Stijn Jaspers
SM Aaron Zwaal
Uitgifte nieuwe kleding verschuift naar begin 2027
Militairen krijgen hun nieuwe gevechtskleding vanaf begin 2027, in plaats vanaf september 2026. Ondanks dit uitstel draait de productie bij de Duitse leverancier Hexonia op volle toeren. Het Defensie Operationeel Kleding Systeem (DOKS) vervangt het huidige assortiment van de krijgsmacht. Het Mediacentrum Defensie nam een kijkje in Nettetal, Duitsland en bracht het wassen, drogen en controleren in beeld.
“Het extreem warme weer zorgde deze zomer voor problemen met de stroom bij de fabriek in Tunesië waar Hexonia mee samenwerkt. Deze kon daardoor een tijd niet produceren”, zegt Franco Achtien, projectleider DOKS van het Commando Materieel en IT (COMMIT). “Belangrijke kledingstukken, zoals de gevechtsjas en de gevechtsbroek, kwamen hierdoor niet binnen. In overleg met de defensieonderdelen is daarom besloten de uitgifte van DOKS pas te starten als de basispakketten voor de militairen compleet zijn. Dit voorkomt dat militairen kleding op nalevering krijgen.”
Groei krijgsmacht
Zodra begin 2027 de uitgifte start, ontvangen in de eerste fase 1.500 militairen per maand hun nieuwe uitrusting. Daarna worden dit er 2.500. Met het oog op de groei van de krijgsmacht, is voor 64.000 militairen een kledingpakket besteld. “En het is een kwalitatief hoogwaardig pakket”, zegt de projectleider. “Dat moet ook, want gevechtskleding is de eerste lijn van verdediging van elke militair.”
Franco Achtien is naast projectleider DOKS reservist en draagt de nieuwe gevechtskleding in de toekomst dus ook zelf.
Wat is DOKS?
DOKS (Defensie Operationeel Kleding Systeem) is een Defensiebreed meerlagen-kledingsysteem. Het nieuwe kledingpakket telt tientallen verschillende artikelen die op elkaar aansluiten. Zoals tussen- en onderlagen, regenkleding, windproofkleding, isolerende kleding en 3 varianten combat-kleding die met én zonder de insectenwerende stof permetrine beschikbaar zijn.
Het kledingpakket, met 35 verschillende en aanvullende maten, is zo ontworpen dat het voor iedere militair passend is, ongeacht geslacht en lichaamsvorm. De kleding wordt voorzien van het Netherlands Fractal Pattern (NFP). Voor de landmacht is dat de groene variant NFP Green.
Voor elk los onderdeel, een rits, broekzak of kraag, heeft Hexonia een aparte specialist. En omdat ze van 1 prototype eerst 10 of 20 stuks maken om te testen, kunnen ze samen met COMMIT kortcyclisch werken en tot de dag van de massaproductie doorontwikkelen.
Testen en doorontwikkelen
“De nieuwe gevechtskleding is ontwikkeld dankzij intensieve samenwerking tussen ons, COMMIT, TNO en de eindgebruikers”, vertelt Sebastiaan Derksen. De sales lead heeft 20 jaar ervaring bij de landmacht en werkte daarna bij Thales. Sinds vorig jaar is hij aan de slag bij Hexonia. “Ik ging eerst met raketten bij Defensie langs. Nu met onderbroeken”, grapt hij. “Maar dit is de kleding die ik zelf dolgraag had gedragen tijdens mijn operationele verleden.”
“Kleding is emotie”, zegt Sebastiaan Derksen, Sales Lead Netherlands van Hexonia. “Militairen zijn – terecht – altijd kritisch over kleding en uitrustig. Maar ik denk dat ze straks blij verrast zijn.”
Overal gedragen
Tijdens omvangrijke operationele testen die een jaar duurden, is de kleding door militairen uit alle operationele commando’s getest. Militairen droegen de kledingstukken tijdens oefeningen, op kazernes, tijdens missies en op kantoor. “Elke test leverde nieuwe inzichten op. We zitten nu op versie 3 van de kleding”, vertelt Sebastiaan. “Zo gaven testers van de marechaussee aan dat zij liever ingenaaide elleboogbeschermers willen in plaats van losse beschermers. En het haakje onderaan de broekspijp, bedoeld om de pijp aan de schoen vast te maken, is in een klein vakje weggewerkt. Testers gaven aan dat als je het haakje niet gebruikt, je ook niet wilt blijven haken aan iets anders.”
