Kapitein Nico Schinkelshoek
Jarno Kraayvanger en Hensoldt
Nieuwe systemen voor Elektromagnetische Oorlogvoering in aantocht
Ze werken aan de toekomstige kroonjuwelen van de landmacht, zeggen Niels en Patrique. Het duo is namens het Commando Materieel en IT (COMMIT) verantwoordelijk voor de gloednieuwe systemen voor Elektromagnetische Oorlogvoering (EOV). Over enkele jaren moeten deze in het veld rijden. “Wat hier gebeurt, is next level EOV”, aldus een enthousiaste Patrique.
Binnen het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC) houdt programmamanager Niels zich bezig met Cyber and Electromagnetic Activities (CEMA). Voor projectmanager Patrique (Directie Projecten) is de aanschaf van militaire voertuigen dagelijkse kost. Het samenbrengen van die twee vakgebieden leidt tot het Knifefish-systeem. Kortgezegd: een Piranha 5-pantservoertuig met daarop stoorcapaciteit. Begin juni tekende COMMIT hiervoor in Berlijn de contracten met de Nederlandse tak van de Duitse firma Hensoldt, de hoofdaannemer van het project.
Plaatselijk en tijdelijk domineren in het elektromagnetisch spectrum
Jullie zijn ieder verantwoordelijk voor een ander deel van de EOV-systemen: het platform en de payload. Hoe zit dat precies?
Niels: “Namens het JIVC ben ik verantwoordelijk voor het CEMA-gedeelte, dus het IT-component.”
Patrique: “Waar Niels eenvoudig gezegd de bovenkant van het voertuig doet, ben ik er namens de Directie Projecten voor de onderkant, het platform. Concreet gaat het dan om de Piranha 5 (8x8) van het bedrijf General Dynamics European Land Systems (GDELS).”
Niels: “Pas als je de twee samenvoegt, heb je een capaciteit.”
Verschillende impressies van het Knifefish-systeem, bestaande uit de Piranha 5 (8x8) en het stoorsysteem.
Welke capaciteit hebben we dan?
Niels: “Dan hebben we een mobiele capaciteit waarmee we plaatselijk en tijdelijk kunnen domineren in het elektromagnetisch spectrum. Daarbij kunnen we onze opponenten, die gebruikmaken van bijvoorbeeld drones of commandovoeringsystemen, de toegang tot het elektromagnetisch spectrum ontzeggen.”
Mobiliteit is enorm belangrijk
Wat is elektromagnetisch spectrum?
Het elektromagnetisch spectrum is grotendeels niet waarneembaar met het blote oog. Via deze omgeving communiceren we (denk aan radio) en wisselen militairen informatie uit tussen bijvoorbeeld wapensystemen. “Niet manoeuvreren in dat spectrum betekent dat je eigenlijk ook niet meer kan manoeuvreren in het gevecht”, zegt Niels.
Bij CEMA draait het voornamelijk om slagkracht. Door data te verzamelen uit het elektromagnetisch spectrum, wapensystemen van de opponent te verstoren en eigen eenheden te beschermen, is de landmacht hiermee in staat om te opereren in het hedendaagse gevechtsveld. Dit nieuwe systeem gaat daarbij helpen.
Wat maakt de Piranha geschikt als onderstel?
Patrique: “Na zeer uitgebreid veldwerk kwamen we tot dit platform. Daarbij keken we onder meer naar de mobiliteit.”
Niels: “Als je straalt in het elektromagnetisch spectrum, zet je als het ware een zaklamp aan in het donker. Dan word je zichtbaar. Juist dan is bewegelijkheid in het terrein essentieel.”
Patrique: “Daarnaast hadden andere voertuigen technische beperkingen die de Piranha niet heeft. Ook in het verleden zijn Piranha’s (de 3) voorzien van een stoorsysteem. Hoewel we binnen de NAVO het eerste land zijn dat dit type Piranha voor EOV gebruikt, heeft de industrie dus al wel expertise in huis. Ook dat speelt mee in onze keuze.”
De Piranha 5 (8x8) dient als platform voor de EOV-systemen. Foto: GDELS
Hoe integreer je de twee onderdelen met elkaar?
