Michael Simon
sergeant Wessel Zuijderduin
Het hele jaar bezig met de 4Daagse
De ruim zevenduizend militairen die dit jaar deelnemen aan de Nijmeegse 4Daagse, beginnen en eindigen hun tocht ook nu weer elke dag onder de kenmerkende helm. Die fungeert zoals ieder jaar als poort bij Kamp Heumensoord. De helm, ondersteund door twee laarzen, werd deze week onder grote belangstelling geplaatst bij de ingang. Kamp Heumensoord is ook dit jaar weer het vertrouwde thuishonk voor deelnemers. Maar ook dit jaar, is het net weer even anders.
Ook deze 108e editie lopen de duizenden militairen uit dertig landen 160 kilometer in vier dagen tijd. Een mooie oefening qua uithoudingsvermogen en om zichtbaar te zijn voor het grote publiek. En als de dagelijkse wandeling erop zit, is Kamp Heumensoord het welverdiende rustpunt voor al die militairen. Een herkenningspunt voor hen die hier al vaker kwamen. Maar wel een locatie die ook dit jaar weer enigszins is aangepast.
“Ieder jaar is het weer anders”, zegt bouwmeester adjudant Jeroen Tissen. Hij is voor het tweede jaar op rij verantwoordelijk voor de opbouw van het kamp. “Maar”, zegt hij, terwijl hij om zich heen wijst, “ik denk niet dat het mensen opvalt dat deze tent zeventig centimeter breder is dan vorig jaar.”
In grote lijnen is het kamp altijd hetzelfde qua indeling, maar elk jaar zijn er kleine veranderingen.
In grote lijnen is het kamp altijd wel hetzelfde, qua indeling bijvoorbeeld. Maar elk jaar is er wel iets nieuws. “We hebben voor het eerst in 42 jaar een andere tentenbouwer”, vertelt Tissen. “Dat is vooral voor mij flink aanpoten, want de vorige tentenbouwer wist alles beter dan ikzelf. Die begon met bouwen en dan dacht ik: 'oh ja, dat moet hier'. Nu moet ik die nieuwe tentenbouwer alles zelf uitleggen. Waar moet wat komen te staan en wat de wettelijke afstand is die verplicht is tussen de tenten. Maar ook dat we rekening moeten houden met weggetjes en putten. En wat te denken van stroomkabels en riolering? Het is een enorm terrein, maar de mogelijkheden zijn wel redelijk beperkt qua bouwen."
Defensiejournaal dagelijks live vanaf de 4Daagse
Wat gebeurt er op Kamp Heumensoord? Hoe gaat het eraan toe achter de schermen? En welke verhalen zie je als bezoeker normaal niet?
Het Defensiejournaal doet dit jaar dagelijks live verslag van de Nijmeegse 4Daagse. Vanuit een studio op de Waalkade volgt het journaal het grootste wandelevenement ter wereld, van de eerste tot de laatste meters.
De verslaggevers nemen je mee langs de route, achter de schermen én op plekken waar de meeste bezoekers normaal niet komen. Met reportages, live-verbindingen en bijzondere verhalen laten ze zien wat de 4Daagse zo bijzonder maakt.
Het Defensiejournaal 4Daagse is van maandag 20 tot en met vrijdag 24 juli iedere dag vanaf 17.00 uur live te zien op het YouTube-kanaal van Defensie (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) en via DefensieDichtbij.nl (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) .
Nieuwe helmconstructie
Het behoeft geen betoog dat het opbouwen van Kamp Heumensoord, en alles wat daarbij komt kijken, een monsterklus is. “15 juni zijn we begonnen met opbouwen”, zegt Jeroen. “Precies een maand later waren we klaar.” Met een glimlach overdenkt hij de vraag die hij weleens van collega’s krijgt: ''wat doe je dan de rest van het jaar?" “Nou, geloof me; ik ben het hele jaar bezig met de 4Daagse. Ik zeg het altijd zo: ik moet iedere dag een puzzelstukje vijlen en als we hier dan op 15 juni samenkomen, met een team van zo’n zeventig man, dan moet die hele puzzel in elkaar vallen.”
Voor het eerst in ruim twee decennia wordt gebruikt gemaakt van een nieuwe constructie voor laarzen en helm.