COMMIT en Hexonia werken intensief samen om tot de beste gevechtskleding te komen. En dat moet ook volgens projectleider Franco: “Gevechtskleding is de eerste lijn van verdediging van een militair.”
24 uur per dag, 5 dagen per week maken de medewerkers van Hexonia bretels voor Defensie. 64.000 in totaal. Elke bretel gaat door hun handen voor het perfecte resultaat. Duitse Gründlichkeit ten top.
De productiecapaciteit van Hexonia is enorm. Dat moet ook wel als leverancier van de Nederlandse en Duitse krijgsmacht. In deze productiehal wordt onder andere het ondergoed voor project DOKS gefabriceerd.
Wassen, drogen en controleren
Het wassen van de stof voor de gevechtskleding is niet alleen bedoeld om ‘spinolie’, dat tijdens het spinnen van garen wordt gebruikt, te verwijderen. Tijdens het wassen krimpt de stof op gecontroleerde wijze voordat deze wordt gesneden en tot kledingstukken wordt verwerkt. Dit zorgt ervoor dat de uitrusting haar vorm en maat behoudt wanneer de gebruiker deze wast.
De stoffen voor de nieuwe kleding worden grondig gereinigd in een enorme wasmachine.
Kurkdroog en zijdezacht
Met een snelheid van 2.800 meter per minuut (168 kilometer per uur) wordt de stof met camouflagepatroon door de droger van Hexonia gejaagd. De verdampingscapaciteit van de droger on steroids is 1.400 kilogram aan vocht per uur. Het materiaal voelt kurkdroog en zijdezacht aan als het weer op de rol draait. Klaar voor verwerking tot comfortabele gevechtskleding.
Een grote rol stof met camouflagepatroon gaat voor kwaliteitscontrole door een groot apparaat in de productiehal.
De rollen stof worden gescand door middel van sensoren. Mogelijke oneffenheden in het materieel worden tot op het niveau van de horizontale en verticale draad gecontroleerd. En dat is niet overdreven. Een draadje dat loszit, of het begin van een scheurtje, is echt een no-go tijdens inzet.
Om aan de hoogste kwaliteit te voldoen, wordt de stof tot op draadniveau gecontroleerd.
Kwaliteitscontrole
Wie: Isa
Wat: Systeemspecialist Operationele Kleding
Waar: KPU-bedrijf (Kleding- en Persoonsgebonden Uitrustingbedrijf)
‘Ik maak onderdeel uit van een team van KPU-collega’s dat elke week naar Hexonia in Duitsland afreist om de kwaliteitscontroles uit te voeren. Ongeveer 10 procent van de kleding wordt handmatig gecontroleerd op maten, gaten, vlekken en labelinformatie.
Dat is een ruime steekproef, conform de eisen in de kledingindustrie, om de kwaliteit van een lading te garanderen. De manier waarop COMMIT en Hexonia samenwerkten tijdens het ontwerpen van de kleding; zo werken wij ook samen tijdens deze stap van de productie. Wij komen Hexonia dus niet controleren. Maar wij werken met hun kwaliteitscontroleurs samen om de lat nog hoger te leggen. Tijdens een controle heb ik van elk kledingstuk 1 prototype dat 100 procent is goedgekeurd. Die leg ik naast het te controleren kledingstuk. Aan de hand van een checklist loop ik het item helemaal na.’
Isa werkt als systeemspecialist bij het KPU en reist regelmatig naar Duitsland om controles uit te voeren.
De medewerkers van Hexonia controleren de kledingstukken minutieus. De lat wat betreft kwaliteit en consistentie ligt extreem hoog.
Uitgifte kledingpakket
De voorraad nieuwe gevechtskleding wordt de komende maanden opgebouwd, waardoor straks het eerste basispakket compleet kan worden uitgegeven. De chauffeurs van Hexonia weten Nieuwegein inmiddels goed te vinden om ladingen af te leveren. Hier staat de nieuwe dependance van het KPU-bedrijf van COMMIT die sinds medio juli officieel open is. Begin 2027 start hier de uitgifte. Dit gebeurt dan ook in Den Helder.
