Sla over en ga naar de inhoud
Een Duitse tank op het oefenterrein in het Litouwse Pabrade.

Duitse wind waait door stoffig Litouwen

KAP Joris van Duin

PAO Cell MNBG Litouwen

Historisch besluit: Duitsland plaatst permanent brigade in buitenland

Om de oostelijke NAVO-flank beter te kunnen verdedigen bij een Russische inval, plaatsen onze oosterburen een brigade in Litouwen. Nederlandse troepen binnen de Multinational Battle Group Lithuania vallen daardoor nu rechtstreeks onder Duits bevel. “Dit is een forse militaire versterking van Litouwen. Al moeten we soms wel even aan elkaar wennen.”

FPV-drones slaan zichzelf te pletter op vijandelijke tanks. In de verte klappen mortieren op Boxers. Door de vijand onder vuur te nemen, kan een Duitse Leguaan ongehinderd een stalen brug leggen over de metersbrede waterloop Bevara. Nederlandse CV90’s, die hiervoor nog ‘zagend’ door het stoffige terrein scheurden, maken veilig de oversteek en nemen het stoffige, vijandelijke terrein in.

De Duitse Leguaan legt de brug neer over de watergang, waardoor Nederlandse CV90’s de oversteek kunnen maken.

Topprioriteiten

Het is begin juni als eenheden van Multinational Battle Group Lithuania (MNBG LTU) bezig zijn met de oefening Freedom Shield. Het terrein ligt bij Pabrade, niet ver van de Belarussische grens. Tientallen hoge militairen zien het geënsceneerde schouwspel onder een fel schijnende zon aan. Dat vooral Duitse generaals de militaire demonstratie van de MNBG LTU tot zich nemen, is allesbehalve toeval.

Voor Duitsland is dit een gigantisch besluit

De versterking van de NAVO-oostflank hier in Litouwen is een van Duitslands militaire topprioriteiten. De dreiging vanuit Rusland is reëel en daarom moet hier een troepenmacht zijn die een aanval kan afslaan. De Duitsers namen daarvoor een even rigoureus als gevoelig besluit. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog stationeren onze oosterburen permanent een brigade in het buitenland: Brigade Litauen, zoals de recent opgerichte Panzerbrigade 45 in de volksmond heet.

10 miljard euro

Eind volgend jaar moet Brigade Litauen volledig operationeel zijn. Voor het grootste deel huisvest Duitsland haar militairen ten zuiden van de Litouwse hoofdstad Vilnius. Er wordt nu hard gebouwd aan een nieuwe kazerne. Duitse troepen en hun gezinnen wonen en werken hier dan. De plaatsing kost Duitsland naar schatting 10 miljard euro.

Naast Duitse tanks en ander grof geschut, worden er ook Wiesels gestationeerd. Dit zijn gevreesde antitankvoertuigen.

Onder Duits bevel

Al bijna 10 jaar levert Nederland zo’n 270 militairen aan MNBG LTU. Dit multinationale bataljon bestaat uit 7 nationaliteiten, is 1.200 troepen sterk en zit in het plaatsje Rukla. De NAVO-missie startte in 2017 vanwege de toenemende Russische dreiging. Met de versterkte militaire aanwezigheid stelt NAVO de lokale bevolking gerust en schrikt het Rusland af.

Bij een eventuele Russische inval verdedigt dit bataljon Litouwen. Sinds februari valt MNBG LTU niet langer onder de Litouwse Iron Wolf Brigade, maar onder Panzerbrigade 45. Nu staat het dus onder Duits bevel.

Overste Hagen noemt de grote oefening waarvoor de hele Duitse brigade in Litouwen is ‘historisch’.

Tankbataljon

“Voor Duitsland is dit een gigantisch besluit”, duidt de Duitse luitenant-kolonel Sebastian Hagen. Hij is commandant van MNBG LTU. Nu nog is dit het eerste operationele bataljon onder de vlag van Brigade Litauen. Een Duits tankbataljon en een gemechaniseerd bataljon verhuizen volgend jaar naar Litouwen. “De investeringen die ermee zijn gemoeid zijn enorm. Dat Duitsland hier duizenden militairen permanent stationeert, zegt veel over de verbondenheid met Litouwen en de NAVO.”

Litouwers voelen de Russische dreiging hier dagelijks

Ook vanuit historisch perspectief neemt Duitsland een enorme horde, zegt plaatsvervangend commandant luitenant-kolonel Marco Gaakeer. Hij is Senior National Representative van het Nederlandse contingent. “Plaats dit eens in het perspectief van de Tweede Wereldoorlog… Dat de Duitsers dit doen, ondanks de gevoeligheden die het met zich meebrengt, laat zien hoe belangrijk ze dit vinden.”

Marco Gaakeer

Onder het juk van de Sovjets

Voor Litouwen is versterkte NAVO-troepenmacht een flinke steun in de rug. “Litouwers voelen de Russische dreiging hier dagelijks. Zij weten hoe het is om onder het juk van de Sovjets te leven. Hier zijn decennia lang gruwelijke dingen gebeurd en zij willen dat koste wat kost niet nog eens meemaken”, stelt Gaakeer.

Nieuw (Duits) leiderschap zorgt ook voor de nodige veranderingen. Maar waar het hoofdkwartier van de brigade in de buurt van Vilnius terechtkomt, blijft MNBG LTU waar het al bijna 10 jaar zit: in Rukla. Er is zelfs een extra kamp in aanbouw. Gaakeer: “Voordeel hiervan is dat ‘we’ goed verdeeld over het land zitten. Én zo blijven de banden met onze Litouwse kameraden van de Iron Wolf Brigade hier in Rukla ook nauw.”

Freedom Shield

9 jaar lang viel de MNBG LTU onder bevel van de Litouwse Iron Wolf Brigade. Sinds februari van dit jaar is dat niet meer het geval. Nu doen de Nederlanders niet meer mee aan de oefening Iron Wolf,

maar aan de nieuw in het leven geroepen oefening Freedom Shield. Deze wordt georganiseerd door de Duitsers. Dit jaar doen daar 2.900 militairen en 800 voertuigen uit 8 landen aan mee.

Nadat de Duitse leguaan de brug legde over het water, maken Nederlandse CV90’s de oversteek.

Dit moet de meest gevechtsgerede brigade van Duitsland worden

Wennen

Wat betreft de samenwerking tussen de Duitse brigade en MNBG LTU is het even wennen, geeft luitenant-kolonel Gaakeer toe. “Maar dat is natuurlijk ook logisch: Brigade Litauen bestond tot voor kort niet. De staf is nieuw en moet elkaar, maar ook ons, leren kennen en de juiste wegen zien te vinden. Voor sommigen is het ook wennen om met een multinationaal bataljon te werken, en dat de voertaal daarom Engels is en niet Duits”, zegt Gaakeer. “Bovendien is het ambitieniveau bij de brigadestaf heel hoog. Dit moet de meest gevechtsgerede brigade van de Duitse krijgsmacht worden. Dat is het duidelijke oogmerk van de brigadegeneraal.”

Fight tonight is diens kreet. Om die term kracht bij te zetten, is de voltallige brigade voor oefening Freedom Shield in Litouwen. Honderden voertuigen, waaronder tanks en infanteriegevechtsvoertuigen, gingen via weg, spoor en per boot op transport naar Pabrade. Om daar voor het eerst kennis te maken met zowel het moerassige als het stoffige terrein én om samen te oefenen.

Tijdens Freedom Shield oefenden bataljons onder meer het snel verplaatsen van veel troepen en materieel van Duitsland naar Litouwen.

Landmacht

Editie 06 2026