Een van de meest kenmerkende puzzelstukjes is de bekende helm die als ingang van het kamp dient, ondersteund door twee laarzen. Ook daar zit dit jaar vernieuwing in. “We hebben een nieuwe draagconstructie voor de helm”, legt Jeroen uit. “De helm is ooit gemaakt door een vereniging in Dodenwaard. Maar de constructie was een boog en het was nooit de bedoeling dat die 25 jaar in functie zou blijven. Vergeet niet; die helm weegt zo’n drie ton.”
Samen met de technische dienst van het Materieel Logistiek Commando in Leusden heeft Jeroen een nieuwe constructie ontworpen voor de helm. “Daar hebben we heel veel aan gehad. Dit jaar helpen ze ons met de opbouw, vanaf volgend jaar doen we het zelf.”
“De helm weegt zo’n drie ton.”
Routes 4Daagse
Dag één van de 4Daagse wordt ook wel Blauwe Dinsdag genoemd. De wandelaars lopen richting het noorden de Overbetuwe in tussen de Waal en de Rijn. Deze tocht brengt ze door Elst, dat voor de gelegenheid bijna volledig blauw kleurt.
Dag twee, ook wel Roze Woensdag genoemd, brengt de wandelaars westwaarts. Door het Land van Maas en Waal gaat de route door groene polders en over het feestende marktplein van Wijchen. Op de terugweg is het vooral roze dat de klok slaat.
De derde dag is die van de Zevenheuvelen. Wandelaars vetrekken richting het oosten langs water en door bossen totdat de Groesbeekse groene heuvels opdoemen.
Wie dit allemaal tot een goed einde brengt, start op dag vier aan de laatste etappe van de Vierdaagse, de dag van de Via Gladiola. Deze wandeling gaat naar het zuiden en voert deelnemers bij Cuijk over een speciaal neergelegde pontonbrug in de Maas. Dan volgen de laatste kilometers richting de Via Gladiola.
Ceremonieel vertoon
Die helm vormt de toegangspoort tot het kamp en is ook het startpunt van elke wandeldag voor de militairen. Die worden met ceremonieel 'afgestart' door adjudant Jolien Zomerdijk. Zij is CVM-adjudant op Kamp Heumensoord. “CVM staat voor Centrale Verzorging Militairen", legt ze uit. “In mijn rol ben ik voornamelijk bezig met ceremonieel. Zoals de vlaggenparade en iedere ochtend start ik dus bij de helm zesduizend militairen af.”
Het is voor het eerst dat ze dit gaat doen, dus enige zenuwen spelen wel parten. “Er zijn, zeker bij de eerste dag, veel pers en vips aanwezig. Er is per land een native speaker die iets vertelt over het land zelf. Vervolgens zet ik met de liaison officer iedereen in de houding en geef het startschot. Een leuke, eervolle taak.”
De start in 2025.
Trappelen om weg te mogen
Als oud-deelnemer aan de 4Daagse - in 2004 en 2006 - weet Jolien hoe militairen zich voelen aan de start. “Het moet allemaal niet te lang duren”, zegt ze met een glimlach. “Leuk, dat ceremonieel en je wil op een mooie manier starten, maar je staat te trappelen om op weg te mogen. Dus daar ga ik zeker rekening mee houden.”
Door haar ervaring weet de adjudant ook hoe fanatiek sommige detachementen bezig zijn met de ‘vaantjes’. Dat is de officiële groepsprijs voor het meest gedisciplineerde en best verzorgde onderdeel van de marsen. “Als ‘gewone’ militaire loper heb je het al best pittig. Maar die detachementen die voor het vaantje gaan, moeten nóg strakker in de maat lopen, gelijktijdig drinken; het is voor hen nóg een stukje zwaarder.”
Voor militaire detachementen is het nog een stukje zwaarder
Orde, rust en discipline
Behalve voor ceremonies is Jolien op Kamp Heumensoord ook verantwoordelijk voor ‘orde, rust en discipline’, zoals ze zelf aangeeft. “Ik sta altijd in contact met de onderofficieren van alle delegatielanden. Als er iets is, kunnen we dat onderling oplossen. Daarnaast ben ik ook rechterhand van de commandant op het kamp, wat betekent dat ik gevraagd en ongevraagd advies geef en ondersteun waar nodig.”
Het is de eerste keer dat ze deze brede rol op zich neemt. Waar ze het meest naar uitkijkt? “De vlaggenparade op zondag en de herdenking maandag in Groesbeek voor de Canadezen. Dat is natuurlijk niet feestelijk, maar wel heel mooi en belangrijk. Als je het over militaire eer hebt, dan heb je het daarover. Heel eervol om te mogen doen.”
