Samenwerking tot op de bodem 

Het was een belangrijke stap voorwaarts in de bescherming van Europa’s cruciale onderwaterinfrastructuur. Tijdens SeaSEC Data2Sea werden autonome systemen, AI-gestuurde detectie en geïntegreerde beveiligingsoplossingen succesvol getest.  

De SeaSEC Challenge Weeks 2026 vonden vorige maand plaats in het Noord-Duitse Rostock. De oefening is gericht op het beschermen van kritieke onderzeese infrastructuur zoals pijpleidingen, onderzeese kabels en offshore windparken. Ook de bescherming van havens speelde een grote rol tijdens deze editie. Vorig jaar was de kust van Scheveningen het toneel voor de oefening. SeaSEC staat trouwens voor Seabed Security Experimentation Centre (Centrum voor experimenten voor de beveiliging van de zeebodem) en valt onder het Commando Materieel en IT (COMMIT). 

Aan de oefening, georganiseerd door de Duitse marine en het Rostock Institute for Ocean Technologies (RIOT), namen de marines van Nederland, Duitsland, Zweden en Denemarken deel. Een breed scala aan bedrijven, kennisinstellingen en het Nederlandse ministerie van Defensie lieten zich niet onbetuigd. Directeur SeaSEC Carine van Bentum (COMMIT) benadrukt het belang van deze aanpak: “Door samen met de industrie te experimenteren onder operationele omstandigheden, kunnen we veel sneller oplossingen ontwikkelen en invoeren om onze kritieke onderzeese infrastructuur te beschermen. Innovatie krijgt hier betekenis; niet in theorie, maar in de praktijk.” 

Tijdens SeaSEC Data2Sea lag de focus op het testen en evalueren van technologische oplossingen. Dit om de situational awareness (bewustzijn van de omgeving) en situational understanding (begrijpen wat er aan de hand is en informatie inwinnen voor besluitvorming) op zee en in havengebieden te verbeteren. In een realistische maritieme omgeving, de Baai van Mecklenburg (Mecklenburg Bight) in de Oostzee, en op de marinebasis Rostock werden scenario’s gesimuleerd rond aanvallen op onderzeese infrastructuur. Dat gebeurde zowel boven als onder water. De industrie kreeg hierbij de taak om met systemen en software een antwoord te bieden op deze dreigingen. 

Een van de opvallendste successen tijdens SeaSEC Data2Sea was de eerste succesvolle test van het autonome vaartuig van Rheinmetall. Dit twaalf meter lange bootje (AMC12, Autonomous Modular Craft) demonstreerde de capaciteiten, waaronder een nieuwe zelfvarende modus. De AMC12 werd ook ingezet om de bescherming van kritieke infrastructuur te testen. Het systeem maakt gebruik van kunstmatige intelligentie om de besluitvorming en veiligheid in de maritieme sector te verbeteren. Ook voerde het vaartuig verkennings-, bewakings- en verdedigingstaken uit op zee. 

Behalve nieuwe technologie viel de hoge snelheid op waarmee bedrijven, in consortia, dataoplossingen realiseerden. Binnen enkele weken tijd kregen zij het voor elkaar om allerlei systemen, en soms zelfs die van concurrenten, te laten communiceren en data naar elkaar te versturen. Belangrijk voor een goede beeldopbouw. “Deze snelheid is voor ons als Defensie essentieel”, zegt Van Bentum. Een van de consortia, onder leiding van de Nederlandse partij ESRI, was zelfs in staat om in enkele uren een nieuwe asset (een USV van het bedrijf Stormborn) te integreren in hun dataoplossing. 

De oefening toonde aan hoe innovatie, materieel en samenwerking samenkomen in oplossingen die de weerbaarheid van Europa vergroten. Carine van Bentum wees op het belang van oefeningen zoals SeaSEC en REPMUS (Robotic Experimentation and Prototyping using Maritime Uncrewed System), die het mogelijk maken om nieuwe technologieën in een vroeg stadium onder realistische omstandigheden te testen en verder te ontwikkelen. "Samen experimenteren zorgt ervoor dat producten sneller bij Defensie kunnen worden ingevoerd. En versnellen moet." 

Meer lezen over SeaSEC? Onlangs schreven we dit artikel over het experimenteer- en ontwikkelplatorm.