaar.

Op 18 juli overleed luitenant-kolonel Marens Hoop. Hij was werkzaam als Adjudant-Luchtmachtattaché en verwervingsofficier op de Nederlandse ambassade in Washington D.C. (Verenigde Staten). Hoop werd 48 jaar.

Op 21 juli overleed majoor Wilko ter Horst-Delstra. Hij was als officier communicatie werkzaam als kenniswerker bij het opleidingscentrum van het Communicatie & Engagement Commando van de Koninklijke Landmacht. Ter Horst-Delstra werd 62 jaar.

Foto’s: Rob Gieling

Nieuwe Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht

Viceadmiraal Ad van de Sande is sinds 1 juli de nieuwe Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht (IGK). Hij volgt zijn ranggenoot Boudewijn Boots op die met functioneel leeftijdsontslag gaat. Die werd bij zijn afscheid onderscheiden met het Ereteken voor Verdienste in Goud. De functie-overdracht vond plaats op het Hilversumse landgoed ‘de Zwaluwenberg’ waar de IGK zetelt.

Van de Sande is in zijn nieuwe functie ook Inspecteur der Veteranen en Inspecteur der Reservisten. De IGK heeft een onafhankelijke positie binnen de militaire organisatie, vergelijkbaar met de ombudsman. Hij adviseert de minister over alle vraagstukken die de krijgsmacht raken. Verder kan iedere (voormalige) defensiemedewerker of zijn of haar relatie een beroep doen op de IGK. Vaak gaat het om zaken waarbij een oplossing via de normale weg niet naar volle tevredenheid is afgehandeld.

Foto: Sjoerd van der Hucht

Nieuwe Commandant Koninklijke Marechaussee

Luitenant-generaal Roger Costongs is vanaf 27 augustus de nieuwe Commandant Koninklijke Marechaussee.

Hij volgt ranggenoot Annelore Roelofs op, die met pensioen gaat.

Foto’s: Defensie

Commando-overdrachten

Majoor Sanne Schilder nam op 8 juli het commando over het 121 CLRS-opleidingssquadron op de Koninklijke Militaire Academie over van ranggenoot Tijn Duijnhouwer.

Schilder bekleedde hiervoor een tijdelijke plaatsing op de Bestuursstaf in Den Haag. Daarvoor was zij Majoor-Adjudant van de Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten. Duijnhouwer is bevorderd tot luitenant-kolonel en vervolgt zijn loopbaan als A1 Hoofd Human Resources van het Air Mobility Command.

Foto’s: 302 Squadron

Op Fort Hood in Texas (Verenigde Staten) vond op 23 juli de commando-overdracht van het 302 Squadron plaats. Daarbij nam luitenant-kolonel Ben ‘Yoyo’ Muscus het commando over van ranggenoot Wilko ‘Metro’ de Waard.

Muscus was hiervoor Hoofd Operatien bij het Defensie Helikopter Commando (DHC). De Waard vervolgt zijn loopbaan als Deputy Chief of Staff Plans bij het DHC.

Foto: Tekorey Watkins

Op Luke Air Force Base (AFB) in Arizona (Verenigde Staten) vond op 14 augustus de commando-overdracht plaats van het Nederlands Opleidingsdetachement F-35 (NODF-35). Dat is ondergebracht bij het Amerikaanse 308th Fighter Squadron (FS). Luitenant-kolonel Toon ‘Kliko’ van de Graaf nam de leiding over van ranggenoot Joost ‘Niki’ Luijsterburg.

Van de Graaf was hiervoor Commandant 323 Air Combat Development Squadron, het kenniscentrum van het Air Combat Command. Luijsterburg vervolgt zijn loopbaan als vlieginstructeur F-35 bij 308th FS op Luke AFB.

Foto: sergeant Jasper Verolme

Arbeidsvoorwaardenakkoord 2026 – 2028

Staatssecretaris Derk Boswijk en vertegenwoordigers van de vakbonden zetten op 17 juli hun handtekeningen onder het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord van Defensie. Dat gaat per 1 september in en zal gelden tot 1 september 2028.