Niels: “Dat luistert nauw. We hebben het ontwerp daarom met de industrie opgelopen. Gezamenlijk ontwierpen we het voertuig en de payload. Voor de totale oplossing kwamen we tot een preliminary en een critical design. Door alle stakeholders om tafel te zetten, weet je direct wat mogelijk is. Dat voorkomt dat je in de praktijk tegen beperkingen aanloopt.”
Patrique: “Wat hier gebeurt, is next level EOV. Dat is ook de reden dat zoveel landen op dit moment interesse hebben in het project en aansluiting zoeken.”
Wat hier gebeurt, is next level EOV
Nederland is dus de lead nation in het project. Met welke landen zoeken jullie de samenwerking op?
Niels: “Naast Duitsland is Denemarken toegetreden tot het Memorandum of Understanding (MoU). We voeren ook gesprekken met andere partnerlanden.”
Het tekenmoment in Berlijn begin juni. In het grijze pak Niels, rechtsachter hem Patrique.
Hoe ziet de samenwerking eruit?
Niels: “Dat kan uiteindelijk een gezamenlijke aanschaf van het systeem zijn. Maar het kan ook gaan om het delen van informatie. Dat is best uniek, want het elektromagnetisch domein is altijd gesloten geweest. Je ziet nu dat er een sense of urgency ontstaan is. We moéten samenwerken, want anders redden we het niet. Juist de complexiteit van alle stakeholders in een internationale setting maakt dit project ook erg leuk.”
Patrique: “Als ieder land individueel systemen ontwikkelt, dan overvragen we de industrie. Door kennis en expertise te bundelen, maken we snel meters. Daarnaast heeft het economische voordelen. Ook bij het onderhoud. We hoeven het wiel niet steeds opnieuw uit te vinden.”
Wapenwedloop op EOV-gebied
Welke rol is er voor de Nederlandse industrie in dit project?
Niels: “We willen het systeem continu kunnen doorontwikkelen, ook op het gebied van software. Op het gebied van EOV is er een wapenwedloop gaande. Dus als er een nieuwe dreiging is, moet je daar snel op kunnen anticiperen.”
Patrique: “Daarom is het noodzakelijk om de ketens zelf in te richten, ook met Nederlandse partijen. Zodat je daar zelf invloed op hebt.”
Waarom is er behoefte aan deze nieuwe CEMA-systemen?
Niels: “We hebben dit soort systemen altijd gehad. Zo schaften we in de jaren 90 samen met de Duitsers stoorcapaciteit aan. Dat was alleen nog in het analoge tijdperk. En terwijl onze opponenten hierin bleven investeerden, hebben wij dat vanwege jarenlange bezuinigingen minder gedaan. In Oekraïne zie je ondertussen dat EOV niet meer weg te denken is van het slagveld. Ook wij en andere NAVO-landen zien het belang ervan steeds meer in.”
Vorig jaar werd 101 CEMA-bataljon opgericht. De eenheid biedt bescherming binnen de cyberspace en het elektromagnetisch spectrum.
Hoe belangrijk is het dat de landmacht hier straks over beschikt?
Niels: “Cruciaal in deze tijd. De huidige capaciteit is gewoon technisch en operationeel verouderd. Met deze systemen gaan we van zwart-wit-televisie naar Netflix. Dat moet ook wel, want het elektromagnetisch spectrum is enorm veranderd. We zijn overgestapt van analoog naar digitaal en het aantal signalen in het spectrum is enorm toegenomen.”
Patrique: “We hebben nu financieel weer mogelijkheden tot nieuwe ontwikkelingen. Hiermee zetten we dan ook een gigantische stap.”
Het Knifefish-systeem maakt het mogelijk om de vijand aan te vallen en eigen eenheden te beschermen via het elektromagnetisch spectrum.
Wanneer moet de eerste EOV-systemen van de band rollen?
Niels: “We verwachten de testsystemen in 2028. Vanaf 2029 beschikt het 101 CEMA-bataljon van de landmacht over de eerste systemen.”
Eerder schreven we dit artikel (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) over het Sawfish-systeem, een ‘informatiestofzuiger’ voor het elektromagnetisch spectrum.