KAP Max van de Pol
SM Aaron Zwaal
Hoe Fighter Lion een van de moeilijkste manoeuvres van landoptreden oefent
Een Forward Passage of Lines behoort tot de meest complexe manoeuvres binnen het landoptreden. Een battlegroup van 13 Lichte Brigade houdt contact met de vijand, terwijl 43 Gemechaniseerde Brigade oprukt om het gevecht over te nemen. Die overdracht vormde een belangrijk onderdeel van oefening Fighter Lion.
Fighter Lion maakte zichtbaar hoe snel het moderne gevecht verandert.
Grootschalig optreden
Fighter Lion was de grootste landmachtoefening van de afgelopen jaren. Op het Duitse oefenterrein Bergen-Hohne trainden ongeveer 7.000 militairen met 2.000 voertuigen het optreden van een moderne landmachtbrigade in een grootschalig conflict. Daarbij stond de samenwerking tussen alle schakels van het landoptreden centraal: van infanterie, tanks en artillerie tot logistiek, geneeskundige zorg, luchtverdediging, cyber, elektronische oorlogsvoering en drones.
Volgens generaal Gert-Jan Kooij, sinds kort in zijn nieuwe rol als commandant Land Component Command, kunnen afzonderlijke eenheden prima op eigen niveau trainen. “Maar tijdens Fighter Lion moesten ze bewijzen dat ze als één systeem werken.” Daarnaast gebruikte de landmacht de oefening om nieuwe technologieën te testen en de samenwerking met kennisinstellingen en de defensie-industrie te versterken.
Genisten bouwen tijdens Fighter Lion een ondergronds noodhospitaal.
De aandacht verslapt geen moment
De wissel
4 dagen lang heeft de battlegroup van luitenant-kolonel Marcel Kerstens de vijand vertraagd. De vermoeidheid is zichtbaar, maar de aandacht verslapt geen moment. Nu breekt het moment aan waarop een andere eenheid het initiatief moet overnemen. Enkele kilometers verderop legt brigadegeneraal Remco van Ingen met zijn staf de laatste hand aan de voorbereiding van de volgende fase. Op de schermen schuiven de laatste meldingen en posities van eigen en vijandelijke eenheden over de kaart. Terwijl de militairen van Kerstens de vijand nog bezighouden, schuift de battlegroup van 43 Gemechaniseerde Brigade naar voren om de verantwoordelijkheid geleidelijk over te nemen.
Kwetsbaar moment
Op het moment dat beide battlegroups elkaar op het slagveld tegenkomen moeten taken, verantwoordelijkheden en het gevecht zelf naadloos in elkaar overlopen. “Mijn gesprek met de andere battlegroupcommandant duurt niet meer dan 10 minuten”, zegt Kerstens. “Juist die 10 minuten gelden als een kwetsbaar moment in de operatie. Er zitten 2 eenheden door elkaar heen. Dan moeten we exact weten wie nog vecht en wie welke verantwoordelijkheid heeft.”
Brigadegeneraal Remco van Ingen: “Op dit niveau worden de uitdagingen zichtbaar die horen bij het aansturen van een brigade.”
De FPOL is veel meer dan alleen het passeren van voertuigen
Voor Van Ingen draait de overdracht om meer dan het passeren van voertuigen. “Op dit niveau worden de uitdagingen zichtbaar die horen bij het aansturen van een brigade. Gevechtseenheden moeten functioneren, net als de logistiek, informatievoorziening en commandovoering die daarachter schuilgaan. Als ik alleen train met clubs van een paar honderd man, komt dat niet aan bod.”
Ogen en oren van de brigade
Aan de overdracht gaat een intensieve informatieoperatie vooraf. Commandanten moeten weten waar eigen eenheden zich bevinden, waar de vijand beweegt en welke doelen prioriteit hebben. Juist daarom spelen drones, sensoren en het elektromagnetisch spectrum een steeds grotere rol op het moderne slagveld.
Vanuit een gecamoufleerde Bushmaster ondersteunt majoor John, commandant van het CEMA-team, de brigadestaf. Binnen in het voertuig lichten meerdere schermen op terwijl radiosignalen en andere informatie binnenstromen. Zijn team brengt het elektromagnetisch spectrum en cyberspace in kaart en verzamelt informatie over de activiteiten van de tegenstander. “Wij kijken in het elektromagnetisch spectrum en cyberspace. Alles wat we daar vinden, geven we door aan de brigadestaf.”
Pas wanneer de situatie voldoende in beeld is, kan de brigade veilig versterkingen laten oprukken.
Informatie verzamelen is geen eenrichtingsverkeer
Die informatie vormt een belangrijk deel van het totaalbeeld. “De brigadestaf heeft daarnaast nog veel meer sensoren”, zegt John. “Denk aan drones, verkenners en allerlei andere middelen. Dat komt daar allemaal samen.” Maar informatie verzamelen is geen eenrichtingsverkeer. Ook de tegenstander probeert voortdurend een beeld op te bouwen van de brigade. “Als je te lang stil blijft staan en je wordt toch onderkend, dan ben je direct een prioriteitsdoelwit.”
Slimmer zoeken
Een van die sensoren vliegt op dat moment boven het oefenterrein. Enkele kilometers verderop test eerste luitenant Jim, Forward Observer, project AITAS, een systeem dat met behulp van kunstmatige intelligentie dronebeelden analyseert. “Met deze software doen target acquisition op afstand”, zegt Jim. “We hoeven niet direct in de bosrand te zitten waar we bij het eerste contact meteen worden onderkend.”
Slimme technologie ondersteunt militairen bij het sneller vinden en beoordelen van relevante informatie.
Door AI kunnen wij ons richten op het gevecht
Zelf doelen onderkennen
Volgens Jim neemt kunstmatige intelligentie het werk van de militair niet over. “Het is niet zo dat AI voor ons bepaalt wat een doel is. Hij zegt alleen: hé, hier zie ik iets. Daarna beoordelen wij zelf of dat daadwerkelijk een doel is.” Het systeem helpt om sneller door grote hoeveelheden dronebeelden te werken. “Het doel is om zelf doelen te onderkennen, op te slaan en te melden, zodat wij niet constant de oogjes op de drone hoeven te hebben. Daardoor kunnen wij ons richten op de interpretatie van de informatie en op het gevecht, in plaats van naar een scherm te kijken.”
De volgende fase
Pas wanneer duidelijk is waar de eigen eenheden zich bevinden, waar de vijand beweegt en welke risico’s er zijn, kan een manoeuvre als de Forward Passage of Lines worden uitgevoerd. Volgens C-LAS luitenant-generaal Jan Swillens is dat de realiteit van het moderne slagveld. “Als je met dit soort assets het gevechtsveld opgaat en je niet zeker weet of je de dronespace beheerst, ben je gewoon dom bezig.”
Luitenant-generaal Jan Swillens: “Als je met dit soort assets het gevechtsveld opgaat en je niet zeker weet of je de dronespace beheerst, ben je gewoon dom bezig.”
Voor de militairen van 13 Lichte Brigade zit de opdracht er dan op. Zij hebben de vijand vertraagd en ruimte gecreëerd voor de volgende fase. Voor 43 Gemechaniseerde Brigade gaat het gevecht verder. De overdracht duurt slechts enkele minuten, maar wordt gedragen door een gevechtsbeeld dat militairen voortdurend opbouwen, delen en bijwerken.