Defensiepersoneel krijgt vanaf 1 september 6,5% meer loon. Met ingang van 1 januari 2028 stijgt het salaris nog eens met 2%. Enkele andere verbeteringen zijn een inkomensverhoging voor militairen in opleiding en dat het mogelijk wordt om langer door te werken voor beroepsmilitairen.

Alle (nieuwe) arbeidsvoorwaarden zijn te vinden op intranet op de startpagina P&O.

Foto: Defensie

Uitgifte nieuwe kleding verschuift naar begin 2027

Militairen krijgen hun nieuwe gevechtskleding vanaf begin 2027 in plaats vanaf september 2026. In overleg met de defensieonderdelen is besloten om de uitgifte van het Defensie Operationeel Kleding Systeem (DOKS) te starten als de basispakketten voor de militairen compleet zijn. Dit voorkomt dat militairen kleding op nalevering krijgen.

Extreem warm weer zorgde voor problemen met de stroom bij de fabriek in Tunesië, die daardoor een tijd niet kon produceren. Belangrijke kledingstukken, zoals de gevechtsjas en de gevechtsbroek, kwamen hierdoor niet binnen. Er is nu niet genoeg kleding in alle maten op voorraad om op 1 september te beginnen met het verstrekken. Als dat toch zou gebeuren, krijgen militairen niet al hun kleding tegelijk. De komende maanden wordt voorraad opgebouwd, waardoor straks het eerste basispakket compleet kan worden uitgegeven.

DOKS is een defensiebreed meerlagen kledingsysteem dat aansluit op de huidige uitrusting. Het systeem heeft een zeer uitgebreide maatvoering. DOKS moet namelijk iedere militair passen, ongeacht lichaamstype of geslacht. Bij de nieuwe kleding staan bescherming, functionaliteit, individuele veiligheid en draagcomfort centraal. Defensie stelt er dan ook hoge eisen aan en was zelf betrokken bij de ontwikkeling.

Foto’s: KLu

Amerikanen ontvangen Nederlands ereteken

Twee Amerikaanse collega’s ontvingen op 11 juni het Ereteken voor Verdienste in Brons. Zij kregen het eremetaal uit handen van Plaatsvervangend Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten generaal-majoor Robert Adang. Dat gebeurde op de Luchtmachttoren in Breda in het bijzijn van de Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten en Commandant Defensie Helikopter Commando (DHC).

Commandant 166th Aviation Brigade colonel Kacie M. Lee en voormalig programmamanager van het Nederlandse trainingsprogramma lieutenant colonel (retired) Keith R. Rautter hebben zich jarenlang op uitzonderlijke wijze ingezet voor het trainingsprogramma op Fort Hood in Texas (Verenigde Staten). Crews van het DHC en 11 Luchtmobiele Brigade oefenen daar hun inzet met Apaches en Chinooks. Het Nederlandse 302 Squadron maakt deel uit van 166th Aviation Brigade. De internationale samenwerking vormt al jarenlang een onmisbare pijler in het succes van het squadron.

Foto: KLu

Erkenning voor CLRS-personeel

Collega’s die zich inzetten voor de ondersteuning van Oekraïne ontvingen op 13 augustus het herinneringsembleem ‘Militaire steun aan de Oekraïense strijdkrachten’. Aansluitend kregen specialisten op het gebied van Electromagnetic Warfare (EW) het EW-insigne uitgereikt. Plaatsvervangend Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten generaal-majoor Robert Adang reikte de onderscheidingen uit.

Deze zomer kreeg opnieuw een groep collega’s het herinneringsembleem ‘Militaire steun aan de Oekraïense strijdkrachten’. Vanuit verschillende functies en locaties zetten zij zich onder meer in op het gebied van logistiek, opleidingen, trainingen, internationale samenwerking en specialistische expertise. Adang sprak zijn waardering uit voor de professionaliteit en betrokkenheid van de collega’s en de steun van hun thuisfront.

