Sla over en ga naar de inhoud
een monteur werkt aan een grote voertuigmotor

Van 1 leerling naar 150 technici

André Twigt

Thomas van Oorschot

Wervingsplan Technische Dienst haalt ergste druk van de ketel

Voertuigmonteurs zijn en blijven schaars. Zeker nu de gevechtsbrigades uitbreiden en de bewapening uitdijt. Toch is de ergste druk van de ketel. De Technische Dienst (TD) roeide in de afgelopen 8 jaar honderden sleutelaars binnen en momenteel zitten er wéér 150 in de opleiding. “We zijn letterlijk met 1 man begonnen, waarna het balletje begon te rollen”, vertelt stafadjudant bij het Materieellogistiek Commando Land (MatlogCo) Leon van de Laar.

Adjudant Leon van de Laar is een van de gezichten achter het toegepaste wervingsplan.

De landelijke Regionale OpleidingsCentra (ROC) zijn al jaren de toeleverancier voor technisch personeel. Jongeren behalen er hun MBO-diploma Bedrijfsautotechniek, waarna ze aan de slag kunnen bij Defensie. Binnenkomen via dit traject kan nog steeds, maar helaas levert deze route geen grote aantallen monteurs op.

Om de instroom te vergroten, moest er een andere aanpak komen.

Om personeel sneller zelfstandig te maken op een type voertuig wordt de functieopleiding naar voren gehaald.

‘We maken je van onbewust onbekwaam, bewust bekwaam’

Adopteren

De TD identificeerde mogelijkheden binnen de Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL). Dit is een opzet die werken en leren combineert. Commandant MatlogCo brigadegeneraal Mark Bours en majoor Roel Hendriks zagen potentieel in deze manier van organiseren, waarna de kartrekkers van het project de BBL afstemden op de defensiesituatie. Jongeren krijgen eerst een militaire basisopleiding en sleutelen vervolgens 4 dagen per week bij een herstelpeloton, gevolgd door 1 dag theorie op het ROC.

“Om personeel sneller inzetgereed te maken, gaat de MBO-opleiding Bedrijfsautotechniek bij Defensie van 4 naar 3 jaar”, vertelt Van de Laar, die deel uitmaakt van de werkgroep die het project begeleidt. “Sluiten ze het BBL-traject met een diploma af, dan krijgen ze een functieopleiding om zonder toezicht te kunnen werken aan een specifiek type voertuig.”

De landmacht biedt monteurs een dynamische baan en een marktconform salaris.

Extra stimulans

Samen met de ROC’s, brancheorganisatie Innovam, Staf CLAS en recruiters gaat Van de Laar aan de slag. De boodschap is helder: ‘Word militair en behaal je diploma terwijl je werkt.’ Om de nieuwe opzet aantrekkelijk te maken, krijgen instromers naast een dynamische baan salaris, uiteraard een uniform, én maken ze volwaardig deel uit van de militaire organisatie.

“Vooral dat salaris is een stimulans”, weet Van de Laar. Waar leerlingen op het MBO vaak maar een lage stagevergoeding krijgen, verdien je bij Defensie meteen rond de 2.000 euro. “Door die goede arbeidsvoorwaarden begon het balletje te rollen en haalden we serieuze aantallen binnen.”

Soldaat-2 Jayden Krul sleutelt graag aan Bushmasters.

Voldoende leermeesters

Al snel bleek dat het succes van de opleiding niet alleen afhangt van het aantal geworven leerlingen. Er moesten ook voldoende leermeesters zijn om hen te begeleiden. Het duurde niet lang voordat vooral burgerdefensiemonteurs werden ingezet als leermeester. Deze investering betaalde zich snel terug. De kwaliteit van de aspiranten nam toe en ze maakten sneller stappen richting zelfstandigheid. Maar nog niet snel genoeg. “Manco in de huidige systematiek is dat de monteurs-in-opleiding eerst het volledige BBL-traject van 3 jaar moeten afmaken. Pas daarna beginnen ze aan een functieopleiding om aan een specifiek voertuig te kunnen werken. Dat duurt domweg te lang.”

Door de MBO-opleiding aan te passen, zijn monteurs sneller inzetbaar om aan een type voertuig te werken.

Zonder concessies

“Daarom is de functieopleiding in de pilot naar voren gehaald, waardoor aspiranten sneller zelfstandig aan bijvoorbeeld een Fennek sleutelen”, gaat Van de Laar verder. Na de militaire basisopleiding starten de mannen en vrouwen nu meteen met een ‘basis wielvoertuigen opleiding’ om daarna te beginnen aan een opleiding voor een specifiek voertuig. Hun BBL-opleiding start na dit traject.

Senior-begeleider bij Leerbedrijf Zuid sergeant-majoor Carlo Kluijtmans: “Hier maken we mensen van onbewust onbekwaam, bewust bekwaam.”

Meer dan voertuigtechnici

De aanpak blijkt inmiddels zo succesvol dat wordt gekeken naar uitbreiding. Naast voertuigtechnici kampt Defensie ook met tekorten aan elektronica- en wapensysteemtechnici. “We onderzoeken hoe we de BBL ook op die deelgebieden kunnen toepassen”, aldus Van de Laar.  

Volgens de adjudant laat de gevolgde opzet zien dat Defensie jongeren veel eerder aan zich kan binden dan voorheen. “Door leren en werken vanaf de eerste dag van hun opleiding te combineren, ontstaat niet alleen een aantrekkelijk carrièreperspectief. Er ontstaat ook een duurzame oplossing voor een nijpend vullingsprobleem.”

Bij Leerbedrijf Zuid in Oirschot gaan monteurs onder begeleiding dieper in op de techniek.

Met je handen werken

BBL’er soldaat-2 Jayden Krul heeft inmiddels het eerste jaar afgerond. Hij heeft het naar zijn zin bij 132 Herstelpeloton, ingedeeld bij 13 Lichte Brigade. De schoolbanken vond ‘ie maar niks. Zijn passie zit duidelijk in werken met zijn handen. Hij probeerde dat bij de marine. Maar daar vond hij zijn draai niet. Bij de landmacht wel. Met een leermeester werken aan een Manticore of Bushmaster heeft zijn liefde. “Ik keek vroeger altijd huizenhoog op tegen monteurs die iets wat kapot is weer konden repareren. Straks ben ik er zelf een… wat wil je nog meer?”

Voor soldaat-2 Jayden Krul is werken met zijn handen pure passie.

Denkertje gebruiken

Hier maken we jongeren van onbewust onbekwaam, bewust bekwaam”, grapt senior-begeleider bij Leerbedrijf Zuid sergeant-majoor Carlo Kluijtmans. Wie de opleiding Bedrijfsautotechniek volgt, voert bij een herstelpeloton operationeel onderhoud en reparaties uit. Het leerbedrijf is de plek waar je dingen leert, waarvoor op de werkvloer niet altijd tijd is. Zoals storingen zoeken en onderdelen afstellen.

“Loop je tegen een probleem aan, dan is dit de omgeving om er dieper op in te gaan en erover na te denken”, legt de techneut uit. “Waar het om gaat, is dat je hier goed leert je denkertje te gebruiken. Want daar draait het bij sleutelen vooral om.”

Landmacht

Editie 07 2026