Kapitein Riemer Witteveen
Sergeant Gregory Fréni
Meekijken bij Herstel in Noorwegen
Alles kan kapot, dat weten ze bij het hersteldetachement van 43 Gemechaniseerde Brigade als geen ander. In Noorwegen maakte een afvaardiging van 21 man lange dagen om ervoor te zorgen dat een recente oefening aldaar volgens planning kon verlopen. “We gaan door tot het klaar is. Die jongens moeten gewoon kunnen oefenen.”
Even buiten Rena, aan de rand van het oefenterrein, ligt een kazerne van de Noren. Uit een van de grote werkplaatsen klinkt Hollandse muziek uit een grote speaker. Binnen staan twee CV90’s op grote hydraulische stempels. Bij het ene infanteriegevechtsvoertuig staat de motor ernaast, het andere krijgt nieuwe rubber bandtracks (RBT’s). Buiten trekt een heftruck zo'n nieuwe, 793 kilo wegende bandtrack van een pallet en legt deze neer op een langwerpige kar. Hier komt iets meer bij kijken dan je auto langs brengen bij een garage voor een snelle wissel van winter- naar zomerbanden.
Door het ijs
Buiten, eenzaam onder een afdakje, staat nog een CV90. “Die is door het ijs gezakt”, vertelt sergeant-majoor Erwin, halcommandant van het hersteldetachement. Het infanteriegevechtsvoertuig reed over het ijs achter twee andere CV90’s aan. De eerste twee kwamen droog over, maar de derde haalde het niet. Met man en macht is vervolgens geprobeerd de CV90 los te krijgen, maar zonder succes. Een bergingstank bood uiteindelijk de oplossing en leverde de CV90 af bij Herstel.
Een van de CV90’s was door het ijs gezakt.
Klaar terwijl u wacht
Herstel maakt onder alle omstandigheden verschillende voertuigen weer operationeel. Denk aan Fenneks, Boxers en vooral de CV90, die een grote rol heeft tijdens deze oefening onder winterse omstandigheden. “Vlak na aankomst hebben we nog een versnellingsbak van een CV90 vervangen. Het is vooral routinematig onderhoud.” Klaar terwijl u wacht is zelfs mogelijk, maar dat geldt niet voor elke klus, legt Erwin uit. “Een nieuw wiel voor een Fennek is zo geregeld, maar een nieuwe RBT is andere koek.”
Alles moet weer rijdend de werkplaats uit
In de werkplaats staan twee CV90’s gebroederlijk naast elkaar. Bij de een staat de motor ernaast vanwege een lekkage in het koelvloeistofsysteem. Bij het testen ontdekken de monteurs nog een lekkende pakking. De oplossing is niet ingewikkeld, maar door het ontwerp van de CV90 moet wel de hele motor eruit. “Een nieuwe pakking en gaan!”, vertelt sergeant der eerste klasse Douwe.
De sergeant-1 geeft leiding aan een groep binnen de werkplaats en kan zich geen leukere baan voorstellen. “Het is mooi werk, anders dan anders. Je werkt vaak tot laat door om de spullen weer voor elkaar te krijgen. Het moet allemaal rijdend de werkplaats weer uit.”
Hydraulische vijzels houden de CV90 mooi op zijn plek.
Vloerverwarming
Douwe is zeer te spreken over de faciliteiten die de Noren aanbieden. “Ik ben blij met deze werkplaats, zo zouden wij ze ook moeten hebben.” Douwe wijst naar de hydraulische vijzels waar de CV90’s op staan. “Dit werkt fantastisch. Die vijzels verdwijnen helemaal in de vloer. In Nederland moeten we de CV90 kant voor kant omhoog krikken, om op bokken te kunnen zetten.”
Maar Douwes loftuiting houdt niet op bij de vijzels. “Wanneer het onderstel net niet schoon genoeg is voor een bepaalde klus, hangt hier per baan een hogedrukspuit om het vuil weg te spuiten. De vloer loopt af naar gootjes en die voeren de troep naar een afvalscheider. Daar worden water, olie en andere zaken van elkaar gescheiden. Er is zelfs vloerverwarming! In Nederland kunnen we ons gereedschap al amper kwijt.” Douwe lacht, maar hij meent het.