Dezelfde dag ontvingen 17 EW-specialisten het EW-insigne. In totaal komen zeker 25 collega’s binnen het CLRS in aanmerking voor deze erkenning. Hoofd National Air and Space Operations Center commodore Jeroen van Bruchem benadrukte het belang van het EW-vakgebied waarin techniek, informatie en operationele effecten samenkomen. Het vermogen om het elektromagnetisch spectrum te begrijpen, te beïnvloeden en te benutten vraagt om specialistische kennis en voortdurende ontwikkeling. De expertise van de EW-collega’s is essentieel voor het succes en de veiligheid van militaire operaties.

Foto’s: sergeant-majoor Jan Dijkstra

Premier maakt kennis met luchtmacht op Vliegbasis Leeuwarden

Minister-president Rob Jetten was op 9 juli te gast op Vliegbasis Leeuwarden. Naast een luchtmachtbrede briefing, kreeg hij een inkijkje in de Weapons Instructor Course (WIC). Dat is de hoogste tactische opleiding voor gevechtsvliegers en specialisten uit andere operationele dienstvakken van de luchtmachten van Denemarken, Nederland en Noorwegen. Tijdens zijn bezoek aan de vliegbasis ging het onder meer over het belang van afschrikking bij toekomstige conflicten. Ook de samenwerking binnen de NAVO kwam aan bod.

De premier sprak met militairen en zag de F-35 en MQ-9 Reaper van dichtbij. “Heel goed om met eigen ogen te zien wat onze luchtmacht allemaal doet en kan en hoe deze elke dag wordt ingezet”, aldus Jetten. “Defensie kost veel geld, maar het is het absoluut waard. Niet alleen om Nederland te bewaken en beveiligen, maar ook de oostflank van het Europese grondgebied. Onze kleine maar sterke luchtmacht speelt onder meer met de F-35 een cruciale rol voor het hele NAVO-bondgenootschap.”

Foto: Ministerie van Buitenlandse Zaken

Minister van Buitenlandse Zaken bezoekt Vliegbasis Volkel

Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen bracht op 9 juli een werkbezoek aan Vliegbasis Volkel. De Nederlandse bijdrage aan de nucleaire afschrikking van de NAVO stond daarbij centraal.

Tijdens het bezoek werd de minister geïnformeerd over NAVO’s nucleaire afschrikking en actuele beleidsontwikkelingen. Het bezoek onderstreepte het belang van de dagelijkse inzet van alle medewerkers die bijdragen aan de veiligheid van Nederland en onze bondgenoten.

De nucleaire afschrikking van de NAVO is een essentieel onderdeel van de veiligheid van het bondgenootschap. Het fundamentele doel van deze capaciteit is het bewaren van vrede, het voorkomen van dwang en het afschrikken van agressie. Geloofwaardige afschrikking draagt daarmee bij aan stabiliteit en veiligheid binnen het trans-Atlantische gebied. Nederland neemt hierin zijn verantwoordelijkheid. Vanuit Vliegbasis Volkel levert een Nederlands F-35-squadron een belangrijke bijdrage aan de uitvoering van de NAVO-nucleaire missie.

Foto’s: Mark van Stokkum (Studio 38c)

Herdenking Herculesramp

Op 15 juli 2026 kwamen nabestaanden, overlevenden, betrokkenen en vertegenwoordigers van Defensie, Nederland en België samen op Vliegbasis Eindhoven om de Herculesramp van dertig jaar geleden te herdenken. Daar werd stilgestaan bij de 34 personen die omkwamen en bij iedereen wiens leven door deze gebeurtenis voorgoed veranderde. Ook in Modena in Italië vond een herdenking plaats ter nagedachtenis aan de slachtoffers en de bijzondere band die de stad heeft met het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht.

De herdenkingsceremonie vond plaats bij het monument op Vliegbasis Eindhoven, naast de baan waar de Hercules dertig jaar geleden verongelukte. Aan boord bevonden zich Belgische bemanningsleden en leden van het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht. Zeven van de 41 inzittenden overleefden de ramp.

Tijdens de herdenking werden de namen van de 34 overledenen uitgesproken en was er ruimte voor muziek, verhalen en stilte. Muziek had daarbij een bijzondere betekenis. Voor de toenmalige leden van het fanfarekorps was muziek een manier om verbinding te maken. Tijdens de herdenking bracht muziek opnieuw mensen samen.

