Knallen met Apaches

Vier Apache AH64D/E-gevechtshelikopters cirkelen dreigend om oefenterrein De Haar bij het TT-circuit in Assen. In het veld zorgen historische voertuigen van de Stichting Mobiele Artillerie (SMA) voor een flink kabaal als ze aan de radar en wapens van de helikopters proberen te ontkomen. “Oefenen is hier niet alleen realistischer in dit scenario, maar levert ook minder geluidshinder op in dit dunner bevolkte gebied”, zegt leider der oefening kapitein Stein.
 
Doel is om een realistisch scenario te beoefenen in een hoofdtaak-1-setting. “En dan wil je minimaal vier Apaches in de lucht hebben”, meldt de kapitein, ook de bedenker van het scenario. De oefening draait dus om een grootschalig conflict in het hoogste geweldsspectrum. “Daarvoor zijn Havelte en De Haar met hun open vlaktes beter geschikt dan de bossen. Bovendien hebben we in Brabant rekening te houden met de drukke vliegbewegingen rond Eindhoven Airport. Die zijn hier minder."

De komst van de Apaches is bepaald niet onopgemerkt gebleven. De plaatselijke en regionale nieuwsmedia hebben uitgebreid aandacht besteed aan de oefening, die onder de naam Centaur Lance op het programma staat van 301 Squadron uit Gilze-Rijen. Het kan dus bijna niemand hebben verrast.  
 
‘Spotter’ Bert Schutrups, gekleed in een militair ogend pak, is die publiciteit in de Asser Courant niet ontgaan. “Machtig mooi, we staan hier al twee dagen”, zegt de pensionado. Hij hoopt een glimp op te vangen van de helikopters, maar die blijven wijselijk achter een rij bomen hangen om te voorkomen dat ze een te gemakkelijk doel zijn voor de pantserrups tegen luchtdoelen (PRTL, beter bekend als Pruttel) of de gesimuleerde anti-luchtdoelwapens (manpads) op de grond. 

Maar Bert geniet al van het ‘geweld’ van een aloude Leopard-1 gevechtstank, de PRTL en een OT-64 Skot pantserwagen. De ‘oudjes’ fungeren als oefendoelen en raggen ‘als een malle’ over het oefenterrein. “Ja, we komen graag als we worden gevraagd om een oefening te ondersteunen”, zegt PRTL-chauffeur en vrijwilliger bij Stichting Mobiele Artillerie (SMA) Pieter lachend. 

Nu bepaalt de oefenleider nog welke doelen zijn uitgeschakeld, maar er komt mogelijk een elektronisch systeem aan dat zowel het bestoken van de doelen als van de Apaches registreert. De oefeningen worden daardoor nog veel realistischer. Een stapje in die richting is al aanwezig op De Haar, in de vorm van het WESS-systeem (Weapon Effect Signature Simulator). Dit bootst het afschieten van grond-luchtraketten door manpads als de Stinger na, compleet met een rookpluim. “Zo ziet de bemanning van de Apache daadwerkelijk dat ze worden aangegrepen”, legt rode baret sergeant-majoor (Luchtmobiele Brigade) Patrick uit. 
 

Spotter Bert is trouwens bij lange na niet de enige aandachtige toeschouwer bij de locaties waar Centaur Lance plaats heeft. In Assen krijgen studenten Veiligheid en Vakmanschap (VeVa) van het ROC Twente op gepaste afstand een mooi cadeau voor hun bezoek aan School Noord. “Toeval, maar wel een heel mooie plus voor de leerlingen, dit vinden ze echt heel cool”, zegt instructeur sergeant-1 Dennis.  

In het veld naast de Johannes Postkazerne is een FARP (Forward Arming and Refueling Point) ingericht. De zogenoemde POLTRA-crew van 931 Squadron zorgt voor de levering van alle brandstoffen, oliën, smeermiddelen en bewapening die tijdens de oefening nodig zijn voor de Apaches.
 
“We zitten gewoon in het scenario en worden ook aangevallen. We moeten dus onder lastige omstandigheden de vliegtuigen van wapens en peut voorzien”, legt korporaal Ruben op een rustmoment uit. “Echt, dit soort oefeningen vind ik prachtig. Lekker in het veld, een mooie afwisseling met het werk op Gilze-Rijen”, vult korporaal Maurice aan. Als oud-infanterist bij de landmacht is hij wel wat gewend. “Maar dit zijn voor iedereen heel goede en waardevolle trainingsmomenten.”