Oud-militair zet verlies om in kracht 

Eerste luitenant buiten dienst Ton Monster heeft gistermiddag de Witte Anjer Prijs van het Nationaal Comité Veteranendag ontvangen. Dit jaar staat die prijs in het teken van een vaak onderbelicht deel van de veteranengemeenschap: het thuisfront.  

De oud-militair van 11 Luchtmobiele Brigade onderhoudt onder meer contact met nabestaanden van gesneuvelde militairen. Daarnaast zette hij verschillende projecten op om veteranen die zijn vastgelopen in het leven een zinvolle dagbesteding te geven. Monster verloor tijdens uitzendingen in Irak, Afghanistan en Mali vijf collega’s. In plaats van zich terug te trekken, koos hij ervoor om anderen te steunen.  

"Het liefst had ik de familie van de gesneuvelde collega’s niet gekend. Dan hadden ze nog geleefd”, sprak hij na de uitreiking. Het deed daarbij een oproep: “Als je mensen fysiek of mentaal beschadigd terugkomen, moet je zorg voor hen houden.”  

Vorig jaar ontving de oud-militair al een koninklijke onderscheiding voor zijn werk uit handen van de toenmalige minister van Defensie, Ruben Brekelmans. 

Sinds 2018 reikt het Nationaal Comité Veteranendag jaarlijks de Witte Anjer Prijs uit aan mensen die een bijzondere rol spelen in het leven van veteranen en hun thuisfront. De Witte Anjer, de bloem die prins Bernhard altijd op zijn revers droeg, staat symbool voor waardering en erkenning. Ook vorig jaar ging de prijs naar een organisatie binnen de Luchtmobiele Brigade, de Draagploeg Veteranen Luchtmobiele Brigade (DVLMB).  

“De DVLMB feliciteert Ton van harte; een geweldige collega en waardig opvolger”, laat sergeant-majoor Patrick de Groot weten. “Voor ons is de Witte Anjer Prijs een bewijs dat wat we voor veteranen doen, gezien en gewaardeerd wordt. Dat is voor ons een mooie erkenning.” 

Dit jaar lag de focus op het thuisfront – partners, familieleden, mantelzorgers en anderen die veteranen steunen. Een vaak onderbelicht onderdeel. De 24 genomineerden, voorgedragen door de Commissarissen van de Koning in alle twaalf provincies, werden geëerd in het statige Hotel des Indes in Den Haag. De jury bestond uit voorzitter Angelien Eijsink (oud-Kamerlid PvdA), luitenant-generaal buiten dienst Leo Beulen, Sterre van den Boogaard en Ruben Lindenhovius (winnaars 2023), en Marieke van Schijndel (voorzitter Vfonds). Zij kozen unaniem Ton Monster als winnaar van de Witte Anjer Prijs. 

“Maar hier zitten 24 pareltjes”, verwoordde juryvoorzitter Eijsink. “Ze hebben een overeenkomst: ze zijn zo begaan met het lot van anderen, dat ze verrast waren door de nominatie.” 

De betrokkenheid van Ton Monster bij veteranen is zeer veelzijdig. Hij bezoekt nabestaanden op sterfdagen van hun geliefden en organiseert financiële steun voor wie het nodig heeft. Samen met adjudant Pascal Jonker, eveneens genomineerd, transformeerde hij het kerkje naast Huize Oud Vrijland in Schaarsbergen tot een veilige haven voor veteranen. Daarvan maakt ook de vorig jaar geroemde Draagploeg Veteranen Luchtmobiele Brigade gebruik.  

Verder is door hen onder meer een winkeltje hebbedingen van luchtmobiel geopend, kunnen veteranen fietsen repareren en onderhouden de oud-militairen het landgoed. "Als onze oud-collega’s er eenmaal weer zijn, voelt dat als thuiskomen", vertelt Monster. "Ik hoor van hun kinderen: ‘Pa is weer vrolijk.’" 

Monsters inzet gaat verder dan alleen praktische hulp. Hij regelt onderscheidingen, medailles en zogenoemde memory shadow boxes voor nabestaanden, zodat herinneringen tastbaar blijven. "Niet ik, maar die kerels en vrouwen moeten in de belangstelling staan". benadrukt hij. Zijn werk is nooit klaar: de telefoon staat altijd aan, en als een veteraan in nood is, schroomt hij niet om ’s nachts in actie te komen. “Maar Pascal, mijn maat, verdient deze eer net zo goed”, reageert hij op de loftuitingen. 

Het kunstwerk dat dit jaar aan Ton Monster werd uitgereikt, is ontworpen door Yvonne Beelen van Studio Ytopia. Beelen, gespecialiseerd in porselein, creëerde een sculptuur geïnspireerd op het verhaal van Brigitte Koopman, een vrouwelijke marineveteraan tijdens Operatie Desert Storm. 

Het kunstwerk is niet alleen een trofee, maar ook een verhaal. Een verhaal dat Amy van Son via haar initiatief Helmen Vol Verhalen vertelt. Dit landelijke kunstproject brengt de geschiedenis achter de helmen van veteranen in beeld, en zorgt ervoor dat hun ervaringen niet vergeten worden. Dat is ook waarvoor de Witte Anjer Prijs staat.