De Herculesramp heeft niet alleen een diepe verbondenheid met Nederland en België, maar ook met Modena in Italië. In de dagen voorafgaand aan de ramp verbleef het fanfarekorps in deze Italiaanse stad voor een muziekfestival. Het was het laatste optreden van het korps voordat de ramp plaatsvond.

Lees ook het artikel in de Defensiekrant (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) over de herdenking.

Foto’s: sergeant-majoor Aaron Zwaal

Slachtoffers Japanse onderdrukking Tweede Wereldoorlog herdacht

Bij het Indisch Monument in Den Haag is op 15 augustus stilgestaan bij de capitulatie van Japan. Met de Japanse overgave kwam op die dag in 1945 een definitief einde aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden. Tijdens de ceremonie zijn alle burger- en militaire slachtoffers van de Japanse onderdrukking herdacht. Het Orkest Koninklijke Luchtmacht zorgde voor de muzikale omlijsting.

Premier Rob Jetten en minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk legden namens de ministerraad een krans bij het monument. Commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim vertegenwoordigde Defensie. Plaatsvervangend Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten generaal-majoor Robert Adang was er namens de luchtmacht. De ceremonie werd afgesloten met een defilé langs het Indisch Monument.

Ook op Landgoed Bronbeek zijn de slachtoffers herdacht. Alle veteranen, bewoners, het personeel en de vrijwilligers van Bronbeek droegen de Melati-speld, de Indische jasmijn. Dat deden ze als symbool van respect, betrokkenheid en medeleven.

Vanuit Bronbeek waren ook enkele veteranen aanwezig in Den Haag. Op het Ereveld Loenen was eveneens een afvaardiging bij de Zeven Indische Kruizen. Verder was een aantal veteranen in Arnhem in Park Sacre Coeur, waar ook aandacht is besteed aan de capitulatie van 81 jaar geleden.

Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands–Indië zaten zo’n 100.000 Nederlanders vier jaar onder erbarmelijke omstandigheden vast in interneringskampen of voerden dwangarbeid uit. 13.000 van hen kwamen om. Onder anderen ter nagedachtenis aan hen onthulde koningin Beatrix in 1988 het Indisch Monument. Het bestaat uit zeventien bronzen beelden, een kaart van Indië en de tekst “De geest overwint”.

Foto: Defensie

Prinses Amalia sluit periode bij luchtmacht af

Prinses Amalia heeft begin juli haar opdracht afgerond als militair werkstudent bij de Koninklijke Luchtmacht. Na de zomer vervolgt zij haar traject binnen Defensity College, maar dan bij de Koninklijke Marine. Daarmee zet zij haar kennismaking voort met verschillende defensieonderdelen.

Ook de werkzaamheden bij de luchtmacht maakten deel uit van het Defensity College-programma. Studenten combineren daarin hun studie met een inhoudelijke bijbaan bij Defensie. Het programma bestaat uit verschillende werkplekken, opleidingen en evenementen. Met de activiteiten draagt het trainingstraject bij aan de persoonlijke, professionele en militaire ontwikkeling van de werkstudent. Voor de Prinses van Oranje begon dat traject bij de Bestuursstaf in Den Haag. Ook volgde zij de Algemene Militaire Opleiding (AMO).

Foto’s: KLu

Partnerschap 710 Squadron met Netherlands Air Cadets

710 Air Command and Control Squadron ging op 2 juli een partnerschap aan met de Netherlands Air Cadets (NLAC). Dat is een van de afdelingen van de Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Luchtmacht (KNVOL). 710 Squadron volgt hiermee het voorbeeld van andere luchtmachteenheden die partner zijn met een van de KNVOL-afdelingen (regio’s) in het land. Commandant 710 Squadron luitenant-kolonel Stuart Lorraine en voorzitter NLAC overste b.d. Hans Goedings zetten beiden hun handtekening onder de overeenkomst.

