Elektrische driewieler als ideale tussenoplossing
Michael Simon
Thomas van Oostrom
Stabiel, snel, robuust en toekomstbestendig
Defensie start het ene na het andere innovatieproject. Het Commando Landstrijdkrachten heeft er zelfs een speciale sectie voor: de afdeling Innovatie. In deze rubriek belicht Landmacht bijzondere projecten en programma’s. Ditmaal de Deer. Een volledig elektrische driewieler die het gat vult tussen quad en motor; stabieler dan de één, wendbaarder dan de ander.
Zand en stenen vliegen alle kanten op als de 165 kilo wegende Deer voorbijschiet; een driewieler die het bedrijf EMX in samenwerking met Defensie voor de landmacht ontwikkelt. Het enige wat nog ontbreekt is het geluid van een ronkende motor. Dat blijft ook zo. Want het belangrijkste aspect van de nieuwe aanwinst in ontwikkeling: hij is volledig elektrisch.
Flinke snelheden, opstuivende modder maar zonder klassiek geronk: de Deer is volledig elektrisch.
Samenwerking met bedrijfsleven
In eerste instantie doet de Deer denken aan z’n bekendere neefje die met één wiel meer door het leven gaat: de quad. Er zijn meer verschillen dan dat ene extra wiel, vertelt adjudant Bert (Innovatiewerkgroep van 11 Luchtmobiele Brigade). “Bottom up kijken waar op de werkvloer behoefte aan is, en hoe we daaraan kunnen voldoen”, vertelt hij. “We werken samen met andere innovatiegroepen zoals Innovatie CLAS en MIND, het innovatiecentrum van COMMIT.”
Defensie beschikt al over motoren en quads. De driewieler moet een tussenoplossing bieden; stabieler dan de motor en flexibeler dan de quad.
Met laatstgenoemde is de ontwikkeling van de Deer in gang gezet. “We zijn op zoek naar een tussenvariant van een motor en een quad. Het voordeel van onze motoren is dat ze snel zijn, makkelijk manoeuvreren en daardoor op plekken komen waar een quad dat niet kan. Het grote nadeel is dat je ‘maar’ 2 wielen hebt… en daardoor dus altijd een stukje instabiliteit. Ook kun je minder spullen meenemen.” Op de quad kan dat wel, aldus de adjudant. “Deze machine is bovendien krachtig, maar wel minder wendbaar. In moeilijk terrein heeft hij het zwaar.”
De Deer heeft nu nog een begrensde snelheid tot 80 kilometer per uur, maar dat kan na de testfase omhoog.
Categorie powersports
Voor de ontwikkeling van de Deer werkt de Innovatiegroep samen met EMX, MIND en onderzoeksorganisatie TNO. “Wij hebben veel ervaring met het produceren van elektrische voertuigen”, vertelt EMX-directeur Elmar Dohms. “Maar dan wel in de categorie ‘powersports’. Geen elektrische golfkarretjes, maar van jetski tot crossmotor.” En nu dus de Deer. Die overigens niet zo heet omdat hij, gelijke een hert, zo charmant door de bossen beweegt. Deer staat voor Dual-use EMX Expeditionary Ranger.
Het voertuig is volop in ontwikkeling en het feit dat militairen nu al een prototype testen, geeft aan dat het proces razendsnel verloopt. “In september 2025 kwam de opdracht binnen. Het verzoek was om 2 maanden later een eerste conceptueel ontwerp op een Defensie innovatie-event te presenteren.” Dat is gelukt en sinds die tijd is de Deer doorontwikkeld tot het huidige prototype. Hij weegt 165 kilo, zonder bagage of bewapening, heeft 30 pk en haalt 80 kilometer per uur. “Dat kan veel meer worden. Voor nu, in de testfase, volstaat deze snelheid echter. Hoe lang je ermee kan rijden? Dat hangt af van het accupakket en waar je ermee rijdt. In bergachtig terrein is hij sneller leeg dan op egale vlaktes.”
In september 2025 kreeg EMX de opdracht binnen en 2 maanden later was het eerste conceptueel ontwerp al klaar.
Drones opladen
Adjudant Bert: “Belangrijk voor ons is dat hij stabiel is en uitrusting mee kan nemen. Bovendien moet de chauffeur snel de accu kunnen verwisselen, en moet die energiebron voor meerdere doeleinden geschikt zijn. Dus niet alleen voor de motor zelf, maar ook bijvoorbeeld om drones op te laden of andere middelen te voorzien van energie. Daarbij moet het voertuig uiteraard terreinvaardig zijn.”
De Deer heeft ruimte voor bagage en een wapen, dankzij een speciaal ontwikkelde klem. Dankzij de haken bij de voetsteunen kan de driewieler veiliger vervoerd worden.
Opvallend zijn ook de wapenklem en de rode haken bij de voetsteunen. “Die klem is specifiek voor ons ontwikkeld en de haken zorgen ervoor dat de machine vastgezet kan worden als hij meegaat in een helikopter of vliegtuig. Die zijn uit veiligheidsoverwegingen nu nog rood, maar krijgen uiteindelijk een neutralere kleur.” Iedereen met z’n rijbewijs B mag de Deer besturen. “Wel komt er een rijvaardigheidstraining voor wie ermee gaat rijden.”
Iedereen met z’n rijbewijs B mag de Deer te besturen.
Disclaimer: zover is het nog lang niet. “De ontwikkeling is in volle gang en we gaan de Deer straks eerst testen binnen de brigade. Daarnaast is er nog altijd de component ‘geld’ en natuurlijk de vraag of Defensie er uiteindelijk heil in ziet. Dit beestje heeft zeker potentie, maar moet eerst nog door heel veel hoepeltjes springen.”
