7 vragen over… 

Nagenoeg de volledige vloot havensleepboten is de afgelopen periode vervangen. Nu resteert alleen nog de middelzware klasse. De boten in ontwikkeling krijgen straks de namen Y8020 Cumulus, Y8021 Cirrus en Y8022 Stratus opgeplakt. Deze vaartuigen maken de vloot over twee jaar compleet. Hiervoor is eind januari 2026 het contract ondertekend. Projectleider luitenant-ter-zee 1 Cornelis van het Commando Materieel en IT (COMMIT) licht alvast een tipje van de sluier op. 

“Het zijn middelzware havensleepboten in een reeks van twee andere typen boten – de grote Noordzeeklasse en de kleine Bolderklasse – die momenteel in gebruik zijn bij de havendienst van de marine. Deze middelzware havensleepboot is ter vervanging van de huidige Breezand & Lingeklasse. De nieuwe boten zijn toegerust op de komst van nieuwe vlootschepen en belangrijke ondersteuningstaken. Met de komst van de middelzware klasse is de havendienst in 2028 volledig uitgerust voor zijn taak.”

“Omdat de oude versie, Breezand en Lingeklasse, inmiddels ruimschoots de ‘End of Life’ heeft bereikt. Hierdoor zijn deze boten nauwelijks meer goed te onderhouden. Zodoende hebben we te maken met een beperkte inzetbaarheid van de huidige middelzware klassen. In die zin is het een technische vervanging. Hiermee voorziet het projectteam eveneens in de aanvullende behoeften van de marine.”
 
“De marine breidt haar vloot de aankomende tijd enorm uit. De nieuwe middelzware klasse zal een onmisbare rol vervullen in de ondersteuning van de operationele eenheden. Denk hierbij aan 
hulp bij het meren en ontmeren – het gecontroleerd losmaken en wegvaren – bij onder meer de onderzeeboten, ondersteuningsvaartuigen, nieuwe mijnenbestrijdingsvaartuigen, de toekomstige multifunctionele ondersteuningsvaartuigen (MSS) en de nieuwe hydrografische opnemingsvaartuigen (HOV). Ondanks het kleine formaat van amper twintig meter, hebben de boten met twintig ton 'bollard pull' ruim voldoende kracht om hun taken uit te voeren. Het is met recht een kleine krachtpatser.”
 
“Daarnaast gaan de boten in de toekomst fungeren als duwboot. Dit om schepen van brandstof te voorzien in combinatie met een brandstofponton. Het dek is specifiek toegerust met veel werkruimte voor het verplaatsen van mensen ('pax transfer'). Ook is het ingericht voor het bestrijden van calamiteiten. Denk aan brandbestrijding, het aanpakken van olielekkages of het leggen van een havenbarrière. Door de beperkte diepgang zijn de schepen geschikt om door zeesluizen te varen en grote delen van de binnenwateren te bevaren.” 

“Ze komen bij scheepswerf Neptune Marine uit Hardinxveld-Giessendam vandaan. Maritieme Ondersteuning (MAROST) en personeel van het havenbedrijf in Den Helder gaan gebruikmaken van deze sleepboot. Onder meer voor de ondersteuning van de operationele vloot en de assistentie bij het verhalen van de schepen. Als ze een schip van de ene naar de kant willen verplaatsen of als het schip in onderhoud moet, kunnen de sleepboten assisteren.”
 
“De nieuwe klassen beschikken over een volledige accommodatie met volwaardige werkplekken en mogelijkheden tot overnachten.”

“We wilden graag in zee met een bouwer uit de Europese Unie of een NAVO-land. Uiteindelijk bleven er drie gegadigden over, van wie Neptune Marine de technisch beste en meest volledige inschrijving bleek. Zij leveren honderd procent Nederlandse sleepboten, die ook volledig worden gebouwd in Nederland. Dat sluit mooi aan bij het gedachtengoed uit de sectoragenda maritieme maakindustrie.” 
 
“Voor Neptune Marine is dit de eerste nieuwbouwopdracht vanuit Defensie, maar de bouw ervan is niet nieuw voor de werf. De boten worden gekocht vanuit de Commercial Off The Shelf (COTS)-gedachte, van waaruit al twee boten van dit type zijn gebouwd.”

“De contracten zijn in januari jl. ondertekend. De eerste boot arriveert in het derde kwartaal van 2027 en de laatste begin 2028. Verder krijgen ze ligplaatsen bij Fort Harssens bij de havendienst in Den Helder.”  

“Dat betreft de complete projectbegeleiding; van behoeftestelling tot aan realisatie. Met daarin onder meer het bepalen van de verwervingsstrategie en het schrijven van het Programma van Eisen. Zowel voor de techniek als voor de Integrated Logistics Support (ILS), certificeringseisen, zeewaardigheid, en het inrichten van het onderhoud. Dat laatste is binnen het contract voor twee jaar uitbesteed. Dat is iets waar de marine, in elk geval voor COTS-schepen, steeds meer naartoe wil. Kortom: we kopen een boot en laten die ook onderhouden door de leverancier vanwege zijn specifieke kennis, waardoor inzet en kwaliteit is geborgd.”

“Primair komt dit neer op het bewaken van product, tijd en geld tijdens de looptijd van het project. Uiteindelijk maak ik gebruik van specialisten en disciplines, waarmee ik na de start van het project een passend team samenstel. Ik stuur dus mensen aan voor diverse disciplines en afdelingen die bijdragen aan de projectproducten. Zoals bij het Programma van Eisen door projectengineering en ILS van de afdeling Maritieme Systemen. We betrekken vanaf de start de gebruiker en de Directie Maritieme Instandhouding (DMI), verantwoordelijk voor het onderhoud na oplevering. Verder ondersteunt Inkoop de aanbesteding en bewaakt de controller de financiën. De projectbeheerser ondersteunt bij planning, risico’s en administratie en ik voer ten slotte de regie en bewaak de kaders.”
 
“In totaal hebben we een kernteam met de projectleider, projectbeheerser, inkoper, controller, productengineer en een ILS-manager. Daarnaast wordt het projectteam gecompleteerd met deskundigen uit de compliance-gebieden voor Toezicht Defensie Leveranciers (TDL), Hoofd Veiligheid, Kwaliteit, Arbo en Milieu (VKAM) en de security-afdeling.” 
 
“Uiteindelijk bleek het een redelijke klus om deze aanbesteding, na een moeizame aanloop, door het aanbestedingsproces te loodsen. Dat maakte dit project net wat uitdagender. Ik kijk in elk geval tevreden terug op de resultaten van het team en dank hen voor hun inzet, die leidden tot de contractondertekening. Ik kijk dan ook met het volste vertrouwen uit naar de samenwerking met Neptune Marine, met als uiteindelijk doel de oplevering aan de gebruikers van de havendienst.”