Daarin staat: ‘Door deze band geeft Defensie inzicht in wat er gebeurt en leeft binnen de luchtmacht, in het bijzonder bij 710 squadron. Deze band versterkt de ambassadeursrol van de KNVOL/NLAC, ter ondersteuning van de maatschappelijke betekenis van de Koninklijke Luchtmacht. Tenslotte biedt de verbintenis de squadronleden en de leden van de NLAC de mogelijkheid om hun blik te verbreden, zo nodig wervende activiteiten te ontplooien’. In Garderen zijn de air cadets meer dan welkom en zullen nieuwe bezoeken worden gepland om de onderlinge band te versterken.

Foto's: sergeant-majoors Hilbert Buter en Barend Westerveld

ASC-detachement wint 4Daagse vaantje

Zo’n 6.000 militairen finishten op 24 juli bij de 108e editie van de Nijmeegse 4Daagse. Ze waren afkomstig uit 37 landen. Onder hen ongeveer 2.500 Nederlanders. Binnen het Commando Lucht- en Ruimtestrijdkrachten sleepte het detachement van het Air Support Command dit jaar het ‘vaantje’ in de wacht.

Jaarlijks wint binnen ieder operationeel commando een detachement het zogenoemde ‘vaantje’. Deze eervolle prijs is voor het detachement dat het meest gedisciplineerd loopt en de vaardigheden van het marcheren het best beheerst. Behalve militair- liep ook burgerpersoneel mee.

Foto's: sergeant-majoor Maartje Roos

Defensie op Canal Parade

Zo’n honderd militairen, burgermedewerkers en buitenlandse gasten stonden dit jaar op het defensievaartuig op de Canal Parade. Defensie voer voor de vijftiende keer mee. De botenparade op 1 augustus vormde het hoogtepunt van WorldPride Amsterdam, dat voor het eerst in de geschiedenis door de hoofdstad is georganiseerd. Het thema was ‘Unity’, wat staat voor eenheid, verbondenheid en de strijd voor gelijke rechten voor de lhbtiq-gemeenschap wereldwijd.

Ook defensieminister Dilan Yeşilgöz-Zegerius was aan boord. “Wie zichzelf kan zijn, is een betere militair of burgermedewerker”, aldus Yeşilgöz. “Wie zich veilig voelt bij collega's, staat er ook als het spannend wordt. Zo simpel is het. En zo serieus is het.”

Twee dagen voor de vaart werd de Military Pride Conference op het Marine Etablissement Amsterdam gehouden. Commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim sprak daar via een videoboodschap. “Wij staan voor vrijheid. Dat geldt ook voor de vrijheid om jezelf te zijn. Diverse teams zijn sterker en beter in staat om hun land te verdedigen”.

In 1974 was Nederland het eerste land ter wereld dat het verbod ophief voor homo's om te dienen in de krijgsmacht. In 1987 richtten officieren de Stichting Homoseksualiteit en Krijgsmacht (SHK) op: het oudste netwerk van zijn soort ter wereld. Het netwerk staat inmiddels open voor de hele LHBTIQ+ gemeenschap. Yeşilgöz: “Nederland heeft iets om door te geven. Iets waar hard voor gestreden is en dat je moet blijven verdedigen.”

5 oktober Veteranendag Koninklijke Luchtmacht

De Koninklijke Luchtmacht eert jaarlijks zijn veteranen op een eigen veteranendag. De 32ste editie daarvan vindt plaats op 5 oktober 2026, in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.

Aanmelden hiervoor kan nog tot en met 6 september en doe je eenvoudig op de site van het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi), via je persoonlijke omgeving op ‘Mijn NLVi’. Na inloggen, vind je onder het kopje ‘Evenementen’ de ‘Veteranendag Koninklijke Luchtmacht’. Het e-mailadres waarmee je inlogt, moet bij het NLVi zijn geregistreerd. Vanwege de nieuwe NLVi-website moet je dat eenmalig opnieuw doen en een nieuw wachtwoord aanmaken.

Na aanmelding krijg je uiterlijk één week voor de veteranendag alle benodigde informatie thuis. Voor vragen over of hulp bij je aanmelding, kun je telefonisch contact opnemen met het Veteranenloket op 088-334 0000. Kijk voor meer informatie ook op de site van het Nederlands Veteraneninstituut.

de Vliegende Hollander

Editie 07 2026