Een rubberen bandtrack weegt bijna achthonderd kilo. Een heftruck biedt uitkomst.
Rupsbandje vervangen
De Nederlandse militairen leren in Rena rijden in de sneeuw en anticiperen op wat er onder ligt. Maar de sneeuw en kou zorgen ook voor een nieuwe dimensie voor het hersteldetachement, zegt sergeant-majoor Erwin. “Onderhoud tijdens winterse omstandigheden is anders dan we gewend zijn in Nederland. Condens wordt bijvoorbeeld ijs als je niet oplet.”
Buiten de loods haalt een heftruck een nieuwe, bijna achthonderd kilo zware rubberen bandtrack op. De oude is tot op de draad versleten, laat sergeant Douwe zien. Hoe lang deze RBT’s mee kunnen, hangt erg af van het oefenterrein waarop gereden wordt. Duur zijn ze in ieder geval. “Ze kosten 40.000 euro”, vertelt Douwe. “Met drie man kost het vervangen drie tot vier uur per track.”
Met warme sentimenten en nostalgie kijken de ervaren lieden in de werkplaats terug naar de tijd van stalen bandtracks. “Die konden ze tenminste zelf vervangen,” vertelt de sergeant-1. “Maar staal reed veel minder comfortabel en gaf meer storingen in de elektronica door de trillingen.”
Het vervangen van een RBT kost drie tot vier uur.
Géén 9 tot 5
Net als in de hele techniekbranche, is er ook bij Defensie een tekort aan monteurs. “Wij vissen in dezelfde vijver”, vertelt sergeant-majoor Erwin. “We missen hier onderofficieren. Maar de jeugd wil tegenwoordig snel en makkelijk geld verdienen. Die willen niet zo graag in tenten slapen, maar onze mensen vinden dat juist fantastisch.”
Wat het werk bij 43 Herstelcompagnie zo mooi maakt, weet Erwin bondig samen te vatten: “Waar wij mee werken is groot, groen en onverzekerd. Dat maak je niet mee in de burgermaatschappij.” Sergeant-1 Douwe sluit zich erbij aan. “In de burgermaatschappij zit je van 9 tot 5 in dezelfde werkplaats. Wij werken de hele nacht door als het moet. Zodat de gebruikers kunnen oefenen.”
De JBL-speaker gaat weer aan. “Niet weer 'Conny is mijn pony'!”, roept een van de monteurs snel. De anderen lachen. De monteur krijgt zijn zin: de keuze valt op stevig gebonk.
De omstandigheden hebben ook invloed op het werk van Herstel.
Band met het voertuig
Hoe leuk sergeant-1 Douwe zijn werk ook vindt, onderhoud begint bij de manschappen die met zorg en aandacht met de voertuigen omgaan. Dat is lastig aan te leren als die maar kort op hun functie zitten. Douwe: “We willen capabele lui, maar de doorstroom is te snel en zo krijg je geen band met het voertuig. Ik snap het wel, want iedereen wil doorstromen. Maar als je langer in het voertuig zit, heb je meer kennis ervan en krijg je er een band mee. Dat zorgt ook voor minder problemen, omdat ze er zorgvuldiger mee omgaan. Een Apache-vlieger zit ook niet maar drie jaar achter de stuurknuppel.”
Een Apache-vlieger zit ook langer dan drie jaar achter de knuppel
Stevige evaluatie
Na het nodige duw- en trekwerk zit de nieuwe RBT erom. Douwe is niet ontevreden, maar kondigt wel een stevige evaluatie aan: “Dit kan sneller en efficiënter. Ze zien het grotere geheel nog niet altijd, maar dat komt nog wel.” De nieuwe track betekent wel dat de CV90 morgen weer kilometers kan vreten door de Noorse sneeuw.
Maar dat is niet alles. Plots vult de ruimte zich met het gebrul van de 850 paardjes in de Scania V8 van de andere CV90. Ook daar is progressie geboekt. De nieuwe pakking zit erop en de lekkages zijn verholpen. De motor kan weer terug de CV90 in. Máár, dat is een klus voor morgen.