Sla over en ga naar de inhoud
Meerdere parachutisten dalen neer boven de Belgische heide terwijl een transportvliegtuig op de achtergrond wegvliegt tijdens oefening Versatile Guard.

Van sprong tot strijd

KAP Max van de Pol

KPL-1 Jeffrey van Dijk

Rode baretten springen de nacht in boven België

In de laadruimte van de Lockheed C-130 Hercules klinkt nauwelijks nog een woord. Alleen het monotone geluid van de motoren vult het toestel, terwijl tientallen parachutisten zwijgend naast elkaar zitten. Rood licht kleurt hun gezichten. Wapens zitten opgeborgen in weaponbags die aan hun bepakking zijn bevestigd. Zware rugzakken rusten tussen de benen. Buiten wacht de donkere Belgische heide.

Voor sergeant Elmar blijft het moment vlak voor de sprong bijzonder. Ook al heeft hij dit vaker gedaan, de spanning verdwijnt nooit helemaal. “Je controleert je eigen uitrusting en nog 1 keer de parachute van je buddy voor je”, vertelt hij vooraf op vliegbasis Eindhoven. “Zodra je springt, ga je volledig over op training.”

Versatile Guard

Tijdens oefening Versatile Guard  traint 11 Luchtmobiele Brigade samen met internationale partners op grootschalige airborne-operaties. Daarbij worden militairen per transportvliegtuig en parachute diep in vijandelijk gebied ingezet. Later volgen Chinook-helikopters met versterkingen. Voor de rode baretten draait alles om snelheid, samenwerking en direct gevechtsgereed zijn na de landing.

“Dit is waarvoor we op aarde zijn als eenheid”, vertelt luitenant-kolonel Ralph van Kemenade kort voor vertrek van vliegbasis Eindhoven. “Als rode baretten zijn we snel inzetbaar door de lucht, veelzijdig op de grond.”

Op vliegbasis Eindhoven controleren parachutisten hun materiaal voor vertrek. Wapens, radio’s, nachtzichtmiddelen en parachutes worden nog 1 keer nagelopen. Volgens Van Kemenade draait airborne-optreden om direct inzetbaar zijn zodra de militairen de grond raken. “Je bent kwetsbaar tijdens de landing. Daarom moet je daarna zo snel mogelijk reorganiseren en het initiatief pakken.”

Met ongeveer 60 parachutisten aan boord stijgt de C-130 op richting België. De vlucht duurt nog geen half uur. “Voor je het wist stond het licht op groen”, vertelt Elmar. “En sprongen we er met z’n allen uit.” Tijdens deze zogenoemde ‘double door’-sprong verlaten parachutisten gelijktijdig het toestel aan beide zijden. “Dan moet je direct hard werken om niet in de parachute van iemand anders terecht te komen.”

In totaal springen ongeveer 240 parachutisten boven de Hechtelse Heide. Elmar zit in de laatste wave en landt terwijl de schemering overgaat in volledige duisternis. “Toen ik gereed was om te verplaatsen was het al donker. Op dat moment begon de actie.” Juist het nachtoptreden maakt de oefening realistisch. De para’s gebruiken de duisternis voor het verrassingseffect en om het initiatief te pakken.

Na de landing verzamelen de parachutisten zich op vooraf afgesproken punten op de dropzone. Daar worden zware wapens en munitie opgehaald die eerder in speciale doorbundels uit het vliegtuig zijn gedropt. Tijdens deze oefening is bewust gekozen om een deel van de zware middelen op die manier aan de grond te brengen. “Daar zitten antitankwapens en zware mitrailleurs in”, legt Elmar uit. “Die pakken we na de landing op en nemen we vervolgens mee het gevecht in.”

Niet iedere militair komt direct in het gevecht terecht. Elmar opereert tijdens Versatile Guard als reserve-eenheid achter de voorste compagnieën. Zijn peloton blijft gereed om direct in te grijpen waar nodig. “Als ergens te veel weerstand ontstaat springen wij daarin”, vertelt hij. “Ondertussen luisteren we voortdurend radioverkeer mee, om volledig op de hoogte te blijven van de situatie op het slagveld.”

Na het veiligstellen van de dropzone trekken de voorste eenheden richting vijandelijke posities rond Leopoldsburg. Tijdens de aanval werken de militairen volgens het principe van vuur en beweging. Terwijl de ene groep vuursteun levert beweegt de andere naar voren. “Er is geen beweging zonder vuur en geen vuur zonder beweging”, zegt Van Kemenade. “We gaan erop en erover.”

Na de eerste aanvallen klapt het scenario om naar verdedigen. Terwijl de voorste eenheden verdedigende posities inrichten, blijft Elmars peloton stand-by als bataljonsreserve. Vanuit die rol zijn de militairen voorbereid om direct in te grijpen op plekken waar extra gevechtskracht nodig is.

De volgende dag brengen Boeing CH-47 Chinook-helikopters van het Defensie Helikopter Commando versterkingen en extra materieel binnen. Daarmee verschuift de focus van de snelle luchtlanding naar het vasthouden en verdedigen van het gebied. Airborne en air assault komen tijdens Versatile Guard samen in 1 scenario.

Nederlandse en Duitse militairen trainen tijdens Versatile Guard samen. Volgens de Amerikaanse exchange officer luitenant-kolonel Gregory George is die samenwerking essentieel. “Bijna geen enkel land kan zelfstandig een grootschalige airborne-operatie uitvoeren”, zegt hij. “Als we deze capaciteit binnen de NAVO willen behouden, dan moeten we het samen doen.”

Voor 11 Luchtmobiele Brigade vormt Versatile Guard een belangrijke stap richting de NAVO-certificering later dit jaar. Tijdens die zogenoemde Combat Readiness Evaluation moet het bataljon aantonen volledig inzetbaar te zijn binnen NAVO-verband. Volgens Elmar zit de grootste winst vooral in de ervaring die jonge militairen opdoen. “Het zit echt in die kleine dingen”, vertelt hij na afloop. “Je leert op elk niveau beter samenwerken en sneller handelen.”

  • 500
    Totaal deelnemende militairen
  • 3.660
    Afgelegde vliegkilometers
  • 6
    Planningsduur in maanden

Landmacht

Editie 05 2026