Sla over en ga naar de inhoud
Een pantservoertuig in het stof in de woestijn.

KL in ’t kort

KAP Jaap Wolting

SM Jan Dijkstra, SM Aaron Zwaal, Jarno Kraayvanger, Floris Oosterveld, Paul Tolenaar

Landmacht tilt EOV-capaciteit naar hoger plan

Defensie koopt nieuwe systemen voor Elektronische Oorlogvoering (EOV). Deze capaciteit maakt het mogelijk om vijandelijk radioverkeer te storen, te neutraliseren of te misleiden. Staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk en de firma Hensoldt gaven 11 juni het startschot voor de uitvoer van het project tijdens de internationale Luft- und Raumfahrtausstellung in Berlijn.

De aanschaf is nodig om de EOV-capaciteit te moderniseren en naar een hoger niveau te brengen. Naast EOV zijn de systemen ook inzetbaar voor tactische cyber-operaties tegen vijandelijke communicatie- en informatiesystemen. Een belangrijk onderdeel van het project is de aanschaf van de Piranha 5, een pantserwielvoertuig dat dient als platform voor de EOV-systemen. De nieuwe capaciteiten stromen over enkele jaren in bij 101 CEMA-bataljon. CEMA staat voor Cyber en Elektromagnetische Activiteiten.

Nieuwe HEPLA voor militairen: dit verandert er

Defensie is eind juni gestart met de uitgifte van het vernieuwde HEPLA (herkenningsplaatje) aan al het zittend militair personeel. Nieuwe beroepsmilitairen ontvangen deze versie al sinds 1 augustus 2025. Op de nieuwe dog tag staan naam, registratienummer, V-nummer, nationaliteit en bloedgroep. Een geloofsovertuiging kan desgewenst worden toegevoegd. Het stukje metaal heeft 2 belangrijke functies: snelle identificatie onder operationele omstandigheden en ondersteuning van medische zorg door een betrouwbare bloedgroepvermelding die bijdraagt aan een snellere behandeling.

In de afgelopen jaren gebruikte de krijgsmacht verschillende versies. Zo verdwenen het registratienummer en de bloedgroep tijdelijk van het HEPLA. Het registratienummer verloor zijn medische functie door de digitalisering van dossiers, terwijl de bloedgroep werd verwijderd vanwege privacyoverwegingen en twijfels over de betrouwbaarheid van de gegevens in medische noodsituaties.

Om de bloedgroep opnieuw op het plaatje te kunnen vermelden, gelden nu strengere eisen. De bloedgroep moet afkomstig zijn uit een gecertificeerd laboratoriumsysteem dat automatisch gekoppeld is aan het medische registratiesysteem van Defensie. Hierdoor worden menselijke fouten voorkomen en mogen specialisten de informatie gebruiken binnen de medische keten.

Militairen die nog geen gevalideerde bloedgroepregistratie hebben, moeten eerst bloed laten afnemen. Zodra de gegevens correct zijn verwerkt, kan de militair het HEPLA aanvragen. Dit aanvragen gebeurt digitaal via een app. Binnenkort start een Defensiebrede voorlichtingscampagne over de aanvraagprocedure voor de nieuwe HEPLA.

Investeringen in de landmacht

Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius en staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk presenteerden een week geleden de Defensienota. De landmacht ontwikkelt zich verder in denken en doen. Hierdoor ontstaat een andere landmacht dan voorheen, waarbij de mens centraal staat en bemande en onbemande systemen de inzet van onze militairen ondersteunen.

De investeringen in de landmacht richten zich op de versterking van de 3 gevechtsbrigades en 1GNC, op korte‑termijnprioriteiten zoals drones voor verkenning en strike, luchtverdediging (inclusief counter-drone), optreden in het Elektromagnetisch Spectrum en verbeterde logistieke capaciteit. Hiermee maakt de landmacht een grote stap richting de NAVO‑eisen en kan zij effectief opereren.

Tegelijkertijd wordt het nationale domein versterkt met extra middelen voor het Nationaal Territoriaal Commando, de reservistenbataljons en Explosieven Opruimingsdienst, zodat Nederland zowel het eigen grondgebied als de veiligheid van bondgenoten kan beschermen tegen conventionele en hybride dreigingen.

De combinatie van mens, geavanceerde wapensystemen en robuuste logistiek maakt de landmacht klaar voor het hedendaagse en toekomstige gevechtsveld.

Interflex verlegt de focus

4 jaar na de start ging Operatie Interflex vorige maand een nieuwe fase in. De trainingsmissie werd in het leven geroepen om Oekraïense strijdkrachten op te leiden. Militairen uit 14 landen, waaronder Nederland, verzorgden de opleidingen. De missie stond onder Britse leiding.

Interflex werd enkele maanden na de Russische inval in Oekraïne opgericht. Doel was om Oekraïense rekruten een militaire basisopleiding te geven. Zo kregen zij les in schietvaardigheid, medische zorg en oorlogsrecht. Uiteindelijk heeft een coalitie meer dan 63.000 Oekraïense militairen opgeleid, onder wie circa 11.000 instructeurs.

Defensie was vanaf het begin betrokken, met rotaties van militairen van de Koninklijke Landmacht en het Korps Mariniers. 13 Lichte Brigade leverde de afgelopen maanden de Nederlandse bijdrage aan de laatste basisopleidingen binnen deze fase van Interflex. Het programma zelf gaat onder Britse leiding verder in een nieuwe fase, waarbij de nadruk ligt op specialistische trainingen.

Rol van Assen als garnizoensstad groeit

De krijgsmacht investeert in de Johan Willem Frisokazerne in Assen door daar geen vastgoed af te stoten, maar juist te behouden. Ook komt meer Defensiepersoneel naar de kazerne, zoals de Nationale Weerbaarheidstraining. 13 Infanteriebataljon van 11 Luchtmobiele Brigade breidt er uit en een deel van de Koninklijke Militaire School blijft in Assen. Alles bij elkaar gaat het om 200 banen en 1.500 studenten.

In de monumentale gebouwen aan de Vaart Zuidzijde brengt Defensie komende jaren meer personeel en opleidingen onder. De panden zijn hierdoor niet langer beschikbaar voor eerder verkende huisvesting, zoals de Veiligheidscampus Assen. Gek genoeg dreigde nog geen 5 jaar geleden de sluiting van de kazerne. Met de nieuwe ontwikkelingen groeit echter juist de rol van Assen als garnizoensstad.

Tweede lichting Nationale Weerbaarheidstraining doet het uitstekend

Met een hoge opkomst en een lage uitval was de tweede lichting van de NWT een groot succes. Van de 219 starters haalden er 202 de eindstreep. Hun inspanningen werden op 12 juni in Amsterdam bekroond met een baret.

De eindmars eindigde op het Marine Etablissement, waar ze via een haag van familie en vrienden werden binnengehaald. Tijdens de barettenparade kregen ze de welverdiende hoofddeksels uitgereikt. Deelnemers aan de NWT volgen de 10 weken durende Initiële Militaire Opleiding. Daarin leren ze militaire basisvaardigheden zoals ZHKH en leven en werken in het veld. Na afloop kunnen de deelnemers verbonden blijven aan Defensie. Zo vergroten ze behalve de weerbaarheid van Nederland ook het reservistenbestand van Defensie.

Landmacht levert nieuwe krijgsmachtadjudant

Adjudant Cees Bielander is de nieuwe krijgsmachtadjudant. Hij nam in juni de rol over van adjudant van de mariniers Mark Veraart, die met functioneel leeftijdsontslag gaat.

De krijgsmachtadjudant vertegenwoordigt ruim 18.000 onderofficieren, en daarnaast de manschappen. Hij geeft de Commandant der Strijdkrachten (CDS) gevraagd én ongevraagd advies over onderwerpen die onderofficieren aangaan. Denk hierbij aan opleiding en training, de inzetbaarheid van de onderofficieren, maar ook wat er speelt op het gebied van mens en materieel.

De krijgsmachtadjudantheeft daarom een sleutelrol in het vertalen van praktijk naar beleid. Veraart vervulde de functie als krijgsmachtadjudant sinds juli 2023. Bielander was sinds dat jaar landmachtadjudant en daarmee de rechterhand van Commandant Landstrijdkrachten luitenant-generaal Jan Swillens.

Ruim baan voor productie en ontwikkeling radarcapaciteit

Defensie en Thales Nederland investeren samen in nieuwe radarcapaciteit en in de ontwikkeling hiervan. Dat gaat gebeuren op de locatie van Thales in Hengelo. Beide partijen sloten hiervoor in juni een strategische samenwerking.

De vraag naar nieuwe radarcapaciteiten en de ontwikkeling hiervan neemt steeds meer toe. Defensie heeft de radars nodig om in te spelen op de snel veranderende en toenemende dreigingen in de wereld. Niet alleen hier in Nederland, maar ook voor de EU en de NAVO. De samenwerking draagt bij aan een verhoogde productie, ontwikkeling en leveringszekerheid van radarsystemen. Bondgenoten en Europese partners kunnen bovendien aansluiten bij bestaande Nederlandse contracten.

Samen oefenen voor hoofdtaak 1

Tijdens oefening Home Guard trainden militairen en civiele partners in juni op het Logistiek Centrum Bathmen samen het beschermen van vitale militaire infrastructuur en essentiële logistieke processen.

De Sectie Nationale Inzet van 43 Gemechaniseerde Brigade, 10 Infbat BB KNR, DBBB, DBBO, de BHV-organisatie van Logistiek Centrum Bathmen, de Veiligheidsregio IJsselland en Brandweer Bathmen oefenden hoe zij optreden bij uiteenlopende dreigingen en incidenten. Home Guard maakt deel uit van de voorbereiding op hoofdtaak 1. Terwijl reguliere gevechtseenheden zich richten op de verdediging van NAVO-grondgebied, moeten vitale processen in Nederland onder alle omstandigheden doorgang kunnen vinden. Oefening Home Guard onderstreepte dat een weerbare krijgsmacht niet zonder een weerbare samenleving kan.

1GNC leidt NAVO-troepen in Estland en Letland

Het Duits-Nederlandse legerkorps 1GNC is vanaf eind juni het tactische NAVO-hoofdkwartier voor Estland en Letland. 1GNC neemt deze taak over van het Multinational Corps North East (MNC NE), dat zich vanaf nu focust op Litouwen en Polen. Met de inzet van een tweede tactisch NAVO-hoofdkwartier in de regio wordt de verdediging van de oostflank verder versterkt.

Tijdens een militaire ceremonie op de grens van Estland en Letland droeg MNC NE het commando officieel over aan 1GNC. 1GNC stuurt daarmee vanaf vandaag alle NAVO- en nationale landstrijdkrachten aan die in Estland en Letland zijn gestationeerd. De ceremoniële overdracht, op slechts 100 kilometer van de grens met Rusland, werd namens Nederland bijgewoond door minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius en Commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim. Ook de defensieministers uit Estland, Letland en Duitsland waren aanwezig.

Landmacht

Editie